ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ
Ως κίνηση που διασφαλίζει απολύτως τα διαθέσιμα των ΟΤΑ χαρακτηρίζουν κυβερνητικοί παράγοντες την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου υπογραμμίζοντας ότι με τη συγκεκριμένη επιλογή δεν επιδιώκεται μετατόπιση από την απόλυτη προσήλωση στη διαρκή δημοκρατική διαβούλευση με τους αιρετούς και την αυτοτέλεια του θεσμού. Αντιθέτως, πρόκειται για μια εξαίρεση που επιβάλλεται από τις συνθήκες και δεν αναιρεί σειρά πρωτοβουλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη -με τη σύμφωνη γνώμη της ΚΕΔΕ- προκειμένου να αντιστραφεί η αρνητική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Αυτοδιοίκηση εξαιτίας των μνημονιακών πολιτικών. Άλλωστε, η κυβέρνηση οφείλει να αναλαμβάνει ταυτοχρόνως ακέραια την ευθύνη να μη διαταραχθεί στο ελάχιστο η ρευστότητα του Ελληνικού Δημοσίου.
Ο λόγος για τον οποίο επιλέχθηκε η ρύθμιση μέσω ΠΝΠ, όπως εξηγούν, σχετίζεται με το γεγονός ότι πρόκειται για επείγουσα διαδικασία καθώς δεν βρίσκεται προς ψήφιση στη Βουλή κάποιο νομοσχέδιο που να ολοκληρώνεται άμεσα. Υπενθυμίζουν ότι επί πέντε χρόνια οι προηγούμενες κυβερνήσεις έκοβαν συνεχώς χρηματοδότηση και προσωπικό από την Αυτοδιοίκηση εξοικονομώντας πόρους για τους δανειστές. Η υπονόμευση της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ υπήρξε συνεχής συνειδητή πολιτική επιλογή και όχι ανάγκη, όπως εν προκειμένω. Ενδεικτικά αναφέρουν ότι θεσμοί που αποτέλεσαν, δικαίως, casus belli για την Αυτοδιοίκηση, όπως το μνημονιακό Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ, εισήχθησαν στην ελληνική έννομη τάξη με ΠΝΠ, και μάλιστα κατ' απόλυτη παρέκκλιση από την προϋπόθεση επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης που προτάσσει το Σύνταγμα.
Επί της ουσίας, η ΠΝΠ δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να κάνει έναν προσωρινό χειρισμό, μία εσωτερική ανακύκλωση της υφιστάμενης μεταξύ των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης ρευστότητας. Η κυβέρνηση σκοπεύει να αντλήσει βραχυπρόθεσμα, μέσω της έκδοσης repos έναντι των διαθεσίμων των ΟΤΑ που μεταφέρονται στην ΤτΕ, τα ταμιακά διαθέσιμα που χρειάζεται προσωρινά. Αυτή τη στιγμή, πάντως, με την ΠΝΠ απλώς μεταφέρονται τα διαθέσιμα των ΟΤΑ από τις εμπορικές τράπεζες στην ΤτΕ. Εξάλλου, τονίζουν παράγοντες που έχουν γνώση της κατάστασης, η διαδικασία αυτή είναι διαδεδομένη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και είναι εύλογη, αφού το κράτος αντλεί προσωρινά ρευστότητα από τους φορείς τους οποίους το ίδιο επιχορηγεί μέσω του κρατικού προϋπολογισμού. Τονίζουν ακόμα ότι με τον συγκεκριμένο χειρισμό οι ΟΤΑ διασφαλίζονται πλήρως.
Συγκεκριμένα:
1. Η τοποθέτηση των διαθεσίμων των ΟΤΑ στην ΤτΕ έναντι των εμπορικών τραπεζών είναι ασφαλέστερη, αλλά και αποδοτικότερη σε ορισμένες περιπτώσεις (ιδίως στις μη προθεσμιακές καταθέσεις). Η μεταφορά επομένως των αποθεματικών τους στην ΤτΕ είναι μία κίνηση την οποία και οι ίδιοι οι ΟΤΑ πιθανόν θα έπρεπε να εξετάσουν στο πλαίσιο μίας ορθολογικής και χρηστής διαχείρισης. Για τον λόγο αυτόν πολλοί δήμοι και Περιφέρειες το έχουν ήδη πράξει οικειοθελώς.
2. Τα ποσά που βρίσκονται κατατεθειμένα στην ΤτΕ είναι οποτεδήποτε διαθέσιμα στους αντίστοιχους φορείς (βλ. την Αττικό Μετρό, που πρόσφατα εκταμίευσε 150 εκατ. ευρώ).
3. Σε περίπτωση που εκδοθούν repos, αυτά θα έχουν αποκλειστικά βραχυχρόνια διάρκεια και θα αφορούν μόνο τα διαθέσιμα που οι δήμοι και οι Περιφέρειες δεν έχουν άμεσα ανάγκη. Ρητά εξαιρούνται του πεδίου εφαρμογής της ΠΝΠ τα χρηματικά διαθέσιμα που αφορούν τις ανάγκες των ΟΤΑ σε ορίζοντα δεκαπενθημέρου, επομένως μισθοδοσία και λοιπές τρέχουσες λειτουργικές ανάγκες είναι απολύτως εξασφαλισμένες. Δηλαδή το Δημόσιο θα δανειστεί μόνο για 15 μέρες και μόνο τα ποσά που ούτως ή άλλως οι δήμοι και οι Περιφέρειες δεν θα χρησιμοποιούσαν μέσα στο 15νθήμερο αυτό.
4. Ακόμα και στην υποθετική περίπτωση κατά την οποία κάποιος δήμος ή κάποια Περιφέρεια υποστεί εξ αυτού του χειρισμού ζημία, προβλέπεται ρητά ότι έχει δικαίωμα αποζημίωσης από το Δημόσιο.
Άλλωστε η σημερινή κυβέρνηση, ακόμα και στην παρούσα δύσκολη συγκυρία, έχει αποδείξει ότι στηρίζει έμπρακτα την Αυτοδιοίκηση, όχι μόνο σε θεσμικό επίπεδο, αλλά και στο πεδίο της οικονομικής της επιβίωσης. Είναι δεδομένο ότι μόνο ένα οικονομικά και δημοσιονομικά στιβαρό κράτος μπορεί να εγγυηθεί τη βιωσιμότητα και οικονομική στήριξη των ΟΤΑ. Ήδη, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ έχει αποστείλει ευχαριστήρια επιστολή στην ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών για την άμεση ανταπόκρισή της σε σειρά αιτημάτων της Αυτοδιοίκησης (επέκταση της ρύθμισης των 100 δόσεων και στις οφειλές προς τους ΟΤΑ, παράταση ισχύος των προϋπολογισμών του 2014 για τους δήμους που δεν έχουν εγκεκριμένο προϋπολογισμό για το 2015 κ.λπ.). Γα τη στήριξη της οικονομικής βιωσιμότητας των ΟΤΑ, η κυβέρνηση έχει ήδη δεσμευτεί για αναμόρφωση που διέπει το πλαίσιο δημοσιονομικής τους εποπτείας, με κατάργηση των αντισυνταγματικών μνημονιακών διατάξεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Εσωτερικών, με πρωτοβουλία της πολιτικής ηγεσίας και σε άμεση συνεργασία με τις υπηρεσίες, βρίσκεται σε εξέλιξη μία διαδικασία ουσιαστικής βοήθειας προς τους «κόκκινους» δήμους. Σε συνεργασία με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και με την παρότρυνση και τη σύμφωνη γνώμη της ΚΕΔΕ, το υπουργείο αναζητεί και δίνει λύσεις, όπως ο συμψηφισμός υποχρεώσεων δήμων προς το Δημόσιο σε βάθος χρόνου, ο δανεισμός από το ΤΠΔ με ευνοϊκούς όρους κ.λπ. Όπως σημειώνουν, η Αυτοδιοίκηση συνολικά, όπως και η ηγεσία της ΚΕΔΕ ειδικότερα, γνωρίζουν πολύ καλά ότι η κυβέρνηση στέκεται δίπλα στους ΟΤΑ, ακόμα και όταν οι ευθύνες ανήκουν στην ίδια την Αυτοδιοίκηση. Αυτό που ζητά τώρα δεν είναι παρά μία ελάχιστη και προσωρινή διευκόλυνση, με εξασφαλισμένα όλα τα δικαιώματα των ΟΤΑ.