Σε μια νέα φάση έχει εισέλθει η υπόθεση των Μεταλλείων Θράκης, θυγατρικής της Eldorado Gold. Η κατάθεση της νέας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) από την εταιρεία στο υπουργείο Περιβάλλοντος, τον Δεκέμβριο του 2025, επανέφερε στο προσκήνιο ένα σχέδιο που η τοπική κοινωνία αντιμάχεται εδώ και δεκαετίες, την ώρα που η διοίκηση της εταιρείας εντείνει τις δημόσιες παρεμβάσεις της, επιχειρώντας να παρουσιάσει το έργο ως μια σύγχρονη, τεχνολογικά αναβαθμισμένη επένδυση με αναπτυξιακό και γεωπολιτικό αποτύπωμα.
Η ΜΠΕ βρίσκεται πλέον στη διαδικασία αξιολόγησης, με την εταιρεία να προσβλέπει στην έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης και, εφόσον ακολουθήσει αδειοδότηση, τοποθετεί την έναρξη της “επένδυσης” στο 2027. Στο εταιρικό αφήγημα, το έργο παρουσιάζεται ως επένδυση άνω των 430 εκατ. δολαρίων, με εκατοντάδες θέσεις εργασίας που συνυπάρχει με άλλους κλάδους και σημαντικά δημόσια έσοδα, αλλά και ως κρίκος στην ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Το τελευταίο διάστημα, η εταιρεία έχει επιλέξει μια πιο έντονη δημόσια παρουσία, με συνεντεύξεις, παρεμβάσεις σε συνέδρια. Χαρακτηριστική είναι η επιμονή της διοίκησης να απομακρυνθεί από τον όρο «χρυσωρυχεία» και να περιγράψει το σχέδιο ως «μεταλλευτικό – μεταλλουργικό έργο», στηρίζοντας την επιχειρηματολογία της στις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών, στην ξηρά απόθεση αντί για λίμνες τελμάτων, στην ανακύκλωση νερού, στην περιβαλλοντική παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και στην υπόσχεση για παράλληλη αποκατάσταση του χώρου. Ακριβώς αυτή η επικοινωνιακή αντεπίθεση είναι που έχει πυροδοτήσει νέο κύμα αντιδράσεων στη Θράκη. Η Διανομαρχιακή Επιτροπή Ροδόπης – Έβρου κατά της εξόρυξης χρυσού, απαντώντας σε αυτές τις πρόσφατες τοποθετήσεις, μιλά για συντονισμένη προσπάθεια «επικοινωνιακού εξωραϊσμού» και «rebranding» μιας δραστηριότητας που, όπως τονίζει, έχει απορριφθεί επανειλημμένα από την τοπική κοινωνία και τους θεσμικούς της φορείς.
Σε ανακοίνωσή της, επισημαίνει ότι η αλλαγή ορολογίας δεν αλλάζει ούτε την ουσία του έργου ούτε τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις, σημειώνοντας πως το αν θα περιγραφεί ως «χρυσωρυχείο» ή ως «μεταλλευτικό – μεταλλουργικό έργο» δεν μεταβάλλει τις χημικές ουσίες που θα χρησιμοποιηθούν, ούτε το μέγεθος της παρέμβασης στο φυσικό τοπίο. Το κίνημα στη Θράκη, μάλιστα, απαντά σε ένα προς ένα στα βασικά σημεία του εταιρικού αφηγήματος. Για την ξηρά απόθεση, η Διανομαρχιακή Επιτροπή αντιτείνει ότι δεν πρόκειται για εξάλειψη των αποβλήτων, αλλά για διαφορετική μέθοδο αποθήκευσής τους, με τον κίνδυνο να μετασχηματίζεται σε διασπορά τοξικής σκόνης με βαρέα μέταλλα. Στο επιχείρημα της ανακύκλωσης νερού, απαντά ότι η μεταλλουργία χρυσού παραμένει μια υδροβόρα δραστηριότητα, ασύμβατη με μια περιοχή που ήδη αντιμετωπίζει πιέσεις λειψυδρίας. Και στην προβολή των συστημάτων περιβαλλοντικής παρακολούθησης, αντιπαραθέτει ότι η καταγραφή μιας ρύπανσης δεν συνιστά πρόληψη αλλά απλή επιβεβαίωση ότι η βλάβη έχει ήδη συμβεί. Ανάλογη είναι η απάντηση και στο ζήτημα της «κοινωνικής άδειας», έννοια που η εταιρία προβάλλει ως εξίσου κρίσιμη με την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Η Διανομαρχιακή Επιτροπή κατηγορεί την εταιρεία ότι επιχειρεί να οικοδομήσει κλίμα ανοχής μέσω δωρεών, χορηγιών και συνεργασιών με ιδρύματα και φορείς, αμφισβητώντας μάλιστα την αμεροληψία πανεπιστημιακών συνεργασιών που, όπως λένε, χρηματοδοτούνται από την ίδια την ενδιαφερόμενη εταιρεία. Η Διανομαρχιακή επιμένει ότι η κοινωνική αποδοχή δεν αγοράζεται και ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη δεν μπορεί να λειτουργεί ως παράλληλος μηχανισμός επηρεασμού της δημόσιας διαβούλευσης. Παράλληλα, επανέρχονται στη δημόσια συζήτηση τα πάγια επιχειρήματα κατά του έργου: ο φόβος για επιβάρυνση των υδάτινων πόρων, η χρήση χημικών αντιδραστηρίων, η διαχείριση των τελμάτων, η επίπτωση σε τουρισμό, γεωργία, κτηνοτροφία, μελισσοκομία και αλιεία, αλλά και η γενικότερη εκτίμηση ότι μια τέτοια δραστηριότητα είναι ασύμβατη με το αναπτυξιακό μοντέλο που θέλει για τον εαυτό της η Θράκη. Το «όχι» της τοπικής κοινωνίας σε αυτό το έργο, υπενθυμίζεται επίσης, αποτελεί θέση που έχει εκφραστεί εδώ και δεκαετίες από σειρά θεσμικών φορέων της περιοχής και επαναδιατυπώνεται με κάθε ευκαιρία με τις αρνητικές αποφάσεις δήμων, επιμελητηρίων αλλά και συλλογικών οργάνων στη Θράκη.
Για προσπάθεια της εταιρίας να εξαγοράσει την τοπική κοινωνία που είναι αντίθετη στο έργο έκανε λόγο ο Ανέστης Στρατιάδης, μέλος της Διανομαρχιακής Επιτροπής Ροδόπης- Έβρου κατά της εξόρυξης και μεταλλουργίας χρυσού μιλώντας στο «Κόκκινο Θεσσαλονίκης 91,4» και την Ευγενία Χατζηγεωργίου. «Θα πρέπει όλοι να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να μην αφήσουμε τον τόπο μας να καταστραφεί για οποιοδήποτε αντίτιμο δίνει η εταιρία», πρόσθεσε.
Ακούστε το ηχητικό απόσπασμα της συνέντευξης:
