Μέχρι το τέλος του 2026, η Βουλγαρία θα ολοκληρώσει την κατασκευή του πρώτου σταθμού κεραίας ραδιοτηλεσκοπίου LOFAR (Low Frequency Array / Συστοιχία Χαμηλών Συχνοτήτων) στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ανακοίνωσαν το Ινστιτούτο Αστρονομίας με το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο.
Πρόκειται για ένα πανευρωπαϊκό έργο που περιλαμβάνει 52 σταθμούς κεραιών σε οκτώ χώρες: Ολλανδία, Γερμανία, Πολωνία, Γαλλία, Ιρλανδία, Λετονία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Φέτος βρίσκεται σε εξέλιξη επέκταση με επιπλέον σταθμούς στην Ιταλία και τη Βουλγαρία.
Η έρευνα για το Διάστημα χρησιμοποιώντας το ραδιοτηλεσκόπιο LOFAR, με έδρα την Ολλανδία, καλύπτει επιστημονικούς τομείς όπως ο ηλιακός και διαστημικός καιρός, η μελέτη του πρώιμου σύμπαντος, ο σχηματισμός γαλαξιών, η φυσική των πάλσαρ, τα παροδικά ραδιοφαινόμενα, τα κοσμικά σωματίδια εξαιρετικά υψηλής ενέργειας, το διαστρικό μέσο και τα κοσμικά μαγνητικά πεδία.
Η Βουλγαρία, μαζί με τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Πολωνία, είναι συνιδρυτής της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Ερευνητικών Υποδομών (ERIC), η οποία ιδρύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2023. Η LOFAR ERIC παρέχει πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών υπηρεσιών για την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια κοινότητα, προωθώντας τη συνεργασία και επιτρέποντας στους ερευνητές να αναλάβουν καινοτόμα έργα. Μια σημαντική αναβάθμιση (LOFAR 2.0) βελτιώνει τις δυνατότητες έρευνας και επεξεργασίας δεδομένων, παρέχοντας στην αστρονομική κοινότητα ένα σύνολο προηγμένων οργάνων που χαρακτηρίζονται από ευρύ οπτικό πεδίο, βελτιωμένη ευαισθησία και την ικανότητα παρατήρησης σε πολλαπλές κατευθύνσεις ταυτοχρόνως.
Το έργο LOFAR-BG χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του Εθνικού Χάρτη Πορείας για τις Ερευνητικές Υποδομές της Βουλγαρίας 2020-2027, υπό τον συντονισμό του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών.
Το Ινστιτούτο Αστρονομίας με το Εθνικό Αστεροσκοπείο (National Astronomical Observatory - NAO) διοργανώνει θερινή πρακτική άσκηση στη ραδιοαστρονομία και την κατασκευή του LOFAR-BG – 2026. Η πρακτική άσκηση απευθύνεται σε φοιτητές, διδακτορικούς φοιτητές και νέους επιστήμονες με ενδιαφέρον για τη ραδιοαστρονομία, τη φυσική και τη μηχανική που επιθυμούν να αποκτήσουν εμπειρία στο πεδίο ενώ θα περάσουν το καλοκαίρι τους στη μαγευτική οροσειρά της Ροδόπης.
Η καλοκαιρινή πρακτική άσκηση θα δώσει στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ένα κορυφαίο επιστημονικό και τεχνικό έργο διεθνούς σημασίας – τον σταθμό LOFAR-BG, ο οποίος κατασκευάζεται σε κοντινή απόσταση από το Εθνικό Αστρονομικό Αστεροσκοπείο – Rozhen. Οι συμμετέχοντες θα χωριστούν σε ομάδες με ελάχιστη περίοδο συμμετοχής δύο εβδομάδων. Η πρακτική άσκηση με φυσική παρουσία παρέχει ευκαιρίες για ομαδική εργασία, ενώ οι διαλέξεις κορυφαίων ερευνητών θα εμπλουτίσει τις γνώσεις των νεότερων επιστημόνων.
