Να απολογηθούν... γιατί στήριξαν εργαζόμενους/ες στη διεκδίκησή τους για μόνιμη και σταθερή δουλειά καλούνται (πρώην και νυν) δημοτικοί σύμβουλοι του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου στη Θεσσαλονίκη. Αφορμή για την κλήτευση σε προκαταρκτική εξέταση που έλαβαν ήταν μια ανώνυμη αναφορά στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, η οποία αξιοποίησε τη «διάταξη Βορίδη» (το άρθρο 37 του Ν. 4915/2022) που υποχρεώνει τα Δημοτικά Συμβούλια να ασκούν ένδικα μέσα ενάντια σε αποφάσεις δικαστηρίων που δικαιώνουν εργαζόμενους-ες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η υπόθεση κρατά από την προηγούμενη δημοτική περίοδο (2019-2023), όταν δεκάδες εργαζόμενοι-ες που απασχολούνταν κυρίως σε παιδικούς σταθμούς καλύπτοντας πάγιες και διαρκείς ανάγκες του δήμου διεκδίκησαν τη μετατροπή των συμβάσεών τους από ορισμένου χρόνου σε αορίστου. Ο αγώνας για 136 συμβασιούχους διαφόρων ειδικοτήτων δικαιώθηκε πρόσφατα, ωστόσο οι δημοτικοί σύμβουλοι που σε ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου είχαν ταχθεί στο πλευρό τους τότε αλλά και μετέπειτα στην απόφαση του δήμου να μην εφεσιβάλει τις πρωτόδικες αποφάσεις βρίσκονται αντιμέτωποι με δικαστικές περιπέτειες. Συγκεκριμένα, έχει σχηματιστεί ποινική δικογραφία, για την οποία έχουν κληθεί να λάβουν γνώση αυτό το διάστημα και αφορά ενδεχόμενη τέλεση τριών κακουργηματικών (!) πράξεων που υποτίθεται ότι βλάπτουν τον δήμο με ποσό άνω των 120.000 ευρώ.
Στην πραγματικότητα, σε τέτοιες περιπτώσεις συγκρούεται από τη μία πλευρά η «νομιμότητα» εξαιτίας του πλαισίου που υπάρχει και λειτουργεί ως θηλιά για τους δήμους και από την άλλη η κοινωνική ανάγκη για στελεχωμένες υπηρεσίες και δουλειά με αξιοπρέπεια. Για «εκφοβισμό της Αυτοδιοίκησης» και «προσπάθεια τρομοκράτησης των αιρετών» κάνει λόγο σε δήλωσή του στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο Νίκος Ζυγάς, πρώην δημοτικός σύμβουλος Κορδελιού-Ευόσμου, που είναι μεταξύ των 23 προσώπων σε βάρος των οποίων κινήθηκε η σχετική διαδικασία. «Αν η δίωξη είναι το τίμημα για να έχει ο δήμος καλύτερες υπηρεσίες και οι εργαζόμενοι σταθερή δουλειά, εγώ το αποδέχομαι με ψηλά το κεφάλι. Και ας αποφανθεί η Δικαιοσύνη αν το να βοηθάς τους εργαζόμενους και τον δήμο σου είναι κακούργημα» υπογραμμίζει.
«Η στάση μας δεν ήταν μια τυπολατρική διοικητική ενέργεια, αλλά η έμπρακτη εκδήλωση της κοινωνικής ευθύνης που απορρέει από τη λαϊκή εντολή. Ο δημοτικός σύμβουλος δεν είναι ένας άβουλος διεκπεραιωτής αποφάσεων, αλλά ο άμεσος εκπρόσωπος των πολιτών. Η ψήφος και η δημόσια τοποθέτηση υπέρ των εργαζομένων αποτελούν κορυφαία πολιτική πράξη που προστατεύεται από το σύνταγμα» προσθέτει, υπογραμμίζοντας πως «η ποινικοποίηση της πολιτικής δράσης και της αλληλεγγύης μάς φέρνει στο θυμικό άλλες εποχές». Επισημαίνει, τέλος, πως «οι νόμοι υπάρχουν για να υπηρετούν την κοινωνία και όχι η κοινωνία τους νόμους. Αν η τήρηση του “γράμματος” οδηγεί στην κοινωνική αδικία, τότε η ιστορική και πολιτική μας ευθύνη επιβάλλει τη σύγκρουση. Η Δικαιοσύνη οφείλει να αντιληφθεί ότι η πολιτική κρίση δεν χωρά σε κελιά».
Η Λαϊκή Συσπείρωση Κορδελιού-Ευόσμου εξέδωσε ανακοίνωση για το θέμα κατηγορώντας την κεντρική νομοθεσία ότι υποχρεώνει τα Δημοτικά Συμβούλια σε πλήρη ταύτιση με την κυβερνητική πολιτική και αφήνει «όμηρους» τους εργαζόμενους. Στην ίδια ανακοίνωση ζητείται η κατάργηση της διάταξης που επιβάλλει υποχρεωτικές εφέσεις και η ενίσχυση της σταθερής και μόνιμης απασχόλησης των εργαζομένων στους δήμους.
Οι δήμοι αντιδρούν, το πλαίσιο σκληραίνει
Σε τροχιά σύγκρουσης με το κυβερνητικό πλαίσιο βρίσκονται οι δήμοι, με την ΚΕΔΕ να εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στις ρυθμίσεις που περιορίζουν τη θεσμική τους αυτοτέλεια. Όπως υποστηρίζει, το ισχύον και υπό διαμόρφωση θεσμικό πλαίσιο μεταφέρει το βάρος από τις συλλογικές αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων στην ατομική ποινική και πειθαρχική ευθύνη των αιρετών. Σύμφωνα με τη θέση της, η άσκηση ή μη έφεσης σε δικαστικές αποφάσεις που δικαιώνουν συμβασιούχους θα έπρεπε, βάσει του συντάγματος, να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια κάθε δήμου, λαμβάνοντας υπόψη και τις οικονομικές του δυνατότητες (σημειώνεται πως εφόσον οι εργαζόμενοι δικαιωθούν, το κόστος της μισθοδοσίας βαραίνει τον εκάστοτε δήμο και όχι τον κρατικό προϋπολογισμό, όπως συμβαίνει συνήθως με τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου). Αντίθετα, η κυβέρνηση επιμένει, μέσω και του νέου Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην υποχρεωτική άσκηση ένδικων μέσων, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα πολιτικών επιλογών σε τοπικό επίπεδο.
Παρά το ασφυκτικό θεσμικό πλαίσιο, είναι αξιοσημείωτη η τάση που καταγράφεται από δήμους οι οποίοι επιλέγουν να μην ασκούν ένδικα μέσα κατά -κυρίως πρωτόδικων- δικαστικών αποφάσεων που δικαιώνουν συμβασιούχους, επικαλούμενοι την κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών αλλά και αναγνωρίζοντας το δικαίωμα των εργαζομένων σε μόνιμη και σταθερή εργασία. Τα τελευταία χρόνια Δημοτικά Συμβούλια σε δήμους όπως η Νέα Σμύρνη, η Αθήνα και η Πάτρα έχουν λάβει σχετικές αποφάσεις χωρίς να προσφύγουν σε ανώτερο δικαστήριο, παρά τους περιορισμούς που θέτει η ισχύουσα νομοθεσία.
Θεωρητικά, στο πλευρό των συμβασιούχων ο Δήμος Παύλου Μελά
«Άλλο τι επιθυμείς και άλλο τι επιβάλει ο νόμος». Με αυτήν την έκφραση η δημοτική Αρχή Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη επιχειρεί να δικαιολογήσει τη στάση της γύρω από την υπόθεση 31 εργαζομένων με ανανεούμενες συμβάσεις επί 13 συναπτά έτη σε δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, οι οποίοι δικαιώθηκαν πρωτόδικα, με το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών να αναγνωρίζει ότι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, ανάβοντας στην ουσία το πράσινο φως για τη μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου.
Η διοίκηση του δήμου εν μέσω γιορτών αποφάσισε να προσφύγει στον Άρειο Πάγο κατά της μονιμοποίησης των συμβασιούχων προκειμένου να ακυρωθούν οι πρωτόδικες αποφάσεις. Η δημοτική Αρχή διατείνεται ότι «στηρίζει τους εργαζομένους και τα αιτήματά τους», αλλά τονίζει πως «υπάρχει και μια διαδικασία και μια νομιμότητα την οποία οφείλουμε να τηρήσουμε». Για τη στάση της αυτή δέχεται σκληρή κριτική από την αντιπολίτευση, η οποία κάνει λόγο για πολιτική επιλογή και τακτική από την πλευρά της διοίκησης. Προς επίρρωση αυτού οι αντιπολιτευόμενες παρατάξεις θυμίζουν πως στις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου, όταν το εν λόγω θέμα απασχόλησε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, οι περισσότεροι δημοτικοί σύμβουλοι της διοικούσας παράταξης επέλεξαν να αποχωρήσουν προκειμένου να μην ταχθούν υπέρ της μη άσκησης ένδικων μέσων κατά των εργαζομένων - απόφαση που ωστόσο ελήφθη με τις ψήφους κυρίως των παρατάξεων της αντιπολίτευσης. Της καταλογίζουν δε ότι για το θέμα απευθύνθηκε ως μη όφειλε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, η οποία έκρινε παράνομη την απόφαση που είχαν λάβει οι δημοτικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης ενάντια στην άσκηση έφεσης από τη δημοτική Αρχή.
