Η Πρωτοβουλία για την Προστασία και Ανάδειξη της χαράδρας του Αώου είναι αποτέλεσμα της κινητοποίησης-συγκέντρωσης που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2025 στο πέτρινο γεφύρι του Αώου ενάντια στη σχεδιαζόμενη από την Περιφέρεια Ηπείρου διάνοιξη δρόμου εντός της χαράδρας του Αώου και πιο συγκεκριμένα στη διαδρομή-μονοπάτι από το παλιό γεφύρι της Κόνιτσας έως τη Μονή Στομίου.
Εντός της χαράδρας του Αώου, η οποία είναι ενταγμένη στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, βρίσκεται η Μονή Στομίου σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από το γεφύρι της Κόνιτσας. Η πρόσβαση στη μονή γίνεται από μονοπάτι που απαιτεί εύκολη πεζοπορία 1,5-2 ωρών.
Για τη βελτίωση του μονοπατιού, τη σήμανσή του και άλλα έργα υπαίθριας αναψυχής με ήπιες παρεμβάσεις ξεκίνησε από το 2009, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί και παραληφθεί αρμοδίως, έργο 630.000 ευρώ του Δήμου Κόνιτσας με τίτλο «Αξιοποίηση Εθνικού Δρυμού Αώου» που προέβλεπε την υλοποίηση των παραπάνω εργασιών χειρωνακτικά, χωρίς τη χρήση μηχανημάτων και οχημάτων.
Μπουλντόζες στον Δρυμό
Αντίθετα με τα προβλεπόμενα, το μονοπάτι όχι μόνο δεν βελτιώθηκε σύμφωνα με τη μελέτη αλλά μετατράπηκε σταδιακά σε δρόμο πρόσβασης οχημάτων σε πολλά σημεία του. Σκαπτικά μηχανήματα, μπουλντόζες, φορτηγά, μπετονιέρες και κάθε λογής μηχανήματα μπαινόβγαιναν στον Εθνικό Δρυμό χωρίς καμία άδεια και έλεγχο, μπάζωσαν και τσιμέντωσαν την κοίτη του ποταμού σε πολλά σημεία, διάνοιξαν και έκλεισαν ρέματα. Παράλληλα με αυτή την ανεξέλεγκτη δραστηριότητα πολιτικά οχήματα 4Χ4 και μοτοσικλέτες εισέρχονταν εντός της περιοχής.
Το Δασαρχείο Κόνιτσας υπέβαλε ως όφειλε πλήρη αναφορά στη Δικαιοσύνη και στο υπουργείο Περιβάλλοντος τόσο για το έργο όσο και για εργασίες από τρίτους που δεν κατονομάζονται. Παρότι η υπόθεση βρίσκεται υπό δικαστική διερεύνηση, η καταστροφική δραστηριότητα συνεχίζεται και μέχρι σήμερα, 15 χρόνια μετά, δεν έχει γίνει παραλαβή του συγκεκριμένου έργου και υπάρχει το ενδεχόμενο της απένταξης.
Τον τελευταίο χρόνο, εξαιτίας της προβολής σίριαλ για τη ζωή του μοναχού-αγίου Παϊσίου σε τηλεοπτικό κανάλι εθνικής εμβέλειας, χιλιάδες επισκέπτες-προσκυνητές κατακλύζουν κυρίως τα σαββατοκύριακα τη χαράδρα του Αώου με προορισμό τη Μονή Στομίου. Επιτήδειοι, εκμεταλλευόμενοι την κατάσταση, μεταφέρουν με οχήματα εκτός δρόμου προσκυνητές προς τη μονή έναντι αμοιβής.
Δεν τους σταματούν οι μπάρες
Μετά τις κινητοποιήσεις της Πρωτοβουλίας, το δασαρχείο τοποθέτησε ως όφειλε μπάρα ελέγχου των οχημάτων, η κατάσταση όμως εντός του Δρυμού παραμένει επικίνδυνη για το περιβάλλον και τους επισκέπτες. Επίσης, η Περιφέρεια Ηπείρου, οι μοναχοί της Μονής Στομίου και μέρος της τοπικής κοινωνίας με πρόσχημα την ασφάλεια των επισκεπτών-προσκυνητών δεν κρύβουν την επιθυμία τους για διάνοιξη δρόμου εντός της προστατευόμενης περιοχής, αμφισβητώντας τη νομοθεσία και τους κανόνες που διέπουν την περιοχή του Εθνικού Δρυμού.
Η Πρωτοβουλία για την Προστασία και Ανάδειξη της χαράδρας του Αώου θεωρεί ότι: Η όποια διάνοιξη του δρόμου πρέπει να αποτραπεί - ανεξαρτήτως αν παρουσιάζεται ως «βελτίωση» ή συνοδεύεται εκ των υστέρων από νομιμοποιητικές μελέτες. Η διαδρομή από το γεφύρι της Κόνιτσας έως τη μονή είναι και πρέπει να παραμείνει μονοπάτι, να προστατευθεί και να αναδειχθεί ώστε να παρέχει ασφαλή πρόσβαση σε επισκέπτες, πεζοπόρους και προσκυνητές.
Η κοίτη του ποταμού πρέπει να ελευθερωθεί από τα μπαζώματα και τις τσιμεντοστρώσεις, να απομακρυνθούν οι αυθαίρετες παρεμβάσεις και η διαδρομή να διαμορφωθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές της μελέτης «Αξιοποίηση Εθνικού Δρυμού Αώου».
