Αφού έχει καταφέρει να ελέγχει στο σύνολό της -κατά το δυνατόν- την τηλεοπτική αγορά, η κυβέρνηση στρέφεται τώρα στη ραδιοφωνική αγορά και επιχειρεί να επιβάλει ανάλογου είδους μονοφωνία. Με πρόσχημα την «τακτοποίηση» του πεδίου και την άρση των εκκρεμοτήτων, η κυβέρνηση κατέθεσε σχέδιο νόμου με ρυθμίσεις που προκαλούν εύλογες αντιδράσεις. Και αφού έχει προκαλέσει μια θύελλα ενστάσεων, θυμάται αίφνης και εξαγγέλλει την… αδειοδότηση των ραδιοφωνικών σταθμών, την οποία βγάζει σαν λαγό από το καπέλο του μάγου. Θα την κάνει; Δεν θα την κάνει; Ποιος ξέρει… Η πιθανή αδειοδότηση, πάντως, θα αλλάξει τους συσχετισμούς στο ραδιοφωνικό τοπίο, κάτι που η κυβέρνηση μάλλον απεύχεται.
Σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ (10.6.2025) ο αρμόδιος υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης γνωστοποίησε την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην αδειοδότηση των ραδιοφωνικών σταθμών. Προηγουμένως είχε προχωρήσει στην κατάθεση του νομοσχεδίου με τίτλο «Ενίσχυση της δημοσιότητας και της διαφάνειας στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο», με το οποίο φέρεται ότι έχει διαπράξει δύο σοβαρά «φάουλ» μετά τη διαδικασία της διαβούλευσης.
Το πρώτο είναι η εμφάνιση μιας νέας διάταξης για τους κομματικούς ρ/σ με την οποία αμφισβητείται η αυτοτέλειά τους, καθώς δίνει τη δυνατότητα στο ΕΣΡ να ανακαλέσει την άδεια ραδιοφωνικού σταθμού που ανήκει σε πολιτικό κόμμα το οποίο δεν εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο. Άμεση συνέπεια είναι η ανάκληση της άδειας του ρ/σ του ΛΑΟΣ, καθώς το κόμμα βρίσκεται εκτός Βουλής. Η σύμπραξη του σταθμού με το εκδοτικό συγκρότημα του Γιάννη Φιλιππάκη στον Δημοκρατία FM 102,7 μπορεί να πέσει θύμα της διάταξης, ενδεχομένως να ήταν και ο στόχος.
Το δεύτερο «φάουλ» είναι η απόσυρση της αρχικής πρόθεσης να εξισωθούν οι αυτοδιαχειριζόμενοι σταθμοί με τους υπόλοιπους ιδιωτικούς, που έχει ως αποτέλεσμα τη συνέχιση της καθήλωσής τους και την αδυναμία ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητάς τους. Η απαλοιφή της διάταξης ήρθε μετά την παρέμβαση της Ένωσης Ιδιοκτητών Ιδιωτικών Ραδιοφώνων Αττικής (ΕΙΙΡΑ) που ελέγχεται και προασπίζεται τα συμφέροντα των μεγάλων ραδιοφωνικών ομίλων (Δασκαλόπουλου, Αλαφούζου), οι οποίοι θέλουν να σβήσουν από τον χάρτη τους αυτοδιαχειριζόμενους σταθμούς.
Υπό προθεσμία
Ο Γιώργος Καρατζαφέρης, πρώην πρόεδρος του ΛΑΟΣ, με αίτημά του ζητούσε από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης να του… επιστραφεί ο ΑΡΤ 102,7, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του που είχε δώσει στο κόμμα. Το αίτημα εμφανίστηκε όταν έγινε γνωστή η συνεργασία του Ομίλου Φιλιππάκη (Δημοκρατία, Εστία, Espresso) με τον ΛΑΟΣ υπό τον Φ. Καμπούρη. Το ΕΣΡ δεν ικανοποίησε το αίτημα του Καρατζαφέρη διότι ο σταθμός είχε λάβει άδεια στο παρελθόν ως κομματικός. Όμως το ΕΣΡ επινόησε ένα εφεύρημα, αυτό της «κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης» του κόμματος, θέτοντας, δηλαδή, το ζήτημα τού εάν ένα κόμμα πρέπει να χάνει την άδεια ραδιοφωνικού σταθμού εάν δεν εκπροσωπείται στη Βουλή. Το ερώτημα του ΕΣΡ για τους κομματικούς σταθμούς αίφνης έγινε ρύθμιση στο νομοσχέδιο για τον Τύπο που κατατέθηκε και συζητείται στη Βουλή. Και δικαίως προκαλεί την οργή του Ομίλου Φιλιππάκη, που σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά του σημείωσε: «Το καθεστώς Μητσοτάκη καταργεί διά (φωτογραφικού) νόμου την άδεια του ραδιοφωνικού σταθμού του Ομίλου Φιλιππάκη. Φιμώνουν τη Δημοκρατία».
Οι παρενέργειες της διάταξης μπορεί να είναι πολλές για κάθε κομματικό σταθμό. Τι γίνεται με τον ραδιοφωνικό σταθμό εάν, για παράδειγμα, το κόμμα μετεξελιχθεί; Ή αλλάξει όνομα; Ή εάν ενσωματωθεί σε άλλο κόμμα; Εάν τώρα πλήττεται ο ΛΑΟΣ, μια ματιά στο μεγάλο κάδρο δείχνει μεθόδευση ώστε να μην υπάρχουν αντιπολιτευόμενες φωνές.
Οι «ραδιοφωνιάρχες»
Πόλεμο στους αυτοδιαχειριζόμενους σταθμούς έχουν κηρύξει οι μεγάλοι ραδιοφωνικοί όμιλοι, οι «ραδιοφωνάρχες» -όπως λέμε «καναλάρχες»-, σχεδόν από την αρχή της λειτουργίας τους, μια δεκαετία πριν. Μόνο που μόλις τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφάσισε να ταχθεί φανερά με το μέρος των ισχυρών ραδιοφωνικών ομίλων (Αλαφούζου, Frontstage, Αττικές Εκδόσεις) και σε βάρος των μικρών ανεξάρτητων. Πρόκειται για τρεις ραδιοφωνικούς σταθμούς, τον Athens Voice 102,5 (πρώην Nitro), τον Best 92,6 και τον Ελλάδα 94,3 (πρώην Ξένιος), οι οποίοι περιήλθαν στα χέρια των εργαζομένων τους ως αυτοδιαχειριζόμενοι (σ.σ.: Ο Flash 96 δεν μακροημέρευσε, ούτε και άλλοι δύο στη Θεσσαλονίκη). Αν και η αρχική πρόθεση ήταν να επιλυθεί το ιδιοκτησιακό τους και να εξισωθούν με τους άλλους σταθμούς, η παρέμβαση των ομίλων μέσω της ΕΙΙΡΑ απαίτησε και κέρδισε την απάλειψη της αρχικής πρόβλεψης περί αποδέσμευσης του ιδιοκτησιακού τους και δυνατότητας πώλησής τους εξ ολοκλήρου.
Η ξεκάθαρη εξυπηρέτηση της συντεχνιακής αντίληψης των μεγαλοϊδιοκτητών αφήνει τους τρεις ρ/σ σε ένα απολύτως δεσμευτικό καθεστώς, καθώς δεν μπορούν να πωληθούν από τους συνεταιριστές, οι οποίοι υποχρεώνονται επίσης να παραμένουν σε κάθε σταθμό ως εργαζόμενοι. Οι σταθμοί δεν μπορούν να αναπτυχθούν, να προχωρήσουν σε συνεργασίες και επενδύσεις, παραμένοντας εγκλωβισμένοι σε ένα ιδιοκτησιακό σχήμα που δεν δίνει περιθώρια εξέλιξης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ΕΙΙΡΑ δεν δέχεται να κάνει μέλη της τους σταθμούς, με αποτέλεσμα να μην έχουν πρόσβαση στην επίσημη διαφημιστική αγορά, καθώς οι μετρήσεις ακροαματικότητας ελέγχονται από την Ένωση Ιδιοκτητών. Ο Ελλάδα FM (πρώην του Δήμου Άνω Λιοσίων) προσέφυγε στα δικαστήρια πριν από έναν χρόνο για να τύχει εγγραφής στην ΕΙΙΡΑ. Η απόφαση αναμένεται.
Κομματικά ραδιόφωνα: Καταργούν το τελευταίο προπύργιο αντιπολίτευσης στα ερτζιανά
Την προπερασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή για το επίμαχο νομοσχέδιο, ο αρμόδιος υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ δεν έκρυψε τις προθέσεις της κυβέρνησης:
1. Ξεκαθάρισε επισήμως ότι θα εισαγάγει νομοσχέδιο για την αδειοδότηση των ραδιοφωνικών σταθμών πιθανόν περί τον Νοέμβριο. Σε συνέντευξή του νωρίτερα (ΣΚΑΪ) είχε προσδιορίσει και τη διαδικασία που προκρίνεται. «Χωρίς τη λογική της πλειοδοσίας χρημάτων, όποιος δηλαδή πληροί μια σειρά από προδιαγραφές που θα περιγράψουμε, όπως γίνεται στα sites και στις εφημερίδες, θα μπορεί να πάρει άδεια» δήλωσε.
2. Επικαλούμενος το ΕΣΡ που διαπίστωσε «νομικό κενό» σε σχέση με τους κομματικούς ρ/σ όταν τα κόμματα που τους κατέχουν δεν βρίσκονται στη Βουλή, διατύπωσε τη γνώμη ότι τα κόμματα αυτά δεν δικαιούνται να έχουν αυτούς τους σταθμούς. Η δήλωση, η οποία αφορά άμεσα τον ρ/σ του ΛΑΟΣ Δημοκρατία FM σε συνεργασία με τον Όμιλο Φιλιππάκη, μπορεί να προκαταλαμβάνει με έναν τρόπο και την απόφαση του ΕΣΡ για το εάν έχουν ή όχι το δικαίωμα εκπομπής.
3. Δήλωσε ότι η διχογνωμία μπορεί να λυθεί με την απλή μέθοδο της… νομοθέτησης. Όπως είπε ο Π. Μαρινάκης, υπάρχουν σκέψεις στο μελλοντικό νομοσχέδιο να καταργηθεί συνολικά ο χαρακτήρας του κομματικού σταθμού, που σημαίνει κατάργηση των κομματικών σταθμών. Και πάντως σε κάθε περίπτωση, όπως είπε, «είναι δεδομένο, εκπεφρασμένο ότι σε λίγους μήνες ένα κομματικό ραδιόφωνο που το κόμμα του δεν είναι στη Βουλή δεν θα μπορεί να λειτουργεί».
