Πρόσφατη έρευνα της εφημερίδας Observer αποκάλυψε ότι πολλοί νέοι Βρετανοί που αναζητούν καλοκαιρινές δουλειές σε δημοφιλή θέρετρα της Μεσογείου, όπως η Ζάκυνθος, γίνονται θύματα εκμετάλλευσης από μη ρυθμιζόμενους μεσάζοντες. Εταιρείες όπως η «Workers Family» προσελκύουν νέους με υποσχέσεις για δουλειά και διασκέδαση σε τουριστικά μέρη, αλλά στην πραγματικότητα τους αφήνουν χωρίς υποστήριξη και συχνά τους οδηγούν σε παράνομη εργασία.
Η έρευνα έδειξε ότι οι μεσάζοντες δεν εξασφαλίζουν τις απαραίτητες βίζες για τους εργαζόμενους, με αποτέλεσμα να εργάζονται παράνομα και να κινδυνεύουν από πρόστιμα και φυλάκιση. Επιπλέον, οι συνθήκες διαμονής είναι πολλές φορές άθλιες, ενώ οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι τους υπόσχονται διαμερίσματα με πισίνες και ανέσεις, αλλά βρίσκονται σε υπερβολικά ακριβά δωμάτια, χωρίς τα βασικά.
Μερικοί εργαζόμενοι, μη μπορώντας να βρουν δουλειά, αναγκάζονται να επιστρέψουν στη χώρα τους ή να δεχτούν απλήρωτα δοκιμαστικά. Άλλοι αναγκάζονται να εμπλακούν σε παράνομες δραστηριότητες, όπως η πώληση ναρκωτικών, για να επιβιώσουν.
Σε επίσημες ομάδες στο Facebook για εργαζόμενους, πολλοί μιλούν ανοιχτά για το ότι δουλεύουν χωρίς χαρτιά και συμβουλεύουν άλλους να μην ανησυχούν για βίζες. Σε μια περίπτωση, ένα μέλος του προσωπικού της Workers Family συμβούλεψε έναν νεαρό ότι δεν χρειαζόταν βίζα για τις πρώτες 90 ημέρες στη Ζάκυνθο – χωρίς να αναφέρει ότι, για να δουλέψει νόμιμα, ένας κάτοχος διαβατηρίου εκτός ΕΕ χρειάζεται βίζα και συμβόλαιο εργασίας.
«Είναι πολύ ύποπτο. Όλοι οι εργαζόμενοι δουλεύουν παράνομα – κανένας από εμάς δεν παίρνει βίζα ή κάτι τέτοιο,» έγραψε στο Trustpilot.
Η Brenna Cunningham, 19 ετών, που πλήρωσε για ένα πακέτο με την Workers Family αυτό το καλοκαίρι, είπε ότι της είχαν υποσχεθεί «πλήρη συμβουλευτική πρόσληψης, οργανωμένα δοκιμαστικά εργασίας και συναντήσεις με εργοδότες» πριν πετάξει για Ζάκυνθο, αλλά «δεν πήρε τίποτα από αυτά».
Η Cunningham, που έχει ιρλανδικό διαβατήριο και έτσι μπορούσε να δουλέψει νόμιμα, τελικά βρήκε δουλειά ως προωθήτρια σε κλαμπ με μαύρη εργασία – κερδίζοντας 20 ευρώ τη νύχτα, δουλεύοντας από τις 9 μ.μ. μέχρι τις 3 π.μ. – αλλά έφυγε νωρίς καθώς δεν μπορούσε να τα βγάλει πέρα.
«Προσπάθησα να το απολαύσω όσο μπορούσα. Αλλά ξέρω ότι για άλλους ανθρώπους, ήταν εντελώς μόνοι και το μισούσαν απόλυτα. Δεν υπήρχε τίποτα που μπορούσαν να κάνουν γιατί δεν μπορούσαν να βρουν δουλειά. Απλά ήταν παγιδευμένοι μόνοι τους σε μια άλλη χώρα,» είπε.
Γνώριζε άτομα που πουλούσαν ναρκωτικά, επειδή δεν μπορούσαν να βρουν άλλες δουλειές, είπε. «Νόμιζα ότι θα ήταν τελείως διαφορετικά. Όταν υπογράψαμε, μας είπαν, "Είναι δουλειά μας να σας βρούμε δουλειά.' Όλο αυτό ήταν ένας εφιάλτης.»
Κάποιοι πρώην εργαζόμενοι ισχυρίζονται επίσης ότι φιλοξενήθηκαν σε φτωχά καταλύματα, που δεν είχαν καμία σχέση με τις γυαλιστερές φωτογραφίες της διαφήμισης. Τρία άτομα που πήγαν με την Workers Family δήλωσαν στον Observer ότι, παρόλο που τους είχαν στείλει emails που υποσχέθηκαν ότι το κατάλυμά τους θα είχε πισίνα, κουζίνα και κλιματισμό, βρέθηκαν σε ένα ζεστό δωμάτιο πάνω από ένα εστιατόριο, χωρίς πισίνα ή κουζίνα και με τον κλιματισμό να χρεώνεται επιπλέον.
Παρείχαν φωτογραφίες που υποστήριζαν ότι το κατάλυμα ήταν εξαιρετικά βρώμικο, γεμάτο έντομα και με χαλασμένες κλειδαριές, γεγονός που τους έκανε να αισθάνονται ανασφαλείς. Ένας εργαζόμενος ισχυρίστηκε ότι, όταν κοίταξε τις τιμές παρόμοιων δωματίων στο διαδίκτυο, ανακάλυψε ότι τους είχαν χρεώσει σχεδόν τη διπλάσια τιμή.
Αυτές οι καταγγελίες έχουν οδηγήσει σε προειδοποιήσεις για απάτες και εκμετάλλευση νεαρών που αναζητούν εποχιακή εργασία στο εξωτερικό και έχουν εγείρει ερωτήματα για την έλλειψη κανονισμών για τις εταιρείες που προσφέρουν τέτοιες υπηρεσίες.
Το Υπουργείο Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου εξέδωσε πρόσφατα προειδοποίηση για όσους κατευθύνονται στις Βαλεαρίδες Νήσους, σχετικά με τους κινδύνους της εργασιακής εκμετάλλευσης, όπως «αναγκαστική εργασία με χαμηλούς μισθούς» και «παράνομη εργασία λόγω άγνοιας των κανονισμών απασχόλησης της ΕΕ».
Παρόμοια προβλήματα έχουν αναφερθεί και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου, κυρίως στα ελληνικά νησιά και στην Αγία Νάπα της Κύπρου. Μια άλλη εταιρεία, η Summer Takeover, έχει αντιμετωπίσει καταγγελίες ότι οι πελάτες με βρετανικά διαβατήρια δεν μπορούσαν να βρουν εργασία, παρόλο που η ιστοσελίδα της υπόσχεται να παρέχει «εργασία και προσλήψεις στο θέρετρο της επιλογής σας».
Η φιλανθρωπική οργάνωση Unseen UK, η οποία υποστηρίζει θύματα εκμετάλλευσης, συνεργάζεται με τις Αρχές σε μια εκστρατεία με στόχο να προειδοποιήσει νεαρά άτομα για τους κινδύνους πριν φύγουν από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρόλο που ορισμένοι κανονισμοί για τη διαφήμιση στο Ηνωμένο Βασίλειο απαιτούν οι αγγελίες να είναι ακριβείς και να μην παραπλανούν, οι συγκεκριμένες εταιρείες φαίνεται να βρίσκονται σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ ταξιδιωτικών γραφείων και γραφείων πρόσληψης, χωρίς να υπόκεινται στους κανονισμούς που διέπουν αυτά τα δύο.
Η Workers Family δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό, ενώ οι όροι της επισημαίνουν ότι είναι μια «υπηρεσία διαμονής» και όχι ένα γραφείο εύρεσης εργασίας ή μετεγκατάστασης, επιρρίπτοντας την ευθύνη για την εξασφάλιση εργασίας και βίζας στους εργαζόμενους. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου παροτρύνει όποιον αισθάνεται ευάλωτος ή εκμεταλλευόμενος να αναζητήσει βοήθεια μέσω του βρετανικού προξενείου και της ειδικής γραμμής βοήθειας.