Θορυβήθηκα όταν Θρακιώτης φίλος και συνάδελφος με ενημέρωσε ότι αν η φωτιά περνούσε από τη βορεινή πλευρά της Εγνατίας οδού στην απέναντι, όπου βρίσκεται το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Αλεξανδρούπολης (στην περιοχή του Μαΐστρου), θα κινδύνευε και αυτό. Και δεν θα επρόκειτο μόνο για ακόμα μία απώλεια, όπως αυτή του δάσους που κατέκαιγε η πυρκαγιά. Θα σηματοδοτούσε -και μέσα από μια άλλη οπτική- την ανικανότητα της κεντρικής εξουσίας να προστατεύσει το φυσικό περιβάλλον, καθώς το Μουσείο, έστω και σημειολογικά, συνέβαλλε στην προστασία του.
Ηταν, ασφαλώς, αξιέπαινη η πρωτοβουλία του Δήμου Αλεξανδρούπολης να ιδρύσει πριν από δύο περίπου δεκαετίες ένα τέτοιο μουσείο σε μία από τις περισσότερο ενδιαφέρουσες περιοχές του ελληνικού χώρου, κοντά στον Έβρο και στο Δάσος της Δαδιάς. Δικαιολογημένος, λοιπόν, ήταν ο ενθουσιασμός των ευαισθητοποιημένων σε ζητήματα περιβάλλοντος πολιτών, δικαιώθηκαν οι διάφοροι φορείς της πόλης και βεβαίως οι οικολογικές οργανώσεις. Κι αυτό το γενικευμένο κλίμα ευφορίας έδινε κουράγιο και σε εμάς, τους μελετητές του έργου να προσφέρουμε το μέγιστο δυνατό σε ποιότητα και πληρότητα.
Πέραν των αρχιτεκτόνων, οι προσδοκίες όλων των παραγόντων που συνεργαστήκαμε ως ομάδα για να προκύψει το βραβευμένο Μουσείο της Φυσικής Ιστορίας δικαιώθηκαν, όπως, βεβαίως, και του ευρύτερου κοινού. Η κεντρική εξουσία, ωστόσο, δεν άργησε να απαξιώσει, όπως άλλωστε συχνά συμβαίνει, το πολύτιμο για την περιβαλλοντική εκπαίδευση μέσο. Παρέμεινε αδιάφορη, και ας παίρναμε οι μελετητές του έργου από παντού επαίνους... Θυμάμαι ακόμη τα μπράβο όταν το 2005 κατέβηκα στο Μουσείο Μπενάκη της Αθήνας και παρέλαβα το βραβείο και σε δέκα περίπου χρόνια στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης (πανεπιστημιακό), όταν τον Ιούνιο του 2016 εγκαινιάστηκε η έκθεση αρχιτεκτονικών έργων, που δημοσίευσε το περιοδικό «Κτίριο».
«Καμάρωνα» για το έργο και όταν επισκεπτόμουν συναφή μουσεία στο εξωτερικό. Μονολογούσα χαρούμενος, πιστεύοντας ότι και οι ιθύνοντες του δικού μας τόπου άρχισαν να... ευαισθητοποιούνται! Η περιβαλλοντική εκπαίδευση, σκεπτόμουν, θα περάσει σύντομα στα σχολεία, στην κοινωνία, και ο «πατριωτισμός» δεν θα «πιστοποιείται» μέσα από εκφωνήσεις κούφιων πανηγυρικών από τα μπαλκόνια... Αγαπώ τον τόπο μου σημαίνει πριν από όλα ότι προστατεύω το φυσικό περιβάλλον, νοιάζομαι για τις πολιτισμικές αξίες του, τα μνημεία, τους συγγραφείς και καλλιτέχνες του, για τη λαϊκή παράδοση.
Αλλά ύστερα από λίγα χρόνια όλα ρήμαξαν, ούτε ένας δεν διορίστηκε -από όσο ξέρω- για να κρατά ανοιχτό το Μουσείο, για να ενημερώνονται οι μικροί μαθητές, οι πολίτες, οι επισκέπτες. Ούτε έναν δεν μπόρεσαν να αποσπάσουν από τους χίλιους διορισμένους που προόριζαν για τη φύλαξη των πανεπιστημιακών κυλικείων. Τώρα που όλα έχουν μαυρίσει στην πολύπαθη Θράκη -μαζί και η ψυχή μας- και η φωτιά δεν αφήνει τίποτα όρθιο, τώρα που όλες οι δικαιολογίες εξαντλήθηκαν, θα ήθελα να ακούσω και την άποψη των ταγών της εξουσίας, και ιδιαίτερα της κ. Κεραμέως, της τ. υπουργού Παιδείας.
* Ο Γιάννης Κύρκου Αικατερινάρης είναι αρχιτέκτων
