Η φωτογραφία είναι από τους εξωτικούς Αγίους Σαράντα (Sarande στα αλβανικά) και τραβήχτηκε πριν λίγες ημέρες. Οι Άγιοι Σαράντα είναι ένα από τα πιο τουριστικά θέρετρα της Αλβανίας, μια ώρα και κάτι από την Ηγουμενίτσα, με απέραντες παραλίες και μαγευτικά νερά. Τα τελευταία χρόνια είναι το -υποτίθεται- καλύτερα κρυμμένα μυστικό για τους ψαγμένους Ευρωπαίους τουρίστες, αυτούς που έχουν χορτάσει τις δαλματικές ακτές της Κροατίας και του Μαυροβουνίου και τις βρίσκουν πλέον ακριβές.
Όσο υπέροχη είναι η φύση γύρω από τους Σαράντα, τόσο άθλια είναι η παρέμβαση των ανθρώπων. Το κεφαλοχώρι έχει ξεχειλώσει απ’ όλες τις πλευρές, με δεκαώροφες πολυκατοικίες χτισμένες τη μία σχεδόν πάνω στην άλλη, δρόμους σχετικά στενούς, αιωνίως μποτιλιαρισμένους το καλοκαίρι, και με στενά πεζοδρόμια που εξαφανίζονται κάτω από τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Έτσι, όπως Χαλκιδική - όπως θα έλεγε μια παλιά ασύντακτη διαφήμιση. «Έχουμε ξεπατικώσει το πρότυπο από σας», μου έλεγε μια γειτόνισσα που ήρθε πριν τριάντα χρόνια από το Λούσινιε στην Ελλάδα, «δεν υπάρχει λάθος που να κάνατε και να μην το επαναλαμβάνουμε».
Πράγματι, φαίνεται ότι όλοι είμαστε καταδικασμένοι να μην μαθαίνουμε από τα λάθη των άλλων, ότι πρέπει πρώτα να τα κάνουμε κι εμείς πριν προσπαθήσουμε -αν προσπαθήσουμε- να τα διορθώσουμε. Στη Μεσόγειο, τουλάχιστον. Οι πρώτοι διδάξαντες ήταν οι Ισπανοί, που κατέστρεψαν το τοπίο στην Κόστα Μπράβα και στην Κόστα ντελ Σολ ήδη τη δεκαετία του ’70. Μετά πήραν τη σκυτάλη οι Ιταλοί και ακολουθήσαμε εμείς, με τους Τούρκους να μας έχουν από κοντά. Εκατοντάδες χιλιόμετρα παραλιών έχουν χτιστεί μέχρι εκεί που φτάνει το χειμέριο κύμα, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν την τιμητική τους τα θηριώδη μπιτς μπαρ στις Κυκλάδες, στη Σικελία, στο Μπόντρουμ. Εσχάτως και στους Σαράντα. «Δεν έχουμε να ζηλέψουμε τίποτε από τη Μύκονο», μας έλεγε μια πιτσιρίκα στους Σαράντα, «ακόμη και ο Κωνσταντίνος Αργυρός θα έρθει τον Αύγουστο».
Τουλάχιστον στην Αλβανία εάν ανηφορίσεις λίγα χιλιόμετρα βορειότερα από τους Σαράντα, είναι σαν να προσγειώνεσαι στη Σιθωνία της δεκαετίας του ’80. Ακόμη.
