Η εικόνα υποτίθεται πως μιλούσε μόνη της. Περίπου 100.000 νεκρά ψάρια κάλυπταν μια έκταση 3.000 τετραγωνικών μέτρων πάνω στην επιφάνεια της θάλασσας. Μια τεράστια κηλίδα θανάτου στην οποία εστίασε ο φωτογραφικός φακός για να καταγράψει ένα στιγμιότυπο από τα αποτελέσματα της βιομηχανικής αλιείας στον πλανήτη, αφήνοντας όμως εκτός του οπτικού μας πεδίου την αόρατη σε εμάς καταστροφή στον θαλάσσιο βυθό που άφησε πίσω της η μηχανότρατα τέρας «Margiris», η οποία και χαρακτηρίστηκε υπεύθυνη για το περιστατικό. Πριν λίγες ημέρες, η εικόνα των νεκρών ψαριών στις ακτές της Γαλλίας, που επισήμως ονομάζεται “απόρριψη παρεμπιπτόντων αλιευμάτων”, καθώς δεν είναι εμπορεύσιμα και άρα καθίστανται άνευ αξίας, επανέφερε για ακόμη μια φορά στο προσκήνιο τη συζήτηση περί κοινής αλιευτικής πολιτικής στην Ε.Ε., πολιτική που πολλές περιβαλλοντικές οργανώσεις χαρακτηρίζουν ως παρωδία, αφού οι κάθε μεγέθους μηχανότρατες που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την καταστροφή διαφόρων θαλάσσιων οικοσυστημάτων καταφέρνουν χρόνια τώρα να πλέουν στα σκοπίμως θολά νερά της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ψαρεύουμε περισσότερα ψάρια από όσα μπορεί να αντέξει η θάλασσα
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, 9 από τα 17 πιο μεγάλα πεδία αλίευσης σε όλο τον κόσμο θεωρούνται σήμερα σχεδόν κατεστραμμένα, ενώ τέσσερα από αυτά είναι αφανισμένα ολοκληρωτικά. Σήμερα το 33% των πληθυσμών ψαριών παγκοσμίως ήδη υπεραλιεύεται, ενώ πάνω από το 58% βρίσκεται στα πρόθυρα της υπεραλίευσης. Στη Μεσόγειο, μάλιστα, το ποσοστό των πληθυσμών ψαριών που υπεραλιεύονται είναι ακόμα υψηλότερο, αφού αγγίζει το 80%. Την κύρια ευθύνη για την τρομακτική αυτή κατάσταση έχουν τα σκάφη μέσης και μεγάλης αλιείας, που φέρουν τράτες βυθού και με τα γιγαντιαία δίχτυα τους, τα οποία φτάνουν έως τον πυθμένα της θάλασσας, στην κυριολεξία “ξυρίζουν” τον βυθό αφήνοντας πίσω τους ελάχιστη ζωή σε πανίδα και χλωρίδα. Πέραν αυτού, το 45% της ψαριάς τους πετιέται πίσω στη θάλασσα νεκρό λόγω της χαμηλής εμπορικής του αξίας.
Ό,τι δηλαδή έκανε και το «Margiris» μετά το πέρασμά του από τον Βισκαϊκό Κόλπο, για να συνεχίσει ανενόχλητο το έργο του σε άλλα αλιευτικά πεδία. Δεν είναι, όμως, μονάχα η θαλάσσια πανίδα που απειλείται από αυτή τη μορφή αλιείας. “Είναι και η ανυπολόγιστη καταστροφή που προξενούν στη χλωρίδα οι μηχανότρατες” μας εξηγεί ο Δημήτρης Κοτσόργιος εκ μέρους της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Παράκτιων Επαγγελματικών Αλιευτικών Σκαφών, σημειώνοντας ότι “από όπου περνούν τα συγκεκριμένα σκάφη, καταστρέφονται σχεδόν ολοκληρωτικά και τα λιβάδια ποσειδωνίας (φύκια), τα οποία, αν και δεν είναι ιδιαιτέρως γνωστό, αποτελούν, εκτός από πεδία αναπαραγωγής των ψαριών, έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς οξυγόνου στον πλανήτη, καθώς 1 τ.μ. ποσειδωνίας δίνει τον χρόνο περίπου 20 λίτρα οξυγόνου”.
Σύντομα θα το πληρώσουμε
«Η πληγή από την ανεξέλεγκτη αλίευση στις ελληνικές θάλασσες είναι τεράστια, με ανυπολόγιστες καταστροφές στα οικοσυστήματα του Αιγαίου και του Ιονίου. Οι ιχθυοπληθυσμοί βρίσκονται ήδη σε κατάρρευση, με τις μηχανότρατες να σαρώνουν τη θαλάσσια ζωή ακόμη και σε υποτίθεται προστατευόμενες περιοχές. Όσο για τις επιπτώσεις αυτής της αλόγιστης τακτικής, σύντομα θα τις δούμε να επηρεάζουν και την τροφική μας αλυσίδα»: με αυτά τα άκρως ανησυχητικά λόγια ο Δημήτρης Κοτσόργιος περιγράφει το πλαίσιο των κινδύνων από την υπεραλίευση των θαλασσών μας, επισημαίνοντας με έμφαση τα οικονομικά συμφέροντα που κρύβονται πίσω από αυτές τις δραστηριότητες και καταφέρνουν διαχρονικά να υπερισχύουν νόμων και ευρωπαϊκών κανονισμών. “Όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι νόμοι δεν εφαρμόζονται, αφού οι κυβερνήσεις δείχνουν απρόθυμες να συγκρουστούν με τα οικονομικά συμφέροντα που κρύβονται πίσω από αυτές τις μορφές αλιείας και συχνά εφάπτονται πολιτικών συμφερόντων”.
Το πρόβλημα και η διέξοδος
Σε προσπάθεια ενημέρωσης και ανάληψης ευθύνης απο τους καταναλωτές έχει επιδοθεί τα τελευταία χρόνια η Greenpeace, καλώντας τους να βρούν το "δίκαιο ψάρι" που αλιεύεται με τρόπους ήπιους για τη θαλάσσια ζωή
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μα σοβαρά τώρα, ψαροκηλίδα;
Οι καταστροφικές μέθοδοι αλιείας, όπως οι μηχανότρατες και τα γρι-γρι, αδειάζουν τις θάλασσές μας από ζωή και αφανίζουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Συχνά ψαρεύουν παράνομα κοντά στην ακτή, πετούν πίσω στη θάλασσα τη μισή ψαριά τους και πιάνουν παράνομα ψάρια σε μικρό μέγεθος (γόνο). Πολλοί πληθυσμοί ψαριών στις ελληνικές θάλασσες κινδυνεύουν, ενώ η αγορά είναι γεμάτη με προϊόντα που έχουν πιαστεί με μη βιώσιμες μεθόδους ή που έχουν ταξιδέψει πολλά χιλιόμετρα επί ημέρες ώστε να φτάσουν στην ελληνική αγορά.Ταυτόχρονα, απειλείται η επιβίωση χιλιάδων ανθρώπων που εξαρτώνται από τη θάλασσα για να ζήσουν.
Στο πλαίσιο αυτό, η Greenpeace εδώ και χρόνια προωθεί την καμπάνια “Βρες το δίκαιο ψάρι”, σε μια προσπάθεια ενημέρωσης και ανάληψης καταναλωτικής ευθύνης από τους πολίτες που καλούνται να μάθουν και να αποφεύγουν ψάρια και θαλασσινά που αλιεύθηκαν με καταστροφικές, σπάταλες και μη βιώσιμες πρακτικές.
Με την καμπάνια αυτή οι πολίτες καλούνται να στηρίξουν το δίκαιο ψάρι, που αλιεύεται με τρόπους ήπιους για τη θαλάσσια ζωή, όπως και τους παράκτιους ψαράδες χαμηλής έντασης, που δεν πετούν πίσω στη θάλασσα νεκρά τα ψάρια που δεν θέλουν και αλιεύουν τα είδη στην εποχή τους και στο σωστό μέγεθος, καθώς η προστασία των θαλασσών περνάει και από το πιάτο μας. Η παράκτια αλιεία είναι μία από τις σπουδαιότερες δραστηριότητες στη χώρα μας, τόσο για οικονομικούς, όσο και για κοινωνικούς λόγους.
Απασχολεί δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας και αποτελεί το μοναδικό μέσο βιοπορισμού για πολλές οικογένειες. Ειδικά σε απομακρυσμένα νησιά και περιοχές όπου συνήθως δεν υπάρχει εναλλακτική απασχόληση, η αλιεία μαζί με τον τουρισμό αλληλοστηρίζονται και επιτρέπουν σε αυτούς τους ανθρώπους να επιβιώνουν σε τόπους που διαφορετικά θα είχαν ερημώσει.
Στον αντίποδα, οι καταστροφικές αλιευτικές πρακτικές απειλούν το παρόν και το μέλλον των ελληνικών ψαριών και χιλιάδων ανθρώπων οι οποίοι βασίζουν το επάγγελμα και την επιβίωσή τους στο ψάρι. Μέσα από τις επιλογές μας, κάθε φορά που αγοράζουμε ψάρια και θαλασσινά, μπορούμε να προστατέψουμε τις θάλασσές μας.
Με το να γίνουμε πιο υπεύθυνοι καταναλωτές, θα δούμε τις ελληνικές θάλασσες να γεμίζουν και πάλι με ψάρια. Γιατί το δίκαιο ψάρι είναι αλιευμένο με τρόπο που δεν καταστρέφει τη θάλασσα και τη θαλάσσια ζωή.
