Σε επιστολή της υφυπουργού για θέματα Ψυχικής Υγείας Ζωής Ράπτη προς τις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), επιστολή που έχει στη διάθεσή της η ΑΥΓΗ, μαθαίνουμε ότι υλοποιείται ήδη το «Πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για νοσούντες Covid-19, τους οικείους τους και τους ασθενείς με χρόνιες παθήσεις» που πλήττονται από την πανδημία, σε συνεργασία με ΥΠΕ, νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας (Κ.Υ.) και λοιπές, εποπτευόμενες από το υπουργείο, μονάδες.
Στο πλαίσιο αυτό «θα γίνει διασύνδεση των μονάδων Υγείας με εξειδικευμένες μονάδες Ψυχικής Υγείας», οι οποίες δεν είναι άλλες παρά κάποιες Αστικές Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες (ΑΜΚΕ), φορείς δηλαδή που είναι ΝΠΙΔ. Πιο συγκεκριμένα, στην 1η ΥΠΕ θα γίνει διασύνδεση με 11 ΑΜΚΕ και στη 2η ΥΠΕ με 2 ΑΜΚΕ (Προμηθέας, Κέντρο Μέριμνας Οικογένειας και Παιδιού). Ήδη στην 3η ΥΠΕ υπάρχει συνεργασία με 1 ΑΜΚΕ (Σύνθεση).
Προφανής στόχος η ενίσχυση των ιδιωτών
Όπως προκύπτει, το υπουργείο Υγείας, αντί να αυξήσει τη χρηματοδότηση για τις υπάρχουσες αλλά και νέες υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας ανά Τομέα, χρηματοδοτεί ΑΜΚΕ (που θα έχουν ως έδρα των δράσεών τους τα ίδια τα δημόσια νοσοκομεία και τα Κ.Υ.), χωρίς να υπάρχει σαφές πλαίσιο σχεδιασμού και υλοποίησης του προγράμματος.
«Πρόκειται για πολιτικές επιλογές που θέλουν να υπηρετήσουν τη σύμπραξη ΝΠΙΔ και ΝΠΔΔ (μέσω χρηματοδότησης) σε ένα ασαφές πλαίσιο οργανωτικής και λειτουργικής διασύνδεσης, αγνοώντας ακόμα και θεσμοθετημένα όργανα, όπως προβλέπονται στον Ν. 4461/2017 (τομεακές επιτροπές ενηλίκων και παιδιών εφήβων, ΠΕΔΙΤΟΨΥ, Επιτροπές Δικαιωμάτων Ασθενών κ.λπ.)» υποστηρίζει στην ΑΥΓΗ ο Δημήτρης Μαγριπλής, ψυχίατρος παιδιών και εφήβων (διευθυντής ΕΣΥ), συντονιστής της Ομάδας Ψυχικής Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο φροντίδας είναι θολό: «Θα είναι τηλεφωνική ή κατ’ οίκον βοήθεια; Θα υπάρχει διασύνδεση με Μονάδες Ψυχικής Υγείας του τόπου κατοικίας ασθενούς και οικογένειας; Θα υπάρχει φροντίδα και υποστήριξη για παιδιά, εφήβους νοσούντες ή συγγενείς νοσούντων και θανόντων;».
Παρακάμπτονται όλες οι δημόσιες δομές
Μία από τις βασικές δομές της χώρας στον τομέα της Ψυχικής Υγείας είναι το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής «Δαφνί». Εκεί υπάρχει μια ομάδα ψυχολογικής υποστήριξης και παρέμβασης με πάνω από είκοσι επιστήμονες. Είχε συνδράμει τους κατοίκους της Μάνδρας μετά τις φονικές πλημμύρες, τους κατοίκους της Χίου μετά τον σεισμό, ενώ στο πρώτο κύμα της πανδημίας παρείχε ψυχολογική υποστήριξη σε ασθενείς με Covid-19 στο Νοσοκομείο «Αγία Βαρβάρα».
Η αρμόδια υφυπουργός κρίνει ότι τόσο το Δαφνί όσο και τα άλλα ψυχιατρικά νοσοκομεία δεν πρέπει να αξιοποιηθούν στο προαναφερθέν πρόγραμμα.
Ακόμα χειρότερα: οι ΑΜΚΕ θα έχουν ως έδρα των προγραμμάτων τους τα δημόσια νοσοκομεία και θα πρέπει το δημόσιο σύστημα Υγείας να τους παρέχει, σύμφωνα με την επιστολή της υφυπουργού Υγείας, «κάθε δυνατή διευκόλυνση στην άσκηση του έργου τους».
Ακόμα δεν γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι πηγές και τα ποσά χρηματοδότησης αυτού του προγράμματος αλλά κι αν θα δοθεί συνέχεια (δεν φαίνεται να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα). Μοιάζει περισσότερο με ένα πυροτέχνημα πριμοδότησης των ΑΜΚΕ με πρόσχημα την πανδημία.
«Με τέτοιες αποφάσεις αναδεικνύεται η νεοφιλελεύθερη πολιτική της Ν.Δ. που φέρνει πιο κοντά την ιδιωτική πρωτοβουλία μέσα στα δημόσια νοσοκομεία. Αντί να στελεχωθούν και να χρηματοδοτηθούν οι υπάρχουσες υπηρεσίες στα δημόσια νοσοκομεία και στις δομές, χρηματοδοτούν πάλι επιλεκτικά κάποιες ΑΜΚΕ και μάλιστα με έδρα των προγραμμάτων τους τα δημόσια νοσοκομεία» σχολιάζει στην ΑΥΓΗ ο αντιπρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων στο ΨΝΑ «Δαφνί» Γιώργος Ζαΐρης.
Θεωρεί ότι το εν λόγω πρόγραμμα ξεκινάει χωρίς κανένα πλαίσιο, σε δημόσια νοσοκομεία ήδη υποστελεχωμένα, σε νοσοκομεία αναφοράς που έγιναν και εμβολιαστικά κέντρα, ενώ παρακάμπτονται όλες οι δημόσιες δομές όπου υπάρχουν ψυχολόγοι, ψυχίατροι και άλλοι επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας. «Πώς ακριβώς θα διευκολυνθούν αυτές οι ΑΜΚΕ στο έργο τους; Πού θα νοσηλεύονται οι ασθενείς; Ποιος θα είναι υπεύθυνος για τη νοσηλεία τους;» είναι τα ερωτήματα που θέτει ο Γ. Ζαΐρης.
Γκρίζα σημεία
Ο Δ. Μαγριπλής θεωρεί ότι, αντί να γίνει απευθείας ανάθεση σε συγκεκριμένες ΑΜΚΕ, θα μπορούσε να έχει γίνει έγκαιρα πρόσκληση ενδιαφέροντος όπου, πέραν της εξέτασης σχεδίων φροντίδας που προτείνει και δεσμεύεται να ακολουθήσει ο ανάδοχος, θα ελέγχονται επιπλέον η φορολογική και ασφαλιστική του ενημερότητα, η επάρκεια και η πρότερη εμπειρία του επιστημονικού δυναμικού του και του υπευθύνου της πράξης. Θυμίζει ότι στην περίοδο της προηγούμενης διακυβέρνησης είχαν τεθεί συγκεκριμένα κριτήρια κατά τη διενέργεια ανάλογων διαγωνιστικών διαδικασιών, στις οποίες η επιτροπή αξιολόγησης προέκυπτε με κλήρωση και δεν οριζόταν από τον υπουργό Υγείας.
Ο Δ. Μαγριπλής δεν θεωρεί καθόλου τυχαία την επιλογή των δύο ΑΜΚΕ που λειτουργούν δομές σε Αχαρνές και Νέο Φάληρο (Προμηθέας, Κέντρο Μέριμνας Οικογένειας και Παιδιού) και θα καλύψουν τις ανάγκες όλης της 2ης ΥΠΕ. «Δεν υπάρχουν άλλα Κέντρα Ημέρας στην ‘ενδιάμεση περιοχή’ ώστε να υπάρξει εγγύτητα με μονάδες Υγείας;» ρωτάει.
Η αξιωματική αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι θα έπρεπε να ενισχυθούν με επαρκή στελέχωση (άμεσες προσλήψεις) οι ψυχιατρικοί τομείς γενικών νοσοκομείων ώστε μέσω της διασυνδετικής ψυχιατρικής υπηρεσίας να προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη σε ασθενείς με Covid-19, στις οικογένειές τους αλλά και στους υγειονομικούς.
Κατηγορεί τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου Υγείας ότι αγνοεί τον ρόλο των κοινοτικών υπηρεσιών δημόσιας Ψυχικής Υγείας, που θα μπορούσαν να προσφέρουν υπηρεσίες με άμεση ενδυνάμωση του προσωπικού τους (προσλήψεις) δεδομένου ότι έχουν και τη δυνατότητα να συνδεθούν με την Πρωτοβάθμια Υγεία.
* Η ΑΥΓΗ απέστειλε τα σχετικά ερωτήματα στον εκπρόσωπο της υφυπουργού και δεσμευόμαστε να επανέλθουμε αν απαντηθούν.