Τη θεραπεία αντί του εγκλεισμού προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης δίνοντας σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για τα «Μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλλάσσονται από την ποινή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής».
Πρόκειται για ένα νομοθέτημα με το οποίο η ελληνική Πολιτεία προσαρμόζεται στις εξελίξεις, σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, στην ψυχιατρική και το Ποινικό Δίκαιο, όπως αποτυπώνονται σε θεμελιώδη κείμενα προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου (ΕΣΔΑ, Σύμβαση ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των ΑμεΑ). Ενσωματώνονται παράλληλα, επισημάνσεις της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, του Συνηγόρου του Πολίτη, αλλά και της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας.
Τα προτεινόμενα μέτρα έχουν ως βασικό άξονα την εξασφάλιση θεραπείας και επιβάλλονται μόνο για σοβαρά αδικήματα. Ο παρωχημένος μακροχρόνιος εγκλεισμός σε κλειστές (ασυλικές) μονάδες καταργείται και στη θέση του θεσπίζονται σύγχρονα μέτρα, που εγγυώνται το θεραπευτικό αποτέλεσμα, ταυτόχρονα με την ασφάλεια του ίδιων των ψυχικά ασθενών που είναι δράστες αξιόποινων πράξεων αλλά και των τρίτων.
Με το προτεινόμενο σχέδιο νόμου υιοθετούνται ως «μέτρα θεραπείας» η τοποθέτηση σε ειδικό ψυχιατρικό τμήμα ή η θεραπεία και ψυχιατρική παρακολούθηση σε εξωνοσοκομειακή Μονάδα Ψυχικής Υγείας (δηλαδή Κέντρο Ψυχικής Υγείας ή Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας) ή εξωτερικά ιατρεία δημόσιου ψυχιατρικού ή γενικού νοσοκομείου. Παράλληλα, με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου:
* Καταργείται η στιγματιστική ορολογία του Ποινικού Κώδικα.
* Προβλέπεται ότι αρμόδιο για την επιβολή του μέτρου ασφαλείας καθίσταται πλέον αποκλειστικά το δικαστήριο.
* Ορίζεται η μέγιστη διάρκεια του μέτρου.
* Παρέχεται στον κατηγορούμενο δικαίωμα άσκησης έφεσης.
* Δίδεται η δυνατότητα αδειών, εξόδων ή διαμονής σε εποπτευόμενους χώρους στους θεραπευόμενους.
* Ορίζονται εισαγγελέας επόπτης και ανεξάρτητα όργανα ελέγχου.
