Της Βίκυς Ζαφείρη
Έκθεση φωτογραφίας διοργανώνεται αυτή την εβδομάδα με την υποστήριξη της ΜΚΟ "Αλληλεγγύη Solidarity Now", η οποία θα λάβει χώρα στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων από τις 4 έως τις 8 Μαΐου. Προαναγγέλλεται έτσι η ημερίδα με τίτλο «Το Μέλλον του Ασύλου στην Ευρώπη» που διοργανώνει η Υπηρεσία Ασύλου στις 9 Μαΐου, στο Αμφιθέατρο της Τεχνόπολης.
Έντεκα φωτορεπόρτερ ενώνουν τις ματιές τους σε μια ομαδική έκθεση. Ο τίτλος της έκθεσης είναι «Η Διαδρομή» και οι φωτογραφίες που θα εκτεθούν είναι μια καταγραφή από διάφορα σημεία - σταθμούς των προσφύγων, στην προσπάθειά τους να φτάσουν στον εκάστοτε προορισμό τους, σημεία όπως τα νησιά του Αιγαίου, η Ειδομένη, ο Ελαιώνας, ο Πειραιάς, η ΠΓΔΜ, η Σερβία και η Ουγγαρία, αλλά και φωτογραφίες από τις χώρες - αφετηρίες της διαδρομής αυτής όπως το Ιράκ, η Συρία και η Υποσαχάρια Αφρική.
Κάθε φωτογραφία είναι μια μικρή ιστορία που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του θεατή. Οι φωτογραφίες έχουν τραβηχτεί τα τελευταία χρόνια και είναι επαγγελματικές λήψεις. Αυτό το φαινόμενο διαρκεί συνέχεια τα τελευταία 20 χρόνια, απλώς τώρα έχει αυξηθεί ο αριθμός, τονίζει η Άννα Παντελιά που συμμετέχει. Γι' αυτό ακριβώς τον λόγο η έκθεση έχει μια χρονική ροή και απαρτίζεται από φωτογραφίες ετών, ξεκινώντας από το πρόβλημα με φωτογραφίες από την πατρίδα τους, συνεχίζοντας με το δύσκολο ταξίδι τους και καταλήγοντας στο πώς ζουν πλέον αυτοί οι άνθρωποι στην εκάστοτε χώρα που τους έχει δεχτεί. Έτσι υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση από κάθε φωτογράφο.
Ο Δημήτρης Μπούρας, ένας από τους φωτογράφους, λέει πως "η ουσία είναι να μπορέσεις να ταξιδέψεις μέσα από τις φωτογραφίες, να δεις την πραγματικότητα στα διάφορα σημεία - σταθμούς της πορείας αυτών των ανθρώπων, ακόμα και από τον πρώτο σταθμό μέχρι τον τελευταίο". Ο ίδιος φωτογραφίζει περισσότερο στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, όπου κάνει μια συγκριτική μελέτη επάνω στον πόλεμο. Σε πρώτο επίπεδο αποτυπώνει δύο στρατόπεδα Σύρων προσφύγων στο βόρειο Ιράκ, στην αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν, το Ντομίζ και το Άκρε. Το πρώτο χτίστηκε από το μηδέν για να φιλοξενήσει περίπου 75.000 πρόσφυγες, ενώ το Άκρε, μια πρώην φυλακή πολιτικών κρατουμένων του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν, στεγάζει 1.500 άτομα. Παρουσιάζει συγκριτικά τη ζωή στα δύο στρατόπεδα. Το ένα έχει τεράστιο πληθυσμό, το δεύτερο είναι μικρότερο. Όμως οι συνθήκες είναι οι ίδιες. Και φαίνονται οι συνθήκες που βιώνουν οι άνθρωποι και την προσπάθεια να ξαναδημιουργήσουν μια κανονικότητα στη ζωή τους. Και συνεχίζει με τους Σομαλούς και Σουδανούς πρόσφυγες όπου ακολούθησε την πορεία τους. Ξεκινάνε από το Τζιμπουτί, περνάνε με βάρκες στην Υεμένη, ανεβαίνουν τη Σαουδική Αραβία, από εκεί Ιορδανία και Λίβανο, συνεχίζουν μέσα από τη Συρία, μπαίνουν στην Τουρκία, από εκεί στην Ελλάδα. Από την Ελλάδα παλαιότερα με καράβια περνούσαν στην Ιταλία και μετά στο Καλαί για να φτάσουν στην Αγγλία.
Ο Αντρέα Μπονέτι, από την άλλη, φωτογραφίζει ασπρόμαυρα για να μην τραβήξουν την προσοχή οι λεπτομέρειες στις οποίες μπορούν να χαθούν τα χρώματα και παράλληλα να φαίνονται πιο εκφραστικές αυτές οι στιγμές. Ο καθένας έχει κάνει λήψεις σύμφωνα με αυτά που έχει βιώσει και με αυτό που θέλει να εκφράσει, δεν υπάρχει περιορισμός. Κάτι άλλο που διαφαίνεται έντονα είναι η ένταση του προσφυγικού αυτού κύματος. "Τρέχει" ασταμάτητα, βρίσκει διεξόδους και κανείς δεν θα μπορέσει να το σταματήσει εύκολα. Η έκθεση δεν είχε κάποιον επιμελητή, πρόκειται για την οπτική του καθενός στη συγκεκριμένη στιγμή, στο συγκεκριμένο σημείο. Το ζήτημα είναι να καταλάβει κάποιος ποιες είναι οι δυνάμεις που ώθησαν αυτούς τους ανθρώπους να ξεριζωθούν και πώς δέχονται να ζήσουν σ' αυτό το επίπεδο.
Οι εικόνες που αποτυπώνονται στην έκθεση είναι στιγμιότυπα της διαδρομής των προσφύγων. Παρ' όλο που βγάζουν μια θλίψη, αντικατοπτρίζουν πραγματικές καταστάσεις. Οι άνθρωποι αυτοί προσπαθούν παρ' όλες τις δυσχέρειες να αντεπεξέλθουν, να βρουν ισορροπίες και να συνυπάρξουν με κοινό σκοπό τη φυγή, όπως έχει πει ο δημιουργός του πρότζεκτ. Ακόμα και στον πόνο που κυριαρχεί πάντα υπάρχει ένα ψήγμα αισιοδοξίας. Φαίνεται από το θάρρος και τον πόθο να ζήσουν που ζωγραφίζεται στα πρόσωπά τους. Οι πρόσφυγες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι και όχι ως αριθμοί. Μπορεί να βιώνουν δυσχερείς καταστάσεις αλλά ποτέ δεν χάνουν το κουράγιο να ζήσουν και να ελπίζουν για το καλύτερο.
Οι φωτογράφοι που συμμετέχουν είναι οι Milos Bicanski, Andrea Bonetti, Dimitris Bouras, Λουίζα Γκουλιαμάκη, Yannis Kolesidis, John Liakos, Menelaos Myrillas, Nick Paleologos, Anna Pantelia, Fotis Plegas G. και Orestis Seferoglou. Το τέλος της έκθεσης στις 8 Μαΐου θα δώσει το έναυσμα στην ημερίδα "Το Μέλλον του Ασύλου στην Ευρώπη" στις 9 Μαΐου, στο Αμφιθέατρο της Τεχνόπολης. Διακεκριμένοι ομιλητές θα συζητήσουν την πρακτική εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας, καθώς και την πορεία προς τη δημιουργία ενιαίου συστήματος ασύλου και ευρωπαϊκής υπηρεσίας ασύλου. Το πρόγραμμα βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα www.asylo.gov.gr. Η ημερίδα διοργανώνεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης τριών χρόνων από την έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας Ασύλου τον Ιούνιο του 2013.
Info: Αίθουσα «Δεξαμενές Καθαρισμού», Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, 4 έως 8 Μαΐου, 11.00 – 23.00.
