Του Σπύρου Ραπανάκη
Δαπάνη αγνώστου, τότε, πίσω στα 1857, ξεκινάει τη λειτουργία του το πρώτο σχολείο θηλέων στον Πειραιά στο κέντρο της πόλης, στην πλατεία Κοραή. Ενάμιση αιώνα και κάτι μετά την ίδρυσή της-160 χρόνια για την ακρίβεια- , η ιστορική Ράλλειος μέσα από ένα μακρύ και φουρτουνιασμένο ταξίδι 45 χρόνων, εγκαταστάθηκε στη δική της στέγη, η οποία εγκαινιάστηκε στις αρχές Απριλίου επί των οδών Πειραιώς και Επονιτών.
Βιοκλιματικό, πράσινο στολίδι για την πόλη
Ένα κτήριο που έχει χαρακτηριστεί από πολλούς, όχι άδικα, "στολίδι" για την πόλη θα στεγάσει το Γυμνάσιο και το Λύκειο Θηλέων της Ραλλείου Σχολής. Περισσότερες από 500 μαθήτριες αναμένεται να φοιτήσουν στο σχολείο, το οποίο είναι βιοκλιματικό. Σύμφωνα με τον υπεύθυνο για την κατασκευή της σχολής Ν. Κοκκίνη, που ξενάγησε τον δήμαρχο Πειραιά Γ. Μώραλη στους χώρους του σχολείου, έχει επιφάνεια κάλυψης 3.000 τ.μ. και οικόπεδο 7.600 τ.μ.
Εντός του σχολείου δημιουργείται μια ανάσα, μια εστία πρασίνου που λείπει... αφόρητα από την πόλη. Όλος ο υπόλοιπος χώρος που δεν καλύπτεται από κτήριο είναι μια πράσινη έκταση με βοτάνισμα κήπου και καλλωπισμό φυτών, πλήρως και αυτομάτως αρδευόμενα μέσω δεξαμενής εκμετάλλευσης ομβρίων υδάτων.
Ως προς τις κτηριακές εγκαταστάσεις διαθέτει πλέον των 25 αιθουσών διδασκαλίας, εργαστηρίων φυσικής, χημείας, πληροφορικής, αίθουσες καλλιτεχνικών, μουσικών εκδηλώσεων σε σύγχρονες εγκαταστάσεις. Οι χώροι υγιεινής είναι πέραν της αρχιτεκτονικής υπερβολής. Τον βιοκλιματικό χαρακτήρα του έργου συμπληρώνουν οι εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκων στις στέγες των κτηρίων και η χρήση βρόχινου νερού για τους χώρους υγιεινής.
Ένα σχολείο "για την ισότητα στην εκπαίδευση"
Η ιστορία της Ραλλείου είναι συνυφασμένη με την ιστορία της πόλης. Κι όμως, για μισό περίπου αιώνα, το σχολείο δεν είχε τη δική του στέγη.
To 1855 στον Πειραιά λειτουργούσε, επί της πλατείας Κοραή, το σχολείο αρρένων. Με την ευθύνη της μέριμνας των εκπαιδευτικών υποδομών και της ανέγερσης σχολικών μονάδων να βαραίνει τους δήμους, ο Δήμος Πειραιά δεν μπορούσε να καλύψει οικονομικά την ανέγερση του πρώτου σχολείο, θηλέων. Αρχικά ο δήμαρχος Λ. Ράλλης απευθύνει έκκληση στον "Ελληνισμό" για την ενίσχυση προς τον σκοπό αυτόν. Ωστόσο η ανταπόκριση είναι μικρή. Τότε εμφανίζεται ένας ευεργέτης ο οποίος επιθυμεί να τηρηθεί η ανωνυμία του. Ήταν ο αδελφός του τότε δημάρχου Πειραιώς Λουκά Ράλλη, ο έμπορος Ιάκωβος Ράλλης.
Στη δωρεά, εκτός από τα χρήματα, συμπεριλαμβανόταν και το οικόπεδο. Ωστόσο, λόγω της απομακρυσμένης θέσης του, αντηλλάγη με το οικόπεδο έναντι της πλατείας Κοραή, το οποίο προοριζόταν να στεγάσει τράπεζα.
Σύμφωνα με τους ιστορικούς, η τοποθεσία του πρώτου κτηρίου της Ραλλείου δεν είναι τυχαία. Ακριβώς απέναντι από το σχολείο αρρένων ο Λ. Ράλλης επεδίωκε να καταδείξει την "άνευ διακρίσεων, ισότητα εκπαίδευσης, στέγασης και προσφοράς"."(...) το οικόπεδο δεν δύναται ο Δήμος να το διαθέσει διά άλλη χρήση παρά μόνο για το Παρθεναγωγείο".
Από το πρακτικό μεταξύ ανώνυμου δωρητή και Δήμου Πειραιά, που συνεστήθη τρεις μέρες αργότερα, στις 9 Σεπτεμβρίου 1855 στον χώρο του δημαρχείου, ο Δήμος Πειραιά αποδέχεται πλήρως τα κάτωθι:
"Ομολογεί την αδυναμία ανέγερσης σχολείου με δικά του χρηματικά μέσα, αποδέχεται τους όρους του δωρητή και αποδέχεται ότι το οικόπεδο που θα δοθεί προς ανέγερση θα πρέπει να έχει περίβολο ευρύχωρο και ανάλογο. Το οικόπεδο θα χρησιμεύσει διά παντός ως Παρθενικό Σχολείο του Δήμου Πειραιώς, ότι το οικόπεδο δεν δύναται ο Δήμος να το διαθέσει διλά άλλη χρήση παρά μόνο για το Παρθεναγωγείο. Να αναρτηθεί μαρμάρινη προτομή του Αδαμαντίου Κοραή εντός του Σχολείου. Να τοποθετηθεί μαρμάρινη επιγραφή πάνω από τη μεγάλη θύρα του σχολείου και έξω από αυτήν ώστε να είναι ορατή και να γράφει Παρθενικόν Σχολείον, ιδρυθέν δαπάνη... Δημαρχούντος Λουκά Ράλλη. 1855".
Η αποκάλυψη του "μυστηριώδους" δωρητή
Στις 4 Οκτωβρίου του ίδιου έτους ο αρμόδιος υπουργός Δ. Βούλγαρης ενημερώνει τον νομάρχη και τον δήμαρχο Πειραιά πως ανάβει το πράσινο φως για την ανέγερση παρθεναγωγείου σε οικόπεδο της Πλατείας Κοραή. Λίγους μήνες αργότερα οι εργασίες ξεκινούν αλλά διακόπτονται λόγω έλλειψης ρευστού. Έτσι, με αίτημα του δημοτικού συμβουλίου, ο δωρητής προχωρά σε συμπληρωματική δωρεά αποκαλύπτοντας και το όνομα του. Το σύνολο της δωρέας ανήλθε στις 30.000 δραχμές.
Στα τέλη του 1857 ολοκληρώνεται η κατασκευή του διδακτηρίου και γίνεται έναρξη λειτουργίας του σχολείου. 400 κορίτσια και νήπια διδάσκονταν έως το 1859. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1914 με Βασιλικό Διάταγμα το διδασκαλείο που ήδη λειτουργεί εντός του διδακτηρίου αναγνωρίζεται ως ισότιμο των άλλων διδασκαλείων.
Το 1919 ξεκινά τη λειτουργία της στο ίδιο κτήριο η Δημοσυντήρητος Ράλλειος Παιδαγωγική Ακαδημία.
Το τέλος του κτηρίου από τον Παττακό
Τα δύσκολα χρόνια του μεσοπολέμου, διευθυντής του διδασκαλείου διετέλεσε ο Κ. Σωτηρίου, συνεργάτης και φίλος του Δ. Γληνού. Την περίοδο εκείνη πραγματοποιούνται βελτιώσεις υλικοτεχνικής υποδομής ενώ οργανώνονται συσσίτια εντός του διδασκαλείου για τις άπορες μαθήτριες. Παράλληλα ξεκινάει να λειτουργεί θεωρητικό, πρακτικό και λογοτεχνικό φροντιστήριο καθώς και Επαγγελματική Σχολή Θηλέων.
Όλα αυτά τα χρόνια επιχειρήθηκε με διάφορους τρόπους η μεταστέγαση της Ραλλείου, χωρίς αποτέλεσμα. Ύστερα από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες, το 1968, ο δοτός από τη χούντα δήμαρχος Α. Σκυλίτσης αμφισβητεί την κυριότητα επί του οικοπέδου και των κτισμάτων του, κάτι που απορρίπτει το Πολυμελές Πρωτοδικείο με την υπ' αριθμ. 638 απόφασή του.
Επιστρατεύτηκε λοιπόν ο ίδιος ο Παττακός, ο οποίος διέταξε τη μεταφορά του σχολείου "εντός τακτικού χρονικού διαστήματος". Το τέλος του ιστορικού πρώτου κτηρίου της Ραλλείου είχε γραφτεί. Στην θέση του επρόκειτο να ανεγερθεί το "νέον Δημαρχιακόν Μέγαρον", αφού το παλαιό, που ήταν το σύμβολο της πόλης του Πειραιά, το Ρολόι, γκρεμίσθηκε και αυτό από τον δήμαρχο Σκυλίτση. Μάλιστα, τα μέλη της σχολικής εφορίας που έχουν διαφωνήσει "μετακινούνται" και ορίζεται νέα σύσταση από την χούντα.
42 χρόνια δίχως στέγη
Η απόφαση της "κυβερνήσεως" είναι η ανταλλαγή του ακινήτου της Ραλλείου με εκείνο της οδού Κολοκοτρώνη 120 στην Τερψιθέα. Το προπολεμικό νεκροτομείο του Πειραιά. To 1972 οι μπουλντόζες κατεδαφίζουν το κτήριο της Κοραή και οι μαθήτριες φιλοξενούνται προσωρινά στη διπλανή Ιωνίδειο Σχολή έως ότου μεταφερθούν στην Κολοκοτρώνη.
Αυτό συνέβη το 1974 και έκτοτε ξεκίνησε η "οδύσσεια", δικαστική και όχι μόνο, του σχολείου, που διήρκεσε έως και πριν από λίγους μήνες.
Έως το 1996 η Ράλλειος φιλοξενείται στην Κολοκοτρώνη. Λόγω ακαταλληλότητας όμως η νέα μεταστέγαση γίνεται στον Πύργο του Πειραιά, ο οποίος ωστόσο κρίθηκε αργότερα πολλάκις ακατάλληλος. Τον Μάρτιο του 2005 το σχολείο μεταφέρεται στο Γυμνάσιο επί της οδού Καραΐσκου 147 ενώ την ίδια χρονιά μετατρέπεται σε Πειραματικό. Δύο χρόνια αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2007, οι μαθήτριες της Ραλλείου αλλάζουν ξανά χώρο, αυτή τη φορά σε ενοικιαζόμενο κτήριο της οδού Μπουμπουλίνας, στον αριθμό 26.
Τον Νοέμβριο του 2008 έγινε δημοπράτηση έργου ανέγερσης σχολικού συγκροτήματος Ραλλείου Σχολής. Το καλοκαίρι του 2009 ξεκινούν οι πρώτες χωματουργικές εργασίες οι οποίες όμως σταμάτησαν λόγω οικονομικών προβλημάτων. Προβλήματα που ξεπεράστηκαν αρκετά χρόνια μετά.
Η "δικαίωση" και το νέο Δικαστικό Μέγαρο
Σήμερα, με τη Ράλλειο να αποκτά τη δική της στέγη, ο χώρος όπου στεγαζόταν το ιστορικό κτήριο της σχολής πρόκειται να αποτελέσει το νέο Δικαστικό Μέγαρο Πειραιά. Άλλος ένας πολυετής αγώνας δικηγόρων, δικαστικών, κατοίκων και αυτοδιοικητικών στελεχών που δικαιώθηκε τα τελευταία χρόνια. Ένα από τα κτήρια που "σάπιζαν" στο κέντρο της πόλης -ποτέ δεν ολοκληρώθηκε η κατασκευή του δημαρχείου μετά την πτώση της χούντας και λειτουργούσε ως πάρκινγκ- θα πάρει ξανά χρώμα και ρόλο δίπλα στο δημοτικό θέατρο.
