ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Το πολύκροτο σχέδιό της για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού σώματος ακτοφυλακής και συνοριοφυλακής το οποίο θα είναι σε θέση να αναλάβει η φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. σε περίοδο κρίσης, ακόμα και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερόμενου κράτους - μέλους, έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. H εν λογω πρόταση, η οποία έχει ήδη εισπράξει προκαταβολικά τη στήριξη της Γαλλίας και της Γερμανίας, συζητήθηκε χθες στην oλομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο, ενώ αναμένεται να παρουσιαστεί στους 28 ηγέτες κατά την αυριανή σύνοδο κορυφής.
Ωστόσο, για να τεθεί σε ισχύ, πρέπει να λάβει την επίσημη έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο καθώς και από τα κράτη - μέλη (σε επίπεδο υπουργών αλλά και αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων), γεγονός που αναμένεται να αλλάξει σημαντικά το αρχικό κείμενο. Κι αν ο επίτροπος Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, απευθυνόμενος χθες στους ευρωβουλευτές χαρακτήρισε την πρόταση της Επιτροπής «τολμηρό βήμα προς τα εμπρός στην πορεία της προς την πολιτική ολοκλήρωση», δεν είναι τυχαίο πως ήδη αναμένεται να εκφραστούν αντιρρήσεις κυρίως από τα κράτη - μέλη που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. Χαρακτηριστική είναι η αντίδραση του υπουργού Εξωτερικών της Πολωνίας, ο οποίος έκανε λόγο για «σοκαριστική» πρόταση της Επιτροπής για τη δημιουργία «ενός ανεξάρτητου από τα κράτη - μέλη οργανισμού συνόρων». Από την πλευρά του ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στη βελγική εφημερίδα «Le soir», υπογράμμισε πως «κάθε αλλαγή θα πρέπει να είναι σε ευθυγράμμιση με τις Συνθήκες».
1,5 εκατ. πρόσφυγες από τον Ιανουάριο, διπλάσιες αιτήσεις ασύλου το β' τρίμηνο
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τον περασμένο Ιανουάριο ο αριθμός ρεκόρ 1,5 εκατ. προσφύγων και μεταναστών διέσχισε παράνομα τα ευρωπαϊκά εξωτερικά σύνορα, ενώ το τρίμηνο Ιουλίου - Σεπτεμβρίου έγιναν 413.800 αιτήσεις ασύλου, διπλάσιες δηλαδή από το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Ως αποτέλεσμα της εν λόγω πίεσης, τους τελευταίους μήνες αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επαναφέρει τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στόχος της συγκεκριμένης πρότασης είναι να «αποτρέψει να τεθεί σε κίνδυνο η ελεύθερη κυκλοφορία στη ζώνη Σένγκεν» δήλωσε χαρακτηριστικά ο επίτροπος Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος.
Από την πλευρά του, ο πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, εξήγησε ενώπιον της Ευρωβουλής, πως η κύρια ιδέα της πρότασης βασίζεται στη διαπίστωση ότι, εφόσον δεν υπάρχουν εσωτερικά σύνορα εντός της ζώνης του Σένγκεν, τα εξωτερικά σύνορα είναι ευρωπαϊκά και η φύλαξή τους αποτελεί «κοινή ευθύνη» των κρατών - μελών.
Ως εκ τούτου, ο νέος οργανισμός, ο οποίος θα αντικαταστήσει τη Frontex, θα έχει αυξημένες αρμοδιότητες, όπως είναι η εποπτεία της κατάστασης στα σύνορα της Ε.Ε., η πρόληψη κρίσεων, η αξιολόγηση των ενδεχόμενων αδυναμιών των εθνικών αρχών και η άμεση παρέμβαση σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Γι' αυτόν τον σκοπό, θα αυξηθεί στο διπλάσιο ο προϋπολογισμός του, ενώ, πέρα από τους 1.500 συνοριοφύλακες που θα υποχρεώνει τα κράτη - μέλη να του παρέχουν σε περίπτωση ανάγκης εντός τριών ημερών, στόχος είναι να φτάσει να απασχολεί μέχρι το 2020 μόνιμο προσωπικό 1.000 ανθρώπων.
Ενισχυμένη πλειοψηφία... με προβλήματα
Σύμφωνα με την επίσημη πρόταση της Κομισιόν, εκτός από το δικαίωμα των κρατών - μελών να ζητήσουν υποστήριξη από τον καινούργιο οργανισμό σε περίπτωση ανάγκης, θα είναι δυνατή η αποστολή συνοριοφυλάκων και ακτοφυλάκων, ακόμη και όταν ένα κράτος - μέλος δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμεί να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Η «εκτελεστική απόφαση» μιας τέτοιας επέμβασης θα ανήκει στην επιτροπή στη βάση μιας «αξιολόγησης του κινδύνου» από τον καινούργιο οργανισμό, ενώ τα κράτη - μέλη θα εκπροσωπούνται από μια Επιτροπή εντεταλμένων εμπειρογνωμόνων οι οποίοι θα πρέπει να εγκρίνουν την απόφαση με «ενισχυμένη πλειοψηφία».
Ωστόσο, σε περίπτωση που το ενδιαφερόμενο κράτος - μέλος δεν εγκρίνει την εν λόγω παρέμβαση στα σύνορά του, θα υπάρχει «πρακτικό πρόβλημα», όπως διαπιστώνει κοινοτική πηγή. Τότε, η Επιτροπή υποστηρίζει πως η συνεργασία του εν λόγω κράτους - μέλους είναι υποχρεωτική και η άρνησή της θα αποτελούσε «παράβαση» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. «Πρόκειται για ένα δίχτυ προστασίας, το οποίο ελπίζουμε να μη χρειαστεί ποτέ να χρησιμοποιήσουμε» υπογράμμισε επί του θέματος ο Φ. Τίμερμανς.
