Την ίδια ώρα που το προσφυγικό αναδεικνύεται σε υπ' αριθμόν ένα ζήτημα για όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, το Συμβούλιο της Επικρατείας επέστρεψε ως «μη νόμιμο» σχέδιο προεδρικού διατάγματος που προέβλεπε τη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων αλλοδαπών που έχουν εκτοπιστεί από τις πατρίδες τους και την παροχή προσωρινής προστασίας για ανθρωπιστικούς λόγους.
Το επίμαχο Π.Δ. που υπέγραφαν εννέα συναρμόδιοι υπουργοί και κατατέθηκε στο Ε' Τμήμα του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου προέβλεπε τη χορήγηση καθεστώτος παραμονής για δύο χρόνια για ανθρωπιστικούς λόγους με απόφαση του γενικού γραμματέα Δημόσιας Τάξης σε όσους είχαν υποβάλει αίτημα διεθνούς προστασίας έως τις 21.11.2010 υπό τις εξής προϋποθέσεις:
α) να είναι κάτοχοι δελτίου αιτήσαντος άσυλο αλλοδαπού σε ισχύ και
β) να μην συντρέχει «κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια ή για την κοινωνία της χώρας, λόγω τελεσίδικης καταδίκης για τη διάπραξη σοβαρού εγκλήματος και χωρίς να ελέγχεται η συνδρομή των προβλεπόμενων στο Π.Δ. 114/2010 προϋποθέσεων».
Σύμφωνα με το ΣτΕ ωστόσο, όπως αναφέρεται στην υπ΄ αριθμ. 120/2015 γνωμοδότηση του Ε' Τμήματος, ο νόμος 3907/2011 δεν επιτρέπει στους αρμόδιους κρατικούς φορείς να θεσπίσουν «διατάξεις με τις οποίες παρέχεται η δυνατότητα να χορηγηθεί αθρόως και σε απροσδιόριστο αριθμό προσώπων το καθεστώς παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους άνευ καθορισμού κριτηρίων και προϋποθέσεων συναφών προς το καθεστώς αυτό και με τις οποίες μεταβάλλονται κατ' ουσία οι οριζόμενες από τις πάγιες διατάξεις προϋποθέσεις χορήγησης του εν λόγω καθεστώτος».
Επομένως, σύμφωνα με το ΣτΕ, «οι ρυθμίσεις του υπό επεξεργασία σχεδίου, με τις οποίες προβλέπεται η κατά παρέκκλιση των κειμένων διατάξεων χορήγηση του καθεστώτος παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, με μόνο κριτήριο τον χρόνο υποβολής του αιτήματος διεθνούς προστασίας και μόνες προϋποθέσεις την κατοχή δελτίου αιτήσαντος ασύλου αλλοδαπού σε ισχύ και τη μη τελεσίδικη καταδίκη του αιτούντος για τη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων, κείνται εκτός των ορίων της εξουσιοδοτικής διατάξεως του άρθρου 5 παραγράφου 3 του νόμου 3907/2011».
Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε, τέλος, ότι στο εν λόγω Π.Δ. οι συνυπογράφοντες υπουργοί δεν εκθέτουν τους λόγους «που καθιστούν αναγκαίες τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, ενόψει του γεγονότος ότι με το υπό επεξεργασία σχέδιο επιχειρείται η εισαγωγή εξαιρετικών ρυθμίσεων, με τις οποίες τροποποιούνται οι πάγιες διατάξεις που ρυθμίζουν τόσο τη χορήγηση καθεστώτος παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, όσο και την εξέταση των εκκρεμών σε δεύτερο βαθμό προσφυγών στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας».
