Ρεπορτάζ: Πέτρος Κατσάκος
Η περιοδεία του αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας στον Έβρο την περασμένη Δευτέρα σημαδεύτηκε από ένα περιστατικό που με «εντολή Σαμαρά» πετάχτηκε στον δημοσιογραφικό κάλαθο των αχρήστων προκειμένου να μην αμαυρώσει το προεκλογικό προφίλ του «πρωθυπουργού των Μνημονίων». Σε μια περιοχή μέχρι πρότινος πολιτικά φιλική στο κόμμα του ο Αντώνης Σαμαράς αναγκάστηκε να αλλάξει το πρόγραμμά του και να κρυφτεί από μια πόλη που περίμενε να του εκθέσει τα προβλήματά της και να του ζητήσει μια από τις περίφημες «εντολές» που συνήθως δίνει.
Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα των περιοδειών, λίγο μετά τις 10 το πρωί της Δευτέρας ο Αντώνης Σαμαράς θα βρισκόταν σε κεντρικό σημείο της Ορεστιάδας, όπου θα είχε επικοινωνία με τους πολίτες. Όμως μόλις το επιτελείο του αντιλήφθηκε τη συγκέντρωση των εργαζομένων της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης, οι οποίοι τον περίμεναν για να του παρουσιάσουν τα αιτήματά τους, ο αρχηγός της Ν.Δ. ακύρωσε την εμφάνισή του στην Ορεστιάδα, πέρασε με το αυτοκίνητο από την πόλη και συνέχισε τον δρόμο του προς την Αλεξανδρούπολη, αφήνοντας πίσω του εκατοντάδες οικογένειες οργισμένων πολιτών.
«Όχι στο κλείσιμο της Βιομηχανίας - Όχι στον μαρασμό της υπαίθρου» έγραφε το πανό των συγκεντρωμένων στην πλατεία της Ορεστιάδας που ενόχλησε τόσο τον Αντώνη Σαμαρά ώστε τελικά να δώσει την εντολή στον οδηγό του να προσπεράσει την ακριτική πόλη. «Είμαι ένα απογοητευμένο στέλεχος της Ν.Δ.» λέει ο Βαγγέλης Μπιμπισίδης, που κρατούσε το πανό περιμένοντας τον Αντώνη Σαμαρά.
«Πήγαμε πολλές φορές στην Αθήνα για να τον συναντήσουμε και δεν μας δέχτηκε ποτέ, γι' αυτό και αποφασίσαμε να τον περιμέναμε εδώ στον τόπο μας για να του εκφράσουμε τα παράπονά μας σχετικά με τη Βιομηχανία Ζάχαρης, να του πούμε ότι οι αγρότες δεν έχουν ακόμα πληρωθεί και δεν πρόκειται να πληρωθούν μέσα στον Ιανουάριο, θέλαμε να του πούμε ότι η τιμολογιακή πολιτική που είχε υποσχεθεί η διοίκηση της ΕΒΖ δεν έχει βγει ακόμη» συνεχίζει ο πρόεδρος των εργαζομένων στο κλειστό πλέον εργοστάσιο ζάχαρης της Ορεστιάδας και συμπληρώνει: «Ας κρίνει ο κόσμος την απόφαση Σαμαρά να μην σταματήσει στην πόλη μας που κινδυνεύει με ερήμωση».
Κινδυνεύει με αφανισμό η Ορεστιάδα
Στις 15 Ιουλίου δόθηκε το τελικό και θανατηφόρο χτύπημα στον Έβρο με το κλείσιμο του εργοστασίου της ζάχαρης, το οποίο ήταν η μοναδική βιομηχανική μονάδα που είχε απομείνει στην Ορεστιάδα. Η απόφαση για το κλείσιμο του εργοστασίου προκάλεσε οργή και απόγνωση στους κατοίκους της ακριτικής περιοχής, που μετά από 40 χρόνια συνεχούς λειτουργίας είδαν το εργοστάσιο να βάζει λουκέτο με πολλαπλές επιπτώσεις στην οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου τους.
«Την ώρα που βλέπουμε απέναντι τους Τούρκους να εκσυγχρονίζουν παμπάλαια εργοστάσια και να δίνουν ζωή στη μεθόριό τους, εμείς βάζουμε λουκέτα και στέλνουμε τον πληθυσμό μας στη φτώχεια και τη μετανάστευση» εξηγεί ο Βαγγέλης Μπιμπισίδης και κατηγορεί για υποκρισία τόσο τον Αντώνη Σαμαρά όσο και «τους υπουργούς του Έβρου, που τους βλέπουμε πλέον μόνο σε γάμους και κηδείες».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το εργοστάσιο της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης της Ορεστιάδας από τη λειτουργία του μέχρι και σήμερα έχει αφήσει 1,5 δισ. ευρώ στην περιοχή του βόρειου Έβρου, ενώ οι εργασίες του κάθε χρόνο αποτυπώνονται σε 40 εκατομμύρια τον χρόνο, τα οποία δαπανώνται στην τοπική αγορά. Παράλληλα το κλείσιμο του εργοστασίου αναπόφευκτα οδηγεί την τευτλοκαλλιέργεια σε σίγουρο θάνατο καθώς κλείνει με τον πιο βίαιο τρόπο ένας ολόκληρος κύκλος εργασιών και στήριξης της καλλιέργειας.
Όπως εξηγεί ο πρόεδρος των εργαζομένων, «χιλιάδες παραγωγοί χάνουν ένα εγγυημένο εισόδημα ύψους 80 ευρώ ανά στρέμμα από την ολοκληρωμένη και συνδεδεμένη ενίσχυση για την επόμενη πενταετία και εκατοντάδες θέσεις εργασίας μόνιμου και εποχικού προσωπικού χάνονται από την ευρύτερη περιοχή, με όποιες επιπτώσεις επιφέρει η αυξανόμενη ανεργία, ενώ η μετανάστευση κυρίως των νέων ανθρώπων είναι πιο κοντά από ποτέ».
Επίσης, μια σειρά επαγγέλματα τα οποία δημιουργήθηκαν λόγω της τευτλοκαλλιέργειας και επεξεργασίας χάνονται. «Τευτλοεξαγωγείς, ψεκαστές, φορτοεκφορτωτές θα μείνουν χωρίς αντικείμενο ενώ έχουν δαπανήσει πολλά χρήματα επενδύοντας σε μηχανήματα και επιχειρήσεις, και παράλληλα θα χαθούν σημαντικά εισοδήματα από σχετιζόμενα επαγγέλματα όπως μεταφορείς, γεωπόνοι, βενζινάδικα και συνεργεία».
Από το καλοκαίρι στην ανεργία οι 47 εργαζόμενοι της ΕΒΖ στην Ορεστιάδα και χωρίς μεροκάματο οι περίπου 300 εποχικοί υπάλληλοι που απασχολούνταν για τουλάχιστον οκτώ μήνες κάθε χρόνο στο εργοστάσιο ζάχαρης.
Με «εντολή» Σαμαρά λουκέτο και στις Σέρρες
Την ίδια τύχη με το εργοστάσιο ζάχαρης στην Ορεστιάδα είχε το καλοκαίρι του 2014 και η αντίστοιχη μονάδα των Σερρών που λειτουργούσε ανελλιπώς από το 1963. Η απόφαση της ΕΒΖ να διακόψει οριστικά τη λειτουργία των δύο εργοστασίων σε Σέρρες και Ορεστιάδα σήμανε το τέλος μιας εποχής για μια από τις πιο κραταιές βιομηχανίες στη Βόρεια Ελλάδα.
«Πριν από λίγες ημέρες πήγαμε να πληρωθούμε τον μισθό μας στην τράπεζα και δεν υπήρχε ούτε ένα ευρώ. Ψάχνοντας τι συμβαίνει, πληροφορήθηκα ότι η εταιρεία έχει προχωρήσει σε στάση πληρωμών μας κατόπιν εντολής του εκκαθαριστή» εξηγεί ο πρόεδρος της ομοσπονδίας εργαζομένων της ΕΒΖ Χριστόδουλος Βαρκάκης.
Παρά τις συναντήσεις του σωματείου με τη διοίκηση της εταιρείας ουδεμία δέσμευση υπάρχει πλέον για το μέλλον και των 58 εργαζόμενων στο εργοστάσιο των Σερρών. «Δεν είναι θέμα ενός μισθού ή μιας καθυστέρησης» επισημαίνει ο Χρ. Βαρκάκης και προσθέτει πως «πίσω από τη στάση πληρωμών της ΕΒΖ βρίσκεται μια πολιτική απόφαση που έχει εδώ και χρόνια δρομολογηθεί και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο οριστικό κλείσιμο της εταιρείας ως τον Μάρτιο του 2015».
Πίσω από την επίσημη δικαιολογία της διοίκησης, με τη στάση πληρωμών στους εργαζόμενους κρύβεται η προσπάθεια να κατευναστούν προεκλογικά τα πνεύματα αναφορικά με τις οφειλές της εταιρείας στους τευτλοπαραγωγούς, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα εισπράξει ούτε ένα ευρώ για τους 532.000 τόνους τεύτλων που έχουν παραδώσει στην ΕΒΖ. Οι οφειλές μόνο στους τευτλοκαλλιεργητές αγγίζουν τα 18 εκατ. ευρώ, ένα ποσό που, όπως γίνεται σαφές, δεν πρόκειται να καλυφθεί ακόμα και αν οι εργαζόμενοι της επιχείρησης μείνουν απλήρωτοι επί σειρά ετών.
Χωρίς δουλειά βρίσκονται πλέον στο νομό οι περίπου 400 εποχικοί εργάτες που απασχολούνταν κάθε χρόνο στο εργοστάσιο, ενώ ακόμη μεγαλύτερο είναι το πλήγμα που δέχτηκαν οι ίδιοι οι παραγωγοί της περιοχής. «Το εργοστάσιο των Σερρών από το 1963 μέχρι και σήμερα άφηνε στην περιοχή περίπου 30 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση, χρήματα που θα απολέσει η τοπική οικονομία με την απόφαση της διοίκησης να το κλείσει» εξηγεί ο πρόεδρος της ομοσπονδίας εργαζομένων Χριστόδουλος Βαρκάκης και επισημαίνει πως το κλείσιμο των δύο εργοστασίων όχι μόνο δεν έδωσε οικονομική ανάσα στην ΕΒΖ, αλλά αντίθετα αύξησε κατακόρυφα το κόστος παραγωγής της ελληνικής ζάχαρης, καθώς «το μοναδικό εν λειτουργία εργοστάσιο της εταιρείας στο Πλατύ Ημαθίας αδυνατεί να παραλάβει και να επεξεργαστεί ολόκληρη την ποσότητα των τεύτλων που έχουν φέτος καλλιεργηθεί και μεγάλες ποσότητες παραμένουν ασυγκόμιστες στα χωράφια με αποτέλεσμα να μειώνεται ο ζαχαρικός τίτλος και, κατά συνέπεια, το εισόδημα των παραγωγών».
Εισοδήματα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ χάνονται για τους παραγωγούς του νομού Σερρών μετά το κλείσιμο του τοπικού εργοστασίου της ΕΒΖ καθώς μόνο το κόστος μεταφοράς του προϊόντος στην μονάδα επεξεργασίας στην Ημαθία αυξήθηκε φέτος κατά 800.000 ευρώ. Για τον Χριστόδουλο Βαρκάκη την πολιτική ευθύνη για το μέλλον της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης θα το αναλάβει η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου, που «θα πρέπει να ξεκαθαρίσει επιτέλους το ιδιοκτησιακό καθεστώς της ΕΒΖ μιας και η συγκεκριμένη παραγωγή δεν μπορεί να είναι δέσμια εκκαθαριστών και τραπεζιτών».
* Στην «Αυγή» της Τρίτης η συνέχεια του αφιερώματος στην ΕΒΖ και τους τευτλοπαραγωγούς της βόρειας Ελλάδας
