Αναβρασμός επικρατεί ξανά στον δικαστικό κλάδο, καθώς οι δικαστές θεωρούν ότι η κυβέρνηση υπονομεύει τον θεσμικό τους ρόλο αρνούμενη να συμμορφωθεί με τις δικαστικές αποφάσεις που δεν τη "βολεύουν". Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ζητάει την παρέμβασή της Δικαιοσύνης "α λα καρτ", όπως συνέβη πρόσφατα με τα δημοσιεύματα και τις καταγγελίες για χρηματισμό βουλευτών, όταν ζητήθηκε η δικαστική διερεύνησή τους από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Για τα ανοιχτά ζητήματα στον χώρο της Δικαιοσύνης και τα προβλήματα στον δικαστικό κλάδο μιλά στην "Αυγή" της Κυριακής η πρόεδρος της Ένωσης δικαστών και Εισαγγελέων και αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Βασιλική Θάνου Χριστοφίλου.
Συνέντευξη στην Ειρήνη Λαζαρίδου
* Η Δικαιοσύνη στην ανώτερη έκφρασή της έχει κρίνει συνταγματικές τις επιταγές του Μνημονίου που έχουν καταρρακώσει τους πολίτες κι έχουν οδηγήσει σε απόγνωση μια ολόκληρη χώρα. Αντιθέτως, έκρινε ότι είναι εκτός συνταγματικού πλαισίου οι περικοπές στις αποδοχές και τις συντάξεις των δικαστών. Τέτοιες αποφάσεις δεν ερεθίζουν το κοινό περί δικαίου αίσθημα;
Το Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε ως συνταγματικό το πρώτο Μνημόνιο (του 2010), που αφορούσε τις προηγούμενες (πρώτες κατά σειρά) περικοπές των μισθών και συντάξεων. Στη συνέχεια, κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές, από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθ. 88 του Συντάγματος (Μισθοδικείο), οι τρίτες κατά σειρά περικοπές των αποδοχών των δικαστών, (οι οποίες είχαν επιβληθεί με τον Ν. 4093/2012), επειδή το σύνολο των περικοπών τους μέσα σε δύο χρόνια (2010-2012), στο πλαίσιο των μνημονιακών μέτρων, είχε φτάσει σε ποσοστό 60%, δηλαδή 20% κάθε χρόνο. Το υπερβολικό αυτό ποσό μείωσης είχε κατεβάσει τους μισθούς των δικαστών σε τόσο χαμηλά επίπεδα, ώστε παραβιαζόταν τόσο η συνταγματική αρχή της ισοτιμίας των τριών λειτουργιών του κράτους (νομοθετική - εκτελεστική - δικαστική), δεδομένου ότι οι αποδοχές των λειτουργών των άλλων δύο λειτουργιών ελάχιστα μειώθηκαν και είναι πολύ υψηλότερες σε σχέση με των δικαστών, όσο και το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος, που ορίζουν ότι οι αποδοχές των δικαστών είναι ανάλογες με το λειτούργημά τους, (δηλαδή αποδοχές που επιτρέπουν αξιοπρεπή διαβίωση), για να προστατεύεται η ανεξαρτησία τους.
* Η κυβέρνηση τον τελευταίο καιρό αρνείται να εφαρμόσει δικαστικές αποφάσεις που θεωρεί ότι είναι εκτός των στόχων της δημοσιονομικής της πολιτικής ή τις εφαρμόζει "κουτσουρεμένες", όπως στην περίπτωση των ένστολων. Πως υπερασπίζεται η Δικαιοσύνη το έργο της;
Oι δικαστικοί λειτουργοί θεωρούν ότι η μη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων από την εκτελεστική εξουσία δεν είναι απλώς προσβολή του θεσμικού ρόλου αυτών, αλλά επί πλέον συνιστά παραβίαση της έννομης τάξης και της δημοκρατίας, αφού έτσι καταλύεται το κράτος δικαίου και στην πραγματικότητα τίθεται εκτός λειτουργίας η Δικαιοσύνη. Για τον λόγο αυτό, από κοινού όλες οι δικαστικές ενώσεις αποφάσισαν τη διοργάνωση μεγάλης πανδικαστικής συγκέντρωσης την ερχόμενη Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2014, στην 1 μ.μ., κατά την οποία θα αναδείξουμε, σε δημόσιο διάλογο, όλα τα θεσμικά ζητήματα της Δικαιοσύνης που καταλήγουν σε υποβάθμισή της, μεταξύ των οποίων μείζον θεσμικό ζήτημα είναι και η μη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων.
* Πρόσφατα, ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης Λέανδρος Ρακιντζής είχε πει ότι υπάρχουν πολιτικές παρεμβάσεις ώστε να μην υπάρχει δικαστική διερεύνηση σε υποθέσεις διαφθοράς που έχει εντοπίσει το Σώμα Ελεγκτών, αλλά δεν μπορούσε να το ερευνήσει λόγω αναρμοδιότητας. Πώς το σχολιάζετε;
Όταν ένας δημόσιος λειτουργός καταγγέλλει κάτι σοβαρό, θα πρέπει να επικαλεστεί και συγκεκριμένα στοιχεία. Μία τόσο αόριστη καταγγελία δεν έχω δυνατότητα ούτε να την επιβραβεύσω ούτε να την αποκλείσω, αφού δεν γνωρίζω ποια συγκεκριμένα στοιχεία είχε υπόψη του ο κ. Ρακιντζής.
* Με αποφάσεις δικαστηρίων χιλιάδες εργαζόμενοι χάνουν τις δουλειές τους και οδηγούνται σταδιακά στη φτωχοποίηση και στον κοινωνικό αποκλεισμό. Δεν αποτελεί πλέον η Δικαιοσύνη το ύστατο καταφύγιο των φτωχών και των αδύναμων ανθρώπων όπως συνηθίζουμε να λέμε, και μάλιστα σε μια περίοδο που η οικονομική κρίση έχει "γονατίσει" την ελληνική κοινωνία;
Οι δικαστές προστατεύουν πάντοτε τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς και τα ατομικά και εργασιακά δικαιώματα. Η συντριπτική πλειοψηφία των αιτήσεων των υπερχρεωμένων στις τράπεζες οφειλετών (υπερχρεωμένα νοικοκυριά) γίνονται δεκτές από τα δικαστήρια όλης της χώρας και οι δόσεις μειώνονται στο ελάχιστο, όπως επίσης γίνεται δεκτός μεγάλος αριθμός από τις αιτήσεις των συμβασιούχων. Επίσης, τόσο από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, όσο και από τον Άρειο Πάγο κρίθηκε αντισυνταγματικό το «χαράτσι» της ΔΕΗ και εκκρεμεί στην Ολομέλεια. Επίσης, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές των μισθών των ένστολων. Επομένως, οι πολίτες μπορούν να εμπιστεύονται τους δικαστές και να στηρίζονται σ' αυτούς.
* Είναι γνωστή και κοινά ομολογούμενη η καθυστέρηση στην απονομή της Δικαιοσύνης, που, όπως έχουν καταγγείλει και οι ίδιοι οι δικαστές, φτάνει σε σημείο αρνησιδικίας. Πώς έχει εξελιχτεί αυτό το τεράστιο πρόβλημα; Σε ποιο στάδιο βρισκόμαστε σήμερα;
Η καθυστέρηση στην απονομή Δικαιοσύνης είναι η μεγαλύτερη παθογένεια αυτής και οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Πλην όμως, η εκάστοτε κυβέρνηση αδιαφορεί για τα προβλήματα της Δικαιοσύνης και απλώς αξιώνει από τους δικαστικούς λειτουργούς να εντείνουν τις προσπάθειές τους. Η αύξηση των υποθέσεων είναι τόσο μεγάλη, λόγω της οικονομικής κρίσης, σε ορισμένα αντικείμενα (π.χ. δεκάδες χιλιάδες αιτήσεις οφειλετών, για ρύθμιση των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, αύξηση εγκληματικότητας και κατά συνέπεια αύξηση των ποινικών υποθέσεων), ώστε οι δικαστές και εισαγγελείς έχουν φτάσει στα όριά τους. Εάν δεν επιδειχθεί ενδιαφέρον από την κυβέρνηση, τόσο με νομοθετική ρύθμιση, προς αποσυμφόρηση της ύλης, όσο και με την πλήρωση των κενών οργανικών θέσεων δικαστικών λειτουργών και δικαστικών υπαλλήλων, η κατάσταση θα φτάσει σε αδιέξοδο.
* Μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται να ξεκινήσει η πολύκροτη δίκη της Χρυσής Αυγής. Όπως αναφέρει στην πρότασή του προς το δικαστικό συμβούλιο ο Ισίδωρος Ντογιάκος, η οργάνωση είχε παράνομη -αν όχι εγκληματική- δράση, ήδη από τη δεκαετία του '80, η οποία άρχισε να κορυφώνεται από το 2008. Ωστόσο δικαστική παρέμβαση υπήρξε μόλις το 2013 και αφού είχε προηγηθεί η δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Υπάρχει χώρος για τη Δικαιοσύνη να κάνει την αυτοκριτική της;
Όπως είναι γνωστό, είχαν σχηματιστεί δικογραφίες νωρίτερα και είχε γίνει προανάκριση για μεμονωμένες εγκληματικές ενέργειες. Όλες αυτές οι δικογραφίες συσχετίστηκαν μεταξύ τους μετά τον θάνατο του Παύλου Φύσσα και τα αδικήματα που περιλαμβάνονταν στις δικογραφίες αυτές αποδόθηκαν σε μέλη της Χρυσής Αυγής. Τελειώνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι και οι δικαστές, ως άνθρωποι, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να καταλήγουν σε εσφαλμένη κρίση ή σε εσφαλμένη ενέργεια. Θέλω, όμως, να διαβεβαιώσω τους Έλληνες πολίτες ότι η συντριπτική πλειονότητα των δικαστών έχει πλήρη συναίσθηση του βάρους και της σοβαρότητας των καθηκόντων τους, τα οποία ασκούν κάτω από εξοντωτικό φόρο εργασίας και ότι πρέπει να εμπιστεύονται την ελληνική Δικαιοσύνη.
