ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΘΑΝΟ ΜΑΝΤΖΑΝΑ
Οι JazzMatazz είναι ένα από τα γκρουπ που έχουν ξεχωρίσει μέσα στην ολοένα αυξανόμενη αριθμητική κίνηση του νέο-swing η οποία έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στη σύγχρονη ελληνική μουσική χάρη στους σατιρικούς πολιτικοκοινωνικούς στίχους τους και φυσικά στο δυναμικό και εξαιρετικά κεφάτο παίξιμο τους. Έχοντας ήδη κερδίσει την αγάπη ενός μεγάλου μέρους του κοινού με τις πολλές και σε πολλούς διαφορετικούς χώρους συναυλίες τους μας μίλησαν για τον πρώτο τους δίσκο που σας προσφέρουμε με αυτό το τεύχος της Κόκκινης Καρφίτσας αλλά και για το πως το swing είναι τελικά για αυτούς το όχημα για να απευθυνθούν στον κόσμο έτσι ώστε να αφορούν στην ίδια την ζωή του.
Πώς συναντηθήκατε και πώς προέκυψε ο σχηματισμός του γκρουπ;
Η πρώτη συνάντηση ήταν του Παυλέα (Παύλου Κατσιβέλη, κιθαρίστα και τραγουδιστή) και του Μιχάλη (Κραουνάκη, πιανίστα) στον προθάλαμο του στούντιο του Κωστή στη Ζηνοδότου στο Παγκράτι όπου έκαναν πρόβες με άλλα σχήματα που έπαιζαν τότε. Δεν υπήρχε ακόμα τότε στόχος για τον σχηματισμό ενός γκρουπ αλλά απλές απόπειρες και σόλο του Παύλου και του Μιχάλη πάνω στο swing (και στα ελληνικά της ανάλογα, Μ. Χιώτης κ.ά.) «για προσωπική χρήση». Σταδιακά εντάχθηκαν στο σχήμα τα υπόλοιπα μέλη του με τους οποίους γνωρίζονταν οι προαναφερθέντες από φιλικές μπάντες και μουσικές σχολές. Στη φάση αυτή προστέθηκαν ο Χάρης Πανταζής στο κοντραμπάσο, ο Παναγιώτης Κωνσταντέλος στα ντραμς και τέλος η φωνή της Μαρίας Βασιλοπούλου. Με το σχήμα αυτό ηχογραφήθηκε το CD μας «Κρίσοι και Πείναπ Γκέρλς». Στη σημερινή σύνθεση πιάνο παίζει ο Νίκος Δρογώσης και τρομπέτα ο Γιώργος Λυκούδης ενώ κάποιες φορές συμμετέχει στα φωνητικά η Ξένια Γαργάλη.
Γιατί επιλέξατε την jazz; Απλά σας άρεσε, είχατε συγκεκριμένα βιώματα από αυτήν ή ήταν το είδος που παίζατε και πριν αρχίσετε το συγκρότημα; Και γιατί συγκεκριμένα swing; Εχει κάτι αυτό το ιδίωμα, από μουσικής ή άλλης πλευράς, που σας ελκύει ιδιαίτερα;
Κάποιοι από εμάς (Χάρης, Νίκος, Γιώργος, Παναγιώτης) ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με την jazz στις διάφορες εκδοχές της και είναι αυτό που έχουν σπουδάσει. To swing ήταν μια περίοδος της jazz και ως τέτοιο είναι στο ρεπερτόριό τους, είναι ένας μόνον από τους τρόπους εκφοράς της jazz γλώσσας. Η προσέγγιση της jazz από τον Παύλο που συνθέτει τα τραγούδια μας έγινε κυρίως μέσα από το παιγνιώδες στιλ του swing, παίζοντας για πολλά χρόνια blues και επηρεαζόμενος από τις neo-swing μπάντες των οποίων ο ήχος, εκκινώντας από το swing, εφάπτεται με το rock, το ska μέχρι και το punk. Το έντονο ρυθμικό και δυναμικό στοιχείο του ιδιώματος άλλωστε φαίνεται να ταιριάζει πολύ με το ύφος των στίχων του. Η Μαρία πάλι γνώρισε την jazz όταν σπούδαζε φωνητική και σήμερα, εκτός από το swing, ανοίγει τα φτερά της και προς το latin και το flamenco.
Το swing είναι σχεδόν ταυτόσημο με τα πνευστά, δεν σκεφτήκατε ή δεν βρήκατε και τουλάχιστον ένα τέτοιο όργανο για να συμπεριλάβετε στη σύνθεση σας;
Ταυτόσημο είναι μόνο στη αμερικανική του εκδοχή, στην γαλλική (gipsy) που παίζουμε εμείς δεν έχει. Καθώς όμως δεν ακολουθούμε ποτέ έτοιμες «συνταγές» στον δίσκο μας υπάρχουν σαξόφωνα και τρομπέτες ενώ, όπως προαναφέραμε, έχουμε πλέον και τρομπετίστα ως μόνιμο μέλος.
Εσείς, οι Gadjo Dilo και αρκετά ακόμα σχήματα, είναι σαφές ότι τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκε εκ του μη όντος στην Ελλάδα μια swing σκηνή...Γιατί κατά τη γνώμη σας συνέβη αυτό και ειδικά τώρα;
Πιθανόν να αποτελεί έκφανση μιας γενικότερης στροφής προς μουσικές φόρμες του παρελθόντος. Το πού τώρα οφείλεται αυτό είναι ενδιαφέρουσα συζήτηση και για εμάς τους ίδιους....Πιθανόν ένα μέρος της απάντησης να εδράζεται στα καλλιτεχνικά/αισθητικά αδιέξοδα που συνάντησε η ηλεκτρονική μουσική αλλά και το υπερβολικά «καλογυαλισμένο» rock, pop και γενικά η λαϊκή μουσική (εννοώντας αυτή του συρμού) καθώς τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και στη φόρμα τους το εκφραστικό τους απόθεμα φαινόταν να εξαντλείται. Εκτός αυτού ο ήχος φαινόταν εγκλωβισμένος σε προαποφασισμένα ηχοχρώματα που έπρεπε να ακούγονται τεράστια, ισοπεδωτικά και «ατσαλάκωτα» και στην ουσία ισοπεδώνοντας τα συναισθήματα τα οποία υποτίθεται ότι έπρεπε να αναδεικνύουν. Ένα άλλο μέρος της απάντησης ίσως έχει να κάνει με την κρίση και στο πεδίο του πολιτισμού. Πιθανόν η τελευταία κινητοποιεί ένα μέρος των μουσικών στο να κάνει ένα βήμα πίσω από την σύγχρονη φρενήρη αισθητική κανονικότητα η οποία βρίσκεται το λιγότερο σε σχέση αντιπαράθεσης με τη ζωή τους που μόνο «κανονική» δεν είναι, να αναστοχαστεί, να θυμηθεί πού έθαψε τα ξύλινα και χάλκινα όργανα του. Ακόμα και αν δεν συγκροτούνται αυτοί και αυτές σε ένα ρεύμα που απαντά στοχευμένα και συνειδητά (δεν είναι κάτι σαν π. χ. το punk δηλαδή) φαίνεται να έχει στοιχεία μιας αντανακλαστικής συμβολικής καλλιτεχνικής αντίστασης.
Από το demo σας είδα ότι αρχικά διασκευάζατε κλασικά swing κομμάτια, πώς και γιατί λοιπόν δεν μείνατε σε αυτά ή έστω δεν γράψατε δικά σας αλλά σε αυτό το ύφος και με αγγλικό στίχο αλλά περάσατε στον ελληνικό;
Το demo αποτυπώνει την πρώτη, ίσως και λίγο ανώριμη φάση της μπάντας. Οι διασκευές που κάναμε τότε ήταν μάλλον ένας τρόπος να ανιχνεύσουμε τη μουσική διαδρομή που θα ακολουθούσαμε αν και παραμένουν πάντα στο πρόγραμμα μας αφού αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο κατά βάση παίζεται η jazz. Σε κάθε περίπτωση το έντονο σατυρικό στοιχείο που μας χαρακτηρίζει και σαν παρέα και ο έντονος κοινωνικός προβληματισμός ο οποίος σφραγίζει τις καθημερινές μας συζητήσεις (όχι ως διανοουμένων αλλά σαν υποκείμενα αυτής της δεινής κατάστασης) ήρθαν μόνα τους και έφτιαξαν στίχους που αξίωναν να γίνουν τραγούδια. Ετσι σιγά - σιγά η ανάγκη για αισθητική επεξεργασία της κοινωνικής πραγματικότητας έγινε δυνατότητα, από ένα σημείο και μετά οι στίχοι άρχισαν να παίρνουν μορφή και σειρά στο μυαλό του Παύλου και να τα αποτελέσματα.
Σας ενδιαφέρει και το να διασκευάσετε παλαιότερα γνωστά ελληνικά τραγούδια προσαρμόζοντας τα βέβαια στο στιλ σας;
Το κάνουμε πολύ συχνά στα live μας, όπως και με τραγούδια με αγγλικό στίχο που ανήκουν σε άλλα είδη. Κάποιες φορές μένουμε κοντά στην αρχική εκτέλεση μα άλλες τα κάνουμε πραγματικά αγνώριστα!
Θεωρείτε ότι οι στίχοι σας και γενικότερα αυτό που κάνετε έχει και μια πολιτική διάσταση και, αν ναι, ποια είναι αυτή;
Η συζήτηση αυτή γίνεται όλο και πιο συχνά τελευταία και καλώς, σωστά το θέτεις ότι έχει πολιτική διάσταση. Είναι προφανές ότι θέτουμε τα ζητήματα, όπως και ότι διαλέγουμε πλευρά και δεν παραθέτουμε απλά τις κοινωνικές αντιθέσεις. Από την άλλη δεν νομίζω ότι κάνουμε πολιτική τέχνη ούτε διεκδικούμε τέτοιες δάφνες, είναι μάλλον μια βαριά περγαμηνή για μας.
Στοχεύουμε στην παραγωγή μιας τέχνης λαϊκής που τονώνει το ηθικό και το πείσμα του καθημερινού κόσμου ο οποίος πρέπει να πάει στη δουλειά του (αν έχει) που πληρώνεται τρεις και εξήντα (αν πληρώνεται) που κάνει (ή δεν κάνει) πλάκα με το συναίσθημά του (το ερωτικό, το φιλικό κ.λπ.) μέσα στην γενικότερη απορρύθμιση σχέσεων, ρόλων και σταθερών και στην προσπάθεια επαναπροσδιορισμού τους. Μια τέχνη ζωντανή που έχει νόημα για τον κόσμο που θα αναγνωρίζει σε αυτήν τη ζωή του, μια τέχνη που δεν θα προσπαθεί να τον πείσει ότι ζει μια ζωή - κατασκευή κάποιων κέντρων παραγωγής «success story»!
Πώς συνέβη να γράψετε το σήμα της εκπομπής «Δυο γάιδαροι μαλώνανε»;
Ο Παύλος είναι φίλoς με τον Βαγγέλη Καραγεώργο αρκετά χρόνια, ο ίδιος είχε γράψει και το σήμα για την προηγούμενη εκπομπή του Βαγγέλη στο Κόκκινο. Άλλωστε ο Βαγγέλης (αν δεν μας απατά η μνήμη μας) του έδωσε το παρωνύμιο του, δηλαδή Παυλέας. Τα πολύ ανδροπρεπή παρατσούκλια είναι ένας προσφιλής τους τρόπος να σατιρίζουν τον αρχετυπικό βαρύ και ασήκωτο «άντρακλα». Όταν λοιπόν ο Βαγγέλης ζήτησε από τον Παύλο μια μουσική για το «Δύο γάιδαροι...» εκείνος πήρε το τραγούδι μας «Οι Φλώροι», αντικατέστησε τους στίχους με τα γκαρίσματα του συμπαθούς τετράποδου και...εγένετο σήμα!
Πώς αισθάνεστε για το γεγονός ότι ο πρώτος σας δίσκος κυκλοφορεί με αυτό το τεύχος της Κόκκινης Καρφίτσας και τι σχεδιάζετε και ετοιμάζετε για τη συνέχεια;
Αισθανόμαστε πολύ τυχεροί για την ευκαιρία αυτή. Η πραγματικότητα είναι ότι ακόμα η τέχνη διαμεσολαβείται από τους κυρίαρχους διαύλους που έχουν μια τρομερή αδυναμία σε ακίνδυνες, άχρωμες και άοσμες μουσικές. Το ότι επιλεχθήκαμε από την Κ. Κ. κατά κάποιον τρόπο είναι και μια ένδειξη ότι δεν ακολουθούμε την πεπατημένη. Υπό αυτήν την έννοια θεωρούμε και ότι η Κ. Κ. μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη μουσικής που έχει αισθητικό ενδιαφέρον στη μορφή και στο περιεχόμενο, μακάρι να είναι και η μπάντα μας ενδιαφέρουσα δηλαδή!
Τα επόμενα μας βήματα είναι πάντα τα live. Τα κομμάτια του επόμενου δίσκου μας ήδη γράφονται και παίζονται στις συναυλίες μας αλλά φυσικά είναι ακόμα σε...άγουρη μορφή!
Θα περιμένουμε λοιπόν με ενδιαφέρον να ωριμάσουν, όχι βέβαια για να...πέσουν από το δέντρο μα για να τα ακούσουμε!
