Αν και ακόμα δεν είναι καν είκοσι πέντε ετών, κάθε άλλο δηλαδή παρά απομακρυσμένη χρονικά από αυτό, η Νεφέλη Λιούτα διαφυλάσσει ως κόρη οφθαλμού το παιδί μέσα της, το φροντίζει, μιλάει τακτικότατα μαζί του και το αφήνει να εκφραστεί μέσα από παραμύθια, στίχους και μουσικές. Και μετά, επειδή φοβάται μήπως κλέψουν ή και πληγώσουν τα όνειρα – ακόμα και τους εφιάλτες, γιατί όχι; - αυτού του παιδιού τα παραδίδει ως τραγούδια σε μιαν άλλη, «σκιώδη» και πιο σκοτεινή περσόνα της ονόματι Nefeli Walking Undercover για να τα (μετα)φέρει υπό την μορφή ηχογραφημάτων και συναυλιών στον κόσμο και να τα χαρίσει ως πολύτιμα δώρα σε άλλα παιδιά, συνομήλικα ή και πολύ μεγαλύτερα από την «μικρή» Νεφέλη. Με αφορμή την προσφορά με το δεύτερο τεύχος της Κόκκινης Καρφίτσας του πρώτου από τα ηχογραφήματα της, του «Τα Μολύβια - Κομάντος» που είχε κυκλοφορήσει μόνο σε ψηφιακή μορφή τον Οκτώβριο του ‘11, μου μίλησε για αυτό αλλά κυρίως γιατί η πλέον καθοριστική περίοδος στην ζωή του ανθρώπου είναι τελικά η παιδική, από μουσικής μα και κάθε άλλης πλευράς!
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Αν και το ονοματεπώνυμο σου είναι γνωστό σε όλους έχεις επιλέξει να είσαι γνωστή ως Nefeli Walking Undercover. Γιατί λοιπόν διάλεξες αυτό το ψευδώνυμο και ποια είναι η σημασία του για εσένα;
Επιστρατεύτηκε για να στεγάσει την περίοδο των διασκευών, στρογγυλοκάθησε αρμένικα κατά τη μετάβαση στην τραγουδοποιία λόγω εμμονικής προσκόλλησης μου με τις μικροσυνήθειες και μιας αχνής πεποίθησης ότι όλοι από διασκευές ξεκινήσαμε και σε διασκευές θα καταλήξουμε. Ίσως μου ασκεί και μια πλάνα γοητεία η αίσθηση ότι πίσω από τη μουσική κινούμαι υπό κάλυψη, ένα σύμπαν πραγμάτων κωδικοποιείται, άλλοτε κρύβεται και άλλοτε εκρήγνυται.
Ποιο είναι το μουσικό σου παρελθόν, τόσον από πλευράς παιδείας όσο και εμπειρίας, συμμετοχών κ.λπ.;
Κλασικές σπουδές, πτυχίο και δίπλωμα βιολιού, σεμινάρια, μικροορχήστρες, μπάντες, διασκευές, ύστερα η τραγουδοποιία, ηχογραφήσεις προσωπικές και άλλων, δημιουργία μουσικών παραμυθιών και συνεργασίες με ωραίες ορχήστρες και χώρους, η από κοινού διδασκαλία μετά της μητρός Νέλλης Οικονομίδου στην Παιδική Ορχήστρα Φίλιππος Νάκας, συμμετοχή και πρώτο βραβείο στους Αγώνες Δημιουργίας Ελληνικού Τραγουδιού του Ιδρύματος Ωνάση, live, διδασκαλία και συνέχεια των οκτώ δεκάτων πέμπτων (!) όλων αυτών συν κάτι παραπάνω ως σήμερα.
Πώς και δεν σου πέρασε από το μυαλό λοιπόν να ακολουθήσεις την συνηθισμένη πορεία για μουσικούς ανάλογης παιδείας (ωδεία, διδασκαλία κ.λπ.) αντί για τον δύσκολο και απαιτητικό δρόμο της δημιουργίας;
Μα αυτή τη στιγμή σου μιλάει μια κοτζαμάν δασκάλα! Διάλεξα και τη συνηθισμένη πορεία και τη δημιουργία οι οποίες συναντώνται όταν τα μουσικά μου παραμύθια εκτελούνται από τα μαθητάκια μου!
Ήταν το βιολί ή κάποιος άλλος λόγος που σε έφερε να παίζεις στην μπάντα του Leon και τι αποκόμισες από αυτή την εμπειρία;
Το βιολί και η φιλία μαζί του με έφεραν στην μπάντα του και επίσης πολλή μουσική, πολλά live και είσοδος ορισμένων ανθρώπων στην καθημερινότητά μου που δεν θα ήθελα να χάσω όσο περνάνε τα χρόνια.
Υπάρχουν κάποια ονόματα που συνειδητοποιείς η ίδια ότι επηρέασαν ίσως όχι τόσο το ύφος σου όσο το πως αντιλαμβάνεσαι, σκέφτεσαι και βιώνεις την μουσική και ακόμα περισσότερο την δημιουργία της;
Δυσκολεύομαι να δω απτά τις ζυμώσεις...Ξέρω ότι μικρή λάτρευα τους αδελφούς Κατσιμίχα, τις φωνές και τις ιστορίες τους, η κραυγή στη μάνα του «Εξέγερση» με αναστάτωνε, αγαπούσα την ανατριχίλα των πολυφωνικών, την ποίηση του Αγγελάκα, το ανακάτεμα του λαϊκότροπου με το παραδοσιακό στο «Βραχνός Προφήτης» του Θανάση Παπακωνσταντίνου , το hang drum στους Portico Quartet, τα έπη των Pink Floyd, το ηχόχρωμα του πιάνου στο soundtrack του «The Piano» μα και τον πλούτο συναισθημάτων στην 9η συμφωνία του Dvorak!
Γιατί αφού είχες ήδη έτοιμο τον πρώτο σου δίσκο τον «ανακατασκεύασες» στο στούντιο με την βοήθεια του Ottomo;
Για να δώσω στα κομμάτια έναν αέρα πιο επαγγελματικό ως προς την παραγωγή διατηρώντας όσο μπορούσα το χαρακτήρα που είχαν πάρει στη δική μου «σπιτική» ηχογράφηση με τα ντουλάπια, τις εφημερίδες, τις κατσαρόλες και τα όλα της.
Γιατί λοιπόν αυτά τα μολύβια έγιναν...κομάντο Νεφέλη; Τι τα έκανε να αρχίσουν να πολεμούν και ενάντια σε τι;
Είναι ένας ενήλικος κόσμος με ψηλά καθίσματα και μια πόλη βαριά από σκόνη και θλίψη. Τα μολύβια θα ήθελαν πολύ να φέρουν πίσω την αίσθηση της περιέργειας, του αυθορμητισμού, της απλότητας, της ειλικρίνειας, όλων των θολών συναισθημάτων που όσο είσαι μικρός κάνουν τον ερχομό σου στην ανθρωπότητα κάτι το υπέροχο. Δεν είναι τυφλά μολύβια που δεν βλέπουν πέρα από την θαλπωρή των αναμνήσεών τους, ούτε πολεμοχαρή, είναι μολύβια – αγωνιστές που θέλουν να αντιμετωπίσουν τα πράγματα με την ορμή της αρχής.
Η αθωότητα, αν όχι η παιδικότητα, που αναδύεται από την μουσική σου είναι η έκφραση μιας εσωτερικής σου ανάγκης και κλίσης ή κάτι που θεωρείς αναγκαίο να προσθέτεις ή και να αφήνεις να διαμορφώνει την δουλειά σου;
Απλά η συνδρομή μου στον αγώνα των μολυβιών!
Τι είναι αυτό που συνήθως δίνει έμπνευση για τους στίχους σου; Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι παραμύθια σαν και εκείνα που σου αρέσει να γράφεις ή μήπως τόσο τα τελευταία όσο και οι στίχοι σου προέρχονται και αρδεύονται από την ίδια ακριβώς πηγή;
Και οι στίχοι και τα παραμύθια πηγάζουν από την εικονοποίηση των συναισθημάτων που μου δημιουργούν τα εντός και τα εκτός μου. Το τσεμπέρι της γιαγιάς, τα μακρουλά χωράφια με τα καπνά, οι ράγες, το φως στην ταράτσα νωρίς το πρωί, τα απλωμένα ασπρόρουχα, οι κραυγές, οι δρόμοι με τις φωτιές, όποιος συνήθισε μόνος και αγριεμένος πίσω από παράθυρα παντοτινά κλειστά και η ψυχούλα του που σιγοκαίει να τα ανοίξει, το βουνό, το μοναχό δέντρο, τα αράγιστα σίδερα της φυλακής και ο νους που τα λυγίζει, οι ερμηνείες πίσω από τις εικόνες που θα μεταφραστούν δειλά σε σύμβολα και ύστερα θα μετουσιωθούν σε ιστορίες.
Ο κοινωνικός και ιδίως ο πολιτικός παράγοντας υπάρχουν, έστω με ένα συμβολικό ή και «κρυμμένο» τρόπο, στην μουσική σου ή δεν σε αφορούν καθόλου και σε ενδιαφέρει και ασχολείσαι μόνο με την προσωπική διάσταση των πραγμάτων;
Υπάρχει πλεγμένος μεταξύ των εικόνων και εμφανίζεται υπό κάλυψη μέσα από τη θεώρηση της προσωπικής ανάμειξης.
Τελικά υπήρχε κάτι ως «κεντρική ιδέα», κάτι που να ήθελε να πει συνολικά το «Τα Μολύβια - Κομάντος»; Είσαι ικανοποιημένη από το πόσο το εισέπραξε ο κόσμος και γενικότερα από την ανταπόκριση του σε έναν δίσκο ο οποίος ουσιαστικά μέχρι τώρα ποτέ δεν είχε κυκλοφορήσει κανονικά;
Το «Τα Μολύβια – Κομάντος» είναι αποτυπώσεις μικρών στιγμών του αθώου παρελθόντος και του χρεωστικού παρόντος φτιαγμένες με ό,τι όργανα και αντικείμενα υπήρχαν εκεί κατά τη διαμόρφωσή τους. Είναι το δικό μου μικρό κουτί εφοδίων για τον καιρό που περνάει και έρχεται και καθόλου δεν θέλω να με αφήσει πίσω. Το ότι υπήρξαν άνθρωποι που αγκάλιασαν ένα υλικό τέτοιου χαρακτήρα και προώθησης κυριολεκτικά με λιώνει!
Αν το δίσκο προφανέστατα τον ηχογράφησε μία «one woman band» θα έλεγες ότι το Nefeli Walking Undercover είναι συγκρότημα με κάθε έννοια της λέξης ή project;
Όχι, δεν είναι συγκρότημα εξ ου και δεν υφίσταται η φράση «οι» Nefeli Walking Undercover, αρκετά εγωκεντρικό να έδινα στο καθένα από τα πέντε μέλη της μπάντας το όνομα Nefeli, έτσι δεν είναι; Είναι εξαιρετικοί μουσικοί και φίλοι που αγκαλιάζουν με πολύ αγάπη όλο το εγχείρημα και βρίσκουν έξυπνους τρόπους να παρεμβάλλουν ιδέες στο φασιστικό μου καθεστώς διανομής ρόλων. Θα ήθελα να έχουν ένα κατάδικό τους όνομα και θα ήθελα σιγά – σιγά να νιώσουν άνεση να παίρνουν περισσότερες πρωτοβουλίες, να πατάξουν με θράσος την απολυταρχία μου. Αλλά με μέτρο, ε; (γέλια)
Η επόμενη δουλειά σου είναι ήδη έτοιμη; Πόσο διαφορετική και με ποιον τρόπο είναι από το «Μολύβια Κομάντος»;
Το «1041 ΑΚ (φάηντες, κήπερς)» είναι έτοιμο και λίγο πιο ανοιχτό στην προσέγγιση από τον πρώτο δίσκο, πιο ανοιχτό στο στίχο, στις δομές των κομματιών, τις ενορχηστρώσεις, όχι πια one woman band, καλοδεχούμενα τα χάλκινα πνευστά και μια διακριτικότατη ηλεκτρική κιθάρα, διαφορετικά ηχοχρώματα φωνών, πιο ανοιχτό και στο εξώφυλλο καθότι το σχεδιάζει ο Pan Pan, κατά κόσμον Παναγιώτης Πανταζής και...ελπίζω πιο ανοιχτό και στην κυκλοφορία!
Και τα προσεχή σχέδια σου;
Να κυκλοφορήσει αυτή η επόμενη δουλειά! Το βραβείο του προαναφερθέντος διαγωνισμού του Ιδρύματος Ωνάση που ήταν χρηματοδότηση ηχογράφησης και κυκλοφορίας – και παρά την αρχική στήριξη και καλή θέληση του Δημήτρη Παπαδημητρίου ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την πρωτοβουλία και τον ευχαριστώ - δεν μου δόθηκε ποτέ, ούτε από τη Universal ούτε από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία οι οποίες αντίστοιχα ήταν ο φορέας πραγμάτωσης και ο αθλοθέτης της δουλειάς, καθιστώντας με μετέωρη ως προς τη συνέχεια. Αξιολογώ λύσεις, βάζω πλώρη για Νοέμβριο, στήνω live για Δεκέμβριο, αυγατίζω τις νότες που ξέρουν τα μαθητάκια μου και επίσης τελειώνω το καλοκαίρι και την άτιμη τη Νομική!
[Διαβάστε περισσότερα από τη Νεφέλη Λιούτα στο nefeli-haiku.blogspot.com // και ακούστε στο nefeliwalkingundercover.bandcamp.com]
