Πούτιν και Ομπάμα μίλησαν χθες τηλεφωνικά για την Ουκρανία, αλλά η συνομιλία τους που κράτησε σχεδόν μια ώρα δεν κατάφερε να γεφυρώσει τις βαθιές διαφορές τους. Στο Κίεβο ο προσωρινός πρωθυπουργός Αρσένι Γιάτσενιουκ προειδοποίησε τους ρωσόφωνους της Κριμαίας πως το δημοψήφισμα που οργανώνουν για ένωση με τη Ρωσία δεν πρόκειται να αναγνωριστεί "από κανέναν στον πολιτισμένο κόσμο". Από την πλευρά της η Γιούλια Τιμοσένκο ζήτησε για άλλη μια φορά από τη Δύση να επιβάλει κυρώσεις κατά της Μόσχας υποστηρίζοντας ότι υπάρχει κίνδυνος να ξεσπάσει "ανταρτοπόλεμος" στην Κριμαία.
Στην άλλη πλευρά των "συνόρων", το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για μεγάλα στρατιωτικά γυμνάσια σε απόσταση αναπνοής από τη Ρωσία, στη βόρεια Νορβηγία, ενώ το ΔΝΤ δεν κρύβει τη χαρά του για την... "προθυμία" των νέων αρχών της Ουκρανίας να προχωρήσουν σε οικονομικές μεταρρυθμίσεις...
Πούτιν προς Ομπάμα: Μην τα σπάσουμε για μια "παρωνυχίδα"...
Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Ρωσίας είχαν χθες τη δεύτερη τηλεφωνική συνομιλία τους σε διάστημα μικρότερο της μιας εβδομάδας για το θέμα της ουκρανικής κρίσης, ωστόσο κι αυτή η συνομιλία δεν φάνηκε να αλλάζει θεαματικά το στάτους που έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες ημέρες. Πολύ περισσότερο μάλιστα καθώς ο Πούτιν επιχείρησε να υποβιβάσει τις διαφωνίες και τις εντάσεις λέγοντας χαρακτηριστικά πως Αμερική και Ρωσία δεν πρέπει να θυσιάσουν τις σχέσεις τους εξαιτίας μιας διαφωνίας για ένα "μεμονωμένο, αν και πολύ σημαντικό, διεθνές πρόβλημα"...
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κρεμλίνου, ο Ρώσος ηγέτης είπε στον Αμερικανό πρόεδρο στη διάρκεια της συνδιάλεξης τους πως οι νέοι ηγέτες της Ουκρανίας, οι οποίοι ήρθαν στην εξουσία μ' ένα αντισυνταγματικό πραξικόπημα, επέβαλαν "απολύτως παράνομες αποφάσεις στις ανατολικές και νοτιοανατολικές περιφέρειες και στην περιφέρεια της Κριμαίας". Αναφερόμενος δε στο δημοψήφισμα που προκήρυξαν οι ρωσόφωνοι της Κριμαίας για ένωση με τη Ρωσική Ομοσπονδία, ο Πούτιν είπε πως "η Ρωσία δεν μπορεί να αγνοήσει εκκλήσεις για βοήθεια και ενεργεί αναλόγως, συμμορφούμενη πλήρως προς το διεθνές δίκαιο".
Ο Ρώσος ηγέτης υπογράμμισε στον Αμερικανό ομόλογό του την κορυφαία σημασία των ρωσο-αμερικανικών σχέσεων για να εξασφαλιστεί η σταθερότητα και η ασφάλεια στον κόσμο. "Οι σχέσεις αυτές δεν πρέπει να θυσιασθούν για μεμονωμένες διαφορές, αν και σημαντικές, σχετικά με διεθνή προβλήματα" είπε ο Πούτιν. Επανέλαβε επίσης πως η Ρωσία είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με τις δυτικές δυνάμεις, αλλά οποιαδήποτε λύση στην κρίση πρέπει να βασίζεται στη συμφωνία που υπογράφτηκε στις 21 Φεβρουαρίου υπό την αιγίδα της Ε.Ε. από την ουκρανική αντιπολίτευση και τον ανατραπέντα Ουκρανό πρόεδρο Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ο οποίος σύμφωνα με τον Πούτιν παραμένει ο νόμιμος πρόεδρος της Ουκρανίας.
Από την πλευρά του ο Ομπάμα υπογράμμισε ότι η "εισβολή" της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν μια παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας αυτής, "κάτι που μας ανάγκασε να λάβουμε μέτρα αντιποίνων, σε συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους μας», όπως αναφέρεται συγκεκριμένα σε σχετική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.
Στη διάρκεια της αμερικανο-ρωσικής "συνδιάλεξης κορυφής", ο Ομπάμα περιέγραψε στον Πούτιν και τους όρους μιας διπλωματικής λύσης που προωθούν οι ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτήν, η Ρωσία καλείται να αποσύρει τα στρατεύματά της πίσω στις βάσεις τους στην Κριμαία, να επιτρέψει σε διεθνείς παρατηρητές να διασφαλίσουν τα δικαιώματα των Ρώσων και να συναινέσει σε απευθείας συνομιλίες με τη νέα ουκρανική κυβέρνηση. Πούτιν και Ομπάμα συμφώνησαν πάντως ότι οι ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Ρωσίας, Τζον Κέρι και Σεργκέι Λαβρόφ θα πρέπει να συνεχίσουν τις "εντατικές επαφές" τους για το ζήτημα της Ουκρανίας.
Η Τιμοσένκο θέλει κυρώσεις
Το γνωστό αντιρωσικό παραλήρημα της Τιμοσένκο έκανε χθες της επανεμφάνισή του, με την ηγέτιδα της ουκρανικής αντιπολίτευσης να προειδοποιεί για "ανταρτοπόλεμο" στην Κριμαία αν η χερσόνησος αποσχιστεί από την Ουκρανία και προσχωρήσει στη Ρωσία. Η ίδια κάλεσε για άλλη μια φορά τη Γερμανία και άλλες δυτικές χώρες να επιβάλουν "αμέσως" οικονομικές κυρώσεις κατά της Μόσχας.
Μιλώντας στο Ρόιτερς έπειτα από συνάντηση που είχε με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, η Τιμοσένκο επεσήμανε ότι τα διεθνή μέτρα εναντίον της Ρωσίας έχουν αποδειχθεί μέχρι στιγμής αναποτελεσματικά και γι' αυτό πρέπει να αναληφθεί "άμεση δράση" για να αποτραπεί «μια εστία έντασης». «Τα μέτρα που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχουν φέρει εμφανή αποτελέσματα» είπε η ηγέτιδα της ουκρανικής αντιπολίτευσης συνοψίζοντας το μήνυμά της προς τη Μέρκελ:
«Αν αυτά τα μέτρα δεν φέρουν αποτελέσματα, μένουν δύο επιλογές: Να προχωρήσουν σε πιο ισχυρές κυρώσεις. Προτείνω μια σειρά μη βίαιων, οικονομικών μέτρων». Η εναλλακτική θα ήταν να παραδοθεί η Κριμαία στη Ρωσία, τόνισε. Η Τιμοσένκο υπογράμμισε «τη σοβαρή υποχρέωση» των ΗΠΑ και της Βρετανίας να υποστηρίξουν την Ουκρανία, καθώς είναι οι εγγυήτριες δυνάμεις της εδαφικής της ακεραιότητας βάσει του Μνημονίου της Βουδαπέστης του 1994.
Όσον αφορά το σχεδιαζόμενο δημοψήφισμα για την ένταξη της Κριμαίας στη Ρωσία, η ηγερία της "Πορτοκαλί Επανάστασης" του 2004 σημείωσε ότι η Δύση δεν θα πρέπει να επιτρέψει μια τέτοια κίνηση. «Οι άμεσες επιπτώσεις θα είναι ένας ανταρτοπόλεμος. Αυτό θα δημιουργούσε μια πραγματική εστία έντασης στη Μαύρη Θάλασσα», προειδοποίησε. «Αν επιτραπεί στον Πούτιν να χρησιμοποιήσει τέτοια στρατιωτικά μέσα στην περίπτωση της Κριμαίας, τότε πού θα σταματήσει;» διερωτήθηκε η Τιμοσένκο.
Η Gazprom κόβει το γκάζι
Στην άλλη διάσταση της κρίσης, την ενεργειακή, η Ουκρανία είναι πολύ πιθανόν να βρεθεί σύντομα με κομμένο γκάζι, καθώς η δημόσια ρωσική επιχείρηση αερίου Gazprom απείλησε το Κίεβο ότι θα κλείσει τις στρόφιγγες εξαιτίας ανείσπρακτων οφειλών ύψους 1,89 δισ. δολαρίων.
«Σήμερα, 7η Μαρτίου, έληγε η προθεσμία πληρωμής για την προμήθεια αερίου της Ουκρανίας τον μήνα Φεβρουάριο. Η Gazprom δεν έλαβε πληρωμές για τις οφειλές αυτές» είπε ο Αλεξέι Μίλερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. «Αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία έχει de facto σταματήσει να πληρώνει για το αέριο. Ή η Ουκρανία θα ρυθμίσει τις καθυστερούμενες οφειλές της ή υπάρχει κίνδυνος να επανέλθουμε στην κατάσταση των αρχών του 2009" προειδοποίησε ο επικεφαλής της Gazprom. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Γκίντερ Έτινγκερ είχε δηλώσει την περασμένη Τρίτη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να βοηθήσει την Ουκρανία να διευθετήσει τις οφειλές της για το φυσικό αέριο έναντι της Ρωσίας.
Μια ενδεχόμενη διακοπή των ρωσικών εξαγωγών αερίου προς την Ουκρανία, τη χώρα μέσω της οποίας μεταφέρεται η μισή και πλέον ποσότητα αερίου που αγοράζει η Ε.Ε. (65 δισ. κυβικά μέτρα) θα είχε άμεσες συνέπειες στις παραδόσεις αερίου στην Ευρώπη.
Υπενθυμίζεται πως την Πρωτοχρονιά του 2009 η Gazprom είχε κλείσει πάλι την παροχή αερίου στην Ουκρανία εξαιτίας μιας εμπορικής διένεξης με το Κίεβο. Οι χώρες της Ε.Ε. είχαν αποτελέσει τα πρώτα θύματα εκείνης της κρίσης, εν μέσω μάλιστα κύματος ψύχους, καθώς ορισμένα κράτη, όπως η Σλοβακία, εξαρτώνται σχεδόν 100% από το ρωσικό αέριο. Τον περασμένο Δεκέμβριο η Ρωσία είχε συμφωνήσει να μειώσει τις τιμές του αερίου που διαθέτει στο Κίεβο στα 268,50 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα από περίπου 400.
Ενθουσιασμένο το ΔΝΤ...
Στο μεταξύ, εν μέσω της σοβαρής πολιτικής και διπλωματικής κρίσης στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται η Ουκρανία, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δήλωσε χθες «εντυπωσιασμένο» από την προθυμία για μεταρρυθμίσεις που έχουν εκφράσει οι νέες αρχές του Κιέβου και επανέλαβε ότι είναι «έτοιμο να βοηθήσει» τη χώρα.
«Είμαι πραγματικά εντυπωσιασμένος από την αποφασιστικότητα των αρχών, την αίσθηση ευθύνης τους και τη δέσμευσή τους σε ένα πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων και στη διαφάνεια» αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο διευθυντής της διεύθυνσης του ΔΝΤ για την Ευρώπη Ρεζά Μογαντάμ, ο οποίος επέστρεψε από το Κίεβο όπου συναντήθηκε με τον μεταβατικό πρωθυπουργό Αρσένι Γιάτσενιουκ.
Μια αποστολή εμπειρογνωμόνων του ΔΝΤ βρίσκεται στην Ουκρανία από την Τρίτη και αναμένεται να παραμείνει στη χώρα έως τις 14 Μαρτίου, προκειμένου να αξιολογήσει την κατάσταση της οικονομίας και να καθορίσει τις βάσεις για ένα μελλοντικό πρόγραμμα βοήθειας το οποίο έχει ζητήσει η χώρα.
Η νέα κυβέρνηση της Ουκρανίας, η οποία διορίστηκε μετά την αποπομπή του προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς στις 27 Φεβρουαρίου, ζήτησε αμέσως την οικονομική βοήθεια του ΔΝΤ εκτιμώντας ότι οι ανάγκες της χώρας ανέρχονται σε τουλάχιστον «15 δισεκατομμύρια δολάρια».
«Το ΔΝΤ είναι έτοιμο να βοηθήσει τον ουκρανικό λαό και να υποστηρίξει το οικονομικό πρόγραμμα των αρχών προκειμένου να επιστρέψει η Ουκρανία στον δρόμο της σωστής οικονομικής διακυβέρνησης» διαβεβαίωσε ο Μογαντάμ αποφεύγοντας πάντως να αναφερθεί στο ακριβές ποσό της βοήθειας που χρειάζεται η χώρα.
