ΡΩΜΗ. Την ώρα που η "πολλά υποσχόμενη" κυβέρνηση Ρέντσι έπαιρνε ψήφο εμπιστοσύνης στην ιταλική Βουλή, με τις ευλογίες του Μπορόζο και της Μέρκελ, η Ιταλία, όπως κι ο υπόλοιπος ευρωπαϊκός Νότος, έδειχνε περισσότερο από ποτέ βυθισμένη στην κρίση. Κρίση που "δολοφονεί" τις γυναίκες, τους απολυμένους, τους "ανταγωνιστικούς εργαζόμενους" και τους «αποτυχημένους» επιχειρηματίες, όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει στην «Αυγή» η κοινωνιολόγος και ερευνήτρια του Πανεπιστημίου της Ρώμης-3, Άννα Σιμόνε, μαθήτρια του Ετιέν Μπαλιμπάρ και στέλεχος του φεμινιστικού κινήματος της ιταλικής πρωτεύουσας. Την ίδια ώρα, η Ιταλίδα ακτιβίστρια χαρακτηρίζει το «ψηφοδέλτιο Τσίπρα» σοβαρό εγχείρημα για την ανοικοδόμηση της ιταλικής Αριστεράς και ανάχωμα στην επίθεση που δέχονται οι γυναίκες στον ευρωπαϊκό Νότο απ' τις πολιτικές της λιτότητας και της κοινωνικής αποσύνθεσης.
Συνέντευξη στον ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
* Το φεμινιστικό κίνημα φαίνεται ότι βρίσκεται κοντά στο «ψηφοδέλτιο Τσίπρα»...
Οι φεμινίστριες της Ρώμης αποφασίσαμε αμέσως να υποστηρίξουμε το «ψηφοδέλτιο Τσίπρα», παρ' όλο που παραδοσιακά το ιταλικό φεμινιστικό κίνημα απέφευγε την πολιτική εκπροσώπηση, αλλά σήμερα πιστεύουμε ότι είναι βασικό να ανοικοδομήσουμε την Αριστερά στην Ευρώπη και στην Ιταλία, γιατί όλα αυτά που γίνονται σήμερα έχουν άμεση σχέση με τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Οι κουλτούρες του λαϊκισμού, της ξενοφοβίας και της Δεξιάς που προωθούνται στην Ευρώπη έχουν άμεσες συνέπειες στην εμπειρία των γυναικών, όπως βλέπουμε με τον νόμο για την κατάργηση των αμβλώσεων στην Ισπανία που επιβάλλει ο Ραχόι, την εμπειρία που μας ανέφεραν συντρόφισσές μας από την Ελλάδα για τη διάλυση του συστήματος Υγείας και το γεγονός ότι οι γυναίκες χρεώνονται και αδυνατούν να πληρώσουν ακόμη και για τη γέννηση των παιδιών τους στα δημόσια νοσοκομεία γιατί είναι ανασφάλιστες. Στην Ιταλία οι γυναίκες περνούν δύσκολες στιγμές, γιατί οι κοινωνικές υπηρεσίες που είναι χρήσιμες στις γυναίκες κλείνουν η μια μετά την άλλη. Ταυτόχρονα, η οικονομική κρίση αυξάνει τη βία εναντίον των γυναικών, γιατί μετατρέπεται σε κρίση του σεξισμού και της πατριαρχικής αντίληψης.
* Έχουμε παντού κατακόρυφη αύξηση δολοφονιών γυναικών...
Έχουμε παντού πάρα πολλές δολοφονίες γυναικών. Αυτό είναι το βασικό στοιχείο της βίας εναντίον των γυναικών. Στην Ιταλία το φεμινιστικό κίνημα στρέφεται εναντίον του αντιμεταναστευτικού νόμου Μπόσι - Φίνι, γιατί βλέπουμε στη Λαμπεντούζα κάθε δυο - τρεις μήνες να έχουμε μια τραγωδία με τις γυναίκες και τα παιδιά τους να αποτελούν τα μεγαλύτερα θύματα. Η δήμαρχος της Λαμπεντούζα Νικολίνι καταβάλλει τεράστιες προσπάθειες για να διαχειριστεί την κατάσταση.
Ένα άλλο βασικό στοιχείο για τη στήριξη του «ψηφοδελτίου Τσίπρα» από το φεμινιστικό κίνημα είναι το γεγονός ότι αυτό είχε ασχοληθεί πάντα με το γυναικείο σώμα και ποτέ με την οικονομία και την κυβερνητική διαχείριση. Αντίθετα, σήμερα όλες οι νέες φεμινίστριες, στις οποίες συμπεριλαμβάνομαι και εγώ, θέτουν το εξής πρόβλημα: ο σημερινός καπιταλισμός δεν βασίζεται μόνο στην παραγωγή, αλλά βασίζεται στην αποκόμιση αξίας από την κοινωνική αναπαραγωγή, από την οικονομία των υπηρεσιών, την οικονομία της άυλης εργασίας και το κάνει εκμεταλλευόμενος άλλες γυναίκες, όπως τις μετανάστριες, που ασχολούνται με τη φροντίδα των ηλικιωμένων, αντικαθιστώντας το κοινωνικό κράτος.
Σαν να μην έφθαναν αυτά, μιλώντας για την πολιτική και κοιτώντας την κυβέρνηση Ρέντσι, φαίνεται ότι βάζοντας τον μισό αριθμό γυναικών στην κυβέρνηση λύθηκε το πρόβλημα. Το φεμινιστικό κίνημα απορρίπτει τη λογική των «ροζ ποσοστώσεων» για να βρίσκονται οι γυναίκες σε θέσεις εξουσίας. Μας ενδιαφέρει να αλλάξει ο ρόλος των γυναικών μέσα στην κοινωνία και η αλλαγή της εξουσίας στη βάση της. Πιστεύοντας ότι μπορούμε να αλλάξουμε την Ευρώπη από τις βάσεις της, στηρίζουμε το «ψηφοδέλτιο Τσίπρα».
* Έχετε ασχοληθεί και με το φαινόμενο της αύξησης των αυτοκτονιών την περίοδο της κρίσης...
Την τελευταία διετία πραγματοποίησα έρευνα για να εξετάσω το φαινόμενο των αυτοκτονιών για οικονομικούς λόγους την περίοδο της κρίσης, που κατέγραψαν μεταξύ άλλων και κατακόρυφη αύξηση.
Τα ινστιτούτα και τα ερευνητικά ιδρύματα που βρίσκονται κοντά στον κόσμο της εργασίας υποστηρίζουν ότι υπάρχει κατακόρυφη αύξηση των "οικονομικών αυτοκτονιών", η επίσημη κρατική στατιστική υπηρεσία Istat υποστηρίζει το αντίθετο, προσπαθώντας να αλλάξει τα στοιχεία, με άξονα τις ανάγκες του συμφώνου σταθερότητας, για να αποφύγει να τροφοδοτήσει τον κοινωνικό κίνδυνο. Κάθε χρόνο έχουν αύξηση των οικονομικών αυτοκτονιών κατά 300 με 400 άτομα, που είναι τεράστιος αριθμός.
Οι κατηγορίες των οικονομικών αυτοκτονικών σχετίζονται με δύο κατηγορίες ατόμων.
Η πρώτη είναι οι επιχειρηματίες, που, κυρίως στα βορειοανατολικά της χώρας, ανήκουν στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Ο καπιταλισμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων βρέθηκε πρώτος στο στόχαστρο της κρίσης και οι αυτοκτονίες επιχειρηματιών αυξήθηκαν γιατί τέθηκε σε κρίση η ταύτιση του μοντέλου ζωής με το μοντέλο εργασίας των ατόμων. Από τη στιγμή που κλείνουν την επιχείρησή τους, τη βιοτεχνία, το εργοστάσιό τους, η ζωή τους δεν έχει έννοια. Χάνουν το κοινωνικό status, την αναγνώρισή τους μέσα στην οικογένεια, τα πολυτελή αγαθά που είχαν συνηθίσει να έχουν, από τα αυτοκίνητα, τις βίλες κ.λπ.
Η άλλη τυπολογία των οικονομικών αυτοκτονιών αφορά τον κόσμο της εργασίας, δεδομένου ότι έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός εργατών που αυτοκτόνησαν γιατί απολύθηκαν. Πριν από δύο εβδομάδες αυτοκτόνησε στέλεχος του συνδικάτου βάσης COBAS που εργαζόταν στη Fiat του Μαρκιόνε στην περιφέρεια της Νάπολης.
Οι απολυμένοι που έχουν ηλικία 50 με 55 ετών κατανοούν ότι θα είναι δύσκολο να επιστρέψουν στον κόσμο της εργασίας, αισθάνονται μόνοι, γιατί τα συνδικάτα δεν τους στηρίζουν αρκετά, και δεν μπορούν να δουν ένα μέλλον. Στη μεγάλη χαλυβουργία Ilva του Τάραντα και τη γύρω περιοχή καταγράψαμε πολλές αυτοκτονίες μέσα στους χώρους εργασίας, από εργαζόμενους που δεν αντέχουν πια τους ρυθμούς ζωής και εργασίας που στηρίζονται στην ανταγωνιστικότητα, κατάσταση που μοιάζει με αυτή της γαλλικής France Telecom. Οι μάνατζερ πιέζουν τους εργαζόμενους και αυτοί δεν αντέχουν την πίεση. Έχουμε επίσης και αυτοκτονίες που αφορούν τον χώρο της διανόησης, από ερευνητές, διδακτορικούς φοιτητές, που και αυτοί δεν βλέπουν ένα μέλλον και αυτοκτονούν.
Στο Παλέρμο ένας νέος έπεσε από τον 4ο όροφο της Φιλοσοφικής Σχολής, ενώ στη Καλαβρία αυτοκτόνησε μια ερευνήτρια Φυσικής. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τις αιτίες που παράγουν τις αυτοκτονίες. Η πρώτη είναι η αίσθηση της αποτυχίας, γιατί πολλοί δεν μπορούν να αποδεχθούν μια νέα ιδέα της παραγωγής, της κοινωνίας, και η δεύτερη, η ρήξη της σχέσης εργασίας και αξιοπρέπειας. Όταν σε απολύουν στα 55 σου, δεν χάνεις μόνο την εργασία σου, αλλά και την αξιοπρέπειά σου. Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί και οι αυτοκτονίες φτωχών ανθρώπων στη φυλακή, γιατί οι συνταξιούχοι και οι άνεργοι δεν αντέχουν τον διασυρμό για μικροκλοπές που πραγματοποιούν στα σούπερ μάρκετ. Από τη στιγμή που συλλαμβάνονται γι' αυτές τις μικροκλοπές, δεν αντέχουν τη διάσταση της ντροπής...
* Ασχολείστε επίσης και με την αποσύνθεση και ανοικοδόμηση των κοινωνιών του ευρωπαϊκού Νότου..
Την τελευταία περίοδο εστιάζω την έρευνά μου σε θέματα που είχαμε συζητήσει με τον Ετιέν Μπαλιμπάρ και κυρίως με άξονα την κοινωνική αποσύνθεση που τροφοδότησε η κρίση στις μεσογειακές χώρες και κυρίως στα εξαρτημένα «Γουρούνια» του Ευρωπαϊκού Νότου που πλήττονται από την τρόικα και τη λιτότητα.
Γιατί, για να προχωρήσουμε στην ανοικοδόμηση των κοινωνικών θεσμών, που σημαίνει ότι θα πρέπει να δουλέψουμε για μια άλλη ιδέα της κοινωνίας, θα πρέπει να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε την αποσύνθεση της κοινωνίας, τις διαδικασίες εξατομίκευσης, δηλαδή τη ρήξη των κοινωνικών τάξεων, που οδηγεί στον κατακερματισμό των κοινωνιών στα «Γουρούνια». Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο είναι ενδιαφέρον να μελετηθούν οι νέες άτυπες - εξωθεσμικές μορφές αλληλεγγύης που διαμορφώνονται στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, που αντιστέκονται στην κρίση και δεν αναγνωρίζονται από τους επίσημους θεσμούς, αλλά και που μπορεί στο μέλλον αυτές οι πρακτικές αυτοδιακυβέρνησης - αυτοδιαχείρισης να αποτελέσουν νέους θεσμούς κοινωνικού κράτους με άξονα μια καινούργια ιδέα για την Ευρώπη και το κοινωνικό κράτος.
Αυτή τη στιγμή προσπαθούμε να επεκτείνουμε την έρευνά μας και στην Ελλάδα, έχοντας ξεκινήσει ήδη στην Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και Ιρλανδία, εκτιμώντας ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την Ευρώπη για να την ανοικοδομήσουμε σε άλλες βάσεις. Πρέπει να αναλύσουμε τι γίνεται στις κοινωνίες μας για να μπορέσουμε να προτείνουμε ιδέες για μια νέα και εντελώς διαφορετική κοινωνία στην Ευρώπη.
