Μεταβάλλεται διαρκώς η εικόνα των εξελίξεων στην Ουκρανία, όπου πλέον εκτυλίσσεται ένα παιχνίδι νεύρων δοκιμάζοντας στα όρια της αντοχής του όλο το σύστημα των διεθνών σχέσεων όπως αυτό διαμορφώθηκε και παγιώθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Στο Κίεβο η νέα κυβέρνηση που ανέλαβε χθες καθήκοντα προειδοποίησε τους Ουκρανούς για την "οικονομική κόλαση" που έχουν μπροστά τους και ζήτησε επείγον δάνειο από το ΔΝΤ για να μην χρεοκοπήσει η χώρα. Την ίδια ώρα, στην Κριμαία, ένοπλοι ρωσόφωνοι κατέλαβαν το τοπικό κοινοβούλιο και την έδρα της τοπικής κυβέρνησης προκηρύσσοντας δημοψήφισμα για τη "βελτίωση του καθεστώτος αυτονομίας της επαρχίας και την επέκταση των εξουσιών της"...
Η Ρωσία από την πλευρά της εντείνει τον πόλεμο νεύρων, προχωρώντας σε στρατιωτικές κινήσεις και γυμνάσια, θέτοντας σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής τις δυνάμεις της στα δυτικά σύνορα και διαμηνύοντας προς κάθε κατεύθυνση ότι θα υπερασπιστεί σθεναρά τα δικαιώματα των Ρώσων της Ουκρανίας.
Η Δύση τηρεί για την ώρα στάση αναμονής προσπαθώντας να κατευνάσει την οργή του Κρεμλίνου, μη μπορώντας ωστόσο να κρύψει την αμηχανία της για τον τρόπο που πρέπει να αντιδράσει στην αναπάντεχη τροπή των εξελίξεων στην Ουκρανία.
"Καλώς ήλθατε στην Κόλαση"...
Το ουκρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε χθες ομόφωνα τον διορισμό ως πρωθυπουργού το φιλοευρωπαίου Αρσένι Γιατσένιουκ, στελέχους του κόμματος Πατρίδα της ηγερίας της Πορτοκαλί Επανάστασης Γιούλια Τιμοσένκο, ο οποίος στο παρελθόν έχει διατελέσει υπουργός Οικονομίας και Εξωτερικών.
Στις "προγραμματικές δηλώσεις" του ο Γιατσένιουκ διακήρυξε πως «η Ουκρανία βλέπει το μέλλον της στην Ευρώπη ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και αναφέρθηκε στα βάρη που πρέπει να σηκώσει η νέα κυβέρνηση της Ουκρανίας -και οι Ουκρανοί- καθώς η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Έκανε μάλιστα λόγο για «κυβέρνηση - καμικάζι» εξαιτίας των αντιλαϊκών μέτρων που πρέπει να λάβει.
«Τα δημόσια ταμεία είναι άδεια, όλα έχουν κλαπεί, 37 δισεκατομμύρια δολάρια που είχαμε λάβει ως δάνειο έχουν εξαφανιστεί προς άγνωστη κατεύθυνση» είπε ο νέος πρωθυπουργός εξηγώντας πως το δημόσιο χρέος της Ουκρανίας ανέρχεται πλέον σε 75 δισεκατομμύρια δολάρια. «Πρέπει να υπογράψουμε αμέσως μια συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο» δήλωσε, προκειμένου να σταθεροποιηθεί η συναλλαγματική αξία της γρίβνα, του ουκρανικού εθνικού νομίσματος.
«Η ανεργία αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς, όπως και η φυγή των επενδύσεων. Δεν έχουμε άλλη λύση από το να λάβουμε αντιλαϊκά μέτρα, μεταξύ αυτών η μείωση των κοινωνικών επιδομάτων και η μείωση των εξόδων του προϋπολογισμού» προειδοποίησε ο Γιατσένιουκ. Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην κατάσταση στην Κριμαία λέγοντας πως απειλείται η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, ενώ τείνοντας χείρα φιλίας προς τη Μόσχα κάλεσε τους Ρώσους να μην αντιμάχονται τη νέα κυβέρνηση γιατί -όπως είπε- "είμαστε φίλοι και εταίροι»...
Παιχνίδια πολέμου
Οι εκκλήσεις αυτές φαίνεται πάντως να πέφτουν στο κενό, με τη ρωσική ηγεσία να έχει επιλέξει να διατηρήσει την πίεση στο Κίεβο θεωρώντας εξ αρχής πραξικοπηματική την ανατροπή του Γιανουκόβιτς και "παράνομη" τη νέα ηγεσία της χώρας.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι έχει θέσει σε κατάσταση μάχης τα ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη στα δυτικά σύνορα της χώρας και πως "διεξάγονται διαρκείς αεροπορικές περιπολίες" στην περιοχή. "Από τη στιγμή που έλαβαν διαταγή να βρίσκονται σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού, οι αεροπορικές δυνάμεις της δυτικής στρατιωτικής ζώνης αναχώρησαν για τις βάσεις τους" αναφέρεται στη λακωνική ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Άμυνας.
Λίγο νωρίτερα το υπουργείο Εξωτερικών στη Μόσχα είχε ανακοινώσει πως "η Ρωσία θα υπερασπιστεί τα δικαιώματα των συμπατριωτών της με σθεναρό και ανυποχώρητο τρόπο", κάνοντας για άλλη μια φορά λόγο για "ευρείας κλίμακας παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων" στην Ουκρανία.
"Σθεναρά και ανυποχώρητα"
"Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας θα συνεχίσει να υπερασπίζεται στη διεθνή σκηνή τα δικαιώματα των συμπατριωτών της, θα αντιδρά σθεναρά και ανυποχώρητα όταν αυτά θα παραβιάζονται" αναφέρεται συγκεκριμένα στο μικρομπλόγκ του ρωσικού υπουργείου στο Twitter. Από την πλευρά του ο μεταβατικός πρόεδρος της Ουκρανίας Αλεξάντρ Τουρτσίνοφ, που χθες συναντήθηκε με τους υπουργούς Άμυνας του ΝΑΤΟ και σήμερα έχει προγραμματίσει να πάει στην Κριμαία, προειδοποίησε τον ρωσικό στόλο που ελλιμενίζεται στη Σεβαστούπολη ότι οποιαδήποτε κίνηση στρατιωτικών δυνάμεων έξω από τις βάσεις τους θα εκληφθεί από το Κίεβο ως "επιθετική ενέργεια".
Η Ρωσία πάντως διαβεβαίωσε ότι θα σεβαστεί τις συμφωνίες που έχει υπογράψει με την Ουκρανία, οι οποίες αφορούν τον ρωσικό στόλο στη Μαύρη Θάλασσα. Εξάλλου το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε χθες τον επιτετραμμένο της Ρωσίας στο Κίεβο και ζήτησε "άμεσες διαβουλεύσεις" με τη Μόσχα ύστερα από τη χθεσινή κατάληψη του κοινοβουλίου και της έδρας της κυβέρνησης στην Κριμαία από ρωσόφωνους ενόπλους.
Ρωσικές σημαίες στην Κριμαία
Και στα δύο κτήρια, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, έχει υψωθεί η ρωσική σημαία στη θέση της ουκρανικής και δίπλα σε αυτήν συνεχίζει να κυματίζει η σημαία της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Κριμαίας, όπως αυτή χαρακτηρίζεται στα Συντάγματα της ίδιας της Δημοκρατίας και της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τον τοπικό ανταποκριτή του ρωσικού πρακτορείου ΡΙΑ-Νόβοστι, σε ολόκληρη την Κριμαία σχηματίζονται "αυθόρμητα μονάδες αυτοάμυνας" του ρωσόφωνου πληθυσμού, οι οποίες κατευθύνονται προς τη Συμφερούπολη.
Από την Τρίτη οι ρωσόφωνοι διαδηλώνουν έξω από το κτήριο του τοπικού κοινοβουλίου καλώντας τους βουλευτές να μην αναγνωρίσουν τη νέα ηγεσία του Κιέβου και να επαναφέρουν σε ισχύ το Σύνταγμα της Κριμαίας του 1992, σύμφωνα με το οποίο η Δημοκρατία έχει δικό της πρόεδρο και ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική. Οι συγκεντρωμένοι απαιτούν επίσης τη διεξαγωγή Δημοψηφίσματος, ώστε οι κάτοικοι να αποφασίσουν την περαιτέρω πορεία της χερσονήσου, δηλαδή εάν θα παραμείνει ως Αυτόνομη Δημοκρατία στην Ουκρανία, εάν θα κηρύξει την ανεξαρτησία της είτε την προσχώρησή της στη Ρωσική Ομοσπονδία.
Απέναντι στη φιλορωσική διαδήλωση έχουν συγκεντρωθεί ομάδες Ουκρανών και κυρίως Τατάρων της Κριμαίας, οι οποίοι δήλωναν ότι δεν έχουν καμία πρόθεση να εγκαταλείψουν την Ουκρανία. Σύμφωνα με τη χθεσινή έκδοση της ρωσικής οικονομικής εφημερίδας «Κομερσάντ», η ρωσική κυβέρνηση αναθέρμανε με επείγουσες διαδικασίες μια σειρά από επενδυτικά σχέδια στην Κριμαία, εκ των οποίων τα δύο σημαντικότερα είναι η ανακατασκευή μιας περιφερειακής οδού και η κατασκευή γέφυρας στα Στενά του Κερτς, που θα επιτρέπει στη χερσόνησο απευθείας οδική σύνδεση με τη Ρωσία. Κατά τις εκτιμήσεις το πακέτο των επενδυτικών σχεδίων, στα οποία κλήθηκαν από το Ρωσικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο να συμμετάσχουν Ρώσοι επιχειρηματίες, θα φθάσει το ύψος των 5 δισ. δολαρίων.
Σε αναμμένα κάρβουνα η Δύση
Στο μεταξύ η τροπή των εξελίξεων γύρω από την ουκρανική κρίση συνεχίζει να προκαλεί αμηχανία και ανησυχία στη Δύση. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Τσακ Χέιγκελ δήλωσε χθες ότι η Μόσχα θα πρέπει να δίνει πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές ασκήσεις της κατά μήκος των ουκρανικών συνόρων, ενώ πρόσθεσε ότι θα πρέπει να αποφύγει να κάνει κινήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να παρερμηνευθούν ή «να οδηγήσουν σε λάθος υπολογισμούς αυτή την ευαίσθητη περίοδο της μεγάλης έντασης». «Παρακολουθώ στενά τις ρωσικές στρατιωτικές ασκήσεις κατά μήκος των ουκρανικών συνόρων» προειδοποίησε ο Χέιγκελ.
Από τη Βαρσοβία ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι προειδοποίησε εναντίον «ενός επικίνδυνου παιχνιδιού» στην Κριμαία. «Παρακολουθούμε την εξέλιξη των γεγονότων στην Κριμαία με πολλή προσοχή και μεγάλη ανησυχία... Μ' αυτόν τον τρόπο ξεκινούν οι περιφερειακές συγκρούσεις» είπε ο υπουργός. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ από την πλευρά του ζήτησε «μια πολύ αλληλέγγυα πίεση από τη διεθνή κοινότητα ώστε να υπερασπιστούμε την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας».
Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ουίλιαμ Χέιγκ εξέφρασε επίσης την έντονη ανησυχία του για την κατάσταση στην Κριμαία επισημαίνοντας ότι οι στρατιωτικές ρωσικές κινήσεις «δεν βοηθούν» «σε μια στιγμή που όλες οι πλευρές (...) θα έπρεπε να εργαστούν για να αποκλιμακωθεί η ένταση».
