Στην Κριμαία έχει μεταφερθεί πλέον το ανοιχτό μέτωπο της ουκρανικής κρίσης παίρνοντας χαρακτηριστικά αποσχιστικής σύγκρουσης, με τον τοπικό ρωσόφωνο πληθυσμό να εξεγείρεται κατά της νέας εξουσίας του Κιέβου και τη Ρωσία να κλιμακώνει τη ρητορική εναντίον της χαρακτηρίζοντας τα μέλη της "εξτρεμιστές" που υποκινούν το εθνικιστικό και θρησκευτικό μίσος.
Την ίδια ώρα, η νέα ηγεσία εδραιώνει τον έλεγχό της στη χώρα συνεχίζοντας να κινείται σε κατεύθυνση αντίθετη από εκείνη της εθνικής συμφιλίωσης, διορίζοντας ανθρώπους της στον κρατικό μηχανισμό, εκδίδοντας διεθνές ένταλμα σύλληψης κατά του ανατραπέντος προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς και αναλαμβάνοντας πλήρως τον έλεγχο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Αργά χθες βράδυ ανακοινώθηκε η σύνθεση της προσωρινής κυβέρνησης, ενώ έντονες ανησυχίες και σοβαρό προβληματισμό προκαλούν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες περί ψήφισης εκτάκτων νόμων που θέτουν εκτός νόμου το Κ.Κ. Ουκρανίας και απαγορεύουν τη χρήση της ρωσικής γλώσσας στην ουκρανική επικράτεια.
Έκτροπα στην Κριμαία
Φιλορώσοι αυτονομιστές και υποστηρικτές της νέας, φιλοδυτικής ηγεσίας της Ουκρανίας ήρθαν χτες στα χέρια έξω από το τοπικό κοινοβούλιο της Κριμαίας όπου επρόκειτο να διεξαχθεί εκτάκτως συζήτηση με θέμα την αποπομπή του προέδρου Γιανουκόβιτς.
Περίπου 2.000 άνθρωποι, πολλοί από αυτούς Τάταροι, συγκεντρώθηκαν μπροστά από το κοινοβούλιο για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στο φιλοευρωπαϊκό κίνημα της Πλατείας Ανεξαρτησίας του Κιέβου που ανέτρεψε τον Γιανουκόβιτς μετά από τρεις μήνες κινητοποιήσεων και διαδηλώσεων. Οι συγκεντρωμένοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με εκατοντάδες φιλορώσους διαδηλωτές, οι οποίοι, από την πλευρά τους, κατήγγειλαν τους "ληστές" που άρπαξαν την εξουσία με πραξικοπηματικό τρόπο.
Μέχρι το μεσημέρι κατέφθασαν επιτόπου πούλμαν με διαδηλωτές από άλλες περιοχές της χερσονήσου και σύντομα οι φιλορώσοι ξεπέρασαν σε αριθμό τους Τάταρους και τους φιλοδυτικούς. Από τα μεγάφωνα που είχαν στήσει ακούγονταν ρωσικά τραγούδια και θρησκευτικοί ύμνοι. Μεταξύ των δύο αντίπαλων διαδηλώσεων είχαν πάρει θέση ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας για να αποτρέψουν γενικευμένες συγκρούσεις και έκτροπα.
Οι Τάταροι διαδηλωτές κρατούσαν γαλαζοκίτρινες σημαίες και επαναλάμβαναν ρυθμικά το σύνθημα "Κάτω η συμμορία" που κυριάρχησε στις διαδηλώσεις του Κιέβου, ενώ απέναντί τους, οι φιλορώσοι ανταπαντούσαν ότι "η Κριμαία είναι ρωσική".
Τάταροι εναντίον φιλορώσων
Ο Ρούντικ Ασμάνοφ, ένας 42χρονος Τάταρος επιχειρηματίας, δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερς ότι συμμετείχε στη διαδήλωση θέλοντας να εκφράσει την υποστήριξή του στο Κίεβο και να τιμήσει τα θύματα των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων. Από την πλευρά του, ένας 17χρονος που συμμετείχε στη διαδήλωση των φιλορώσων είπε ότι "οι Τάταροι είναι εχθροί μας γιατί συμπορεύονται με τους ληστές στο Κίεβο" και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: "Πρέπει να αμυνθούμε γιατί αλλιώς θα επικρατήσει το χάος".
Η Κριμαία παραμένει η μοναδική περιοχή της Ουκρανίας όπου η πλειονότητα των κατοίκων είναι ρωσικής καταγωγής, ενώ ένα μέρος του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας ελλιμενίζεται στη Σεβαστούπολη. Καθώς θεωρείται ο τελευταίος ισχυρός προμαχώνας της νέας, φιλορωσικής αντιπολίτευσης στη μετα-Γιανουκόβιτς εποχή, οι νέοι ηγέτες της Ουκρανίας εκφράζουν ανοιχτά φόβους για αποσχιστικές τάσεις και ενέργειες.
Οι Τάταροι της Κριμαίας, λαός τουρκικής καταγωγής, εκδιώχθηκαν το 1944 από τον Στάλιν σε περιοχές της Κεντρικής Ασίας με την κατηγορία ότι συνεργάζονταν με τη ναζιστική Γερμανία. Δεκάδες χιλιάδες από αυτούς επέστρεψαν στην πατρίδα τους μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, στα τέλη του 1991, και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.
Ο ηγέτης των Τάταρων Ρεφάτ Τσουμπάροφ, ο οποίος πήγε χθες να χαιρετίσει το πλήθος, αλλά γιουχαΐστηκε από τους φιλορώσους διαδηλωτές, είπε στο Ρόιτερς: "Θυμόμαστε τι έκαναν οι Ρώσοι σ' εμάς τους Τάταρους. Σήμερα, εξαιτίας τους, είμαστε μειονότητα στην πατρίδα μας. Έχουμε πολεμήσει περισσότερες φορές στο πλάι των Ουκρανών παρά εναντίον τους και είμαστε πιστοί σ' αυτούς".
Λαβρόφ: Καταδικάστε τους φασίστες
Την ώρα που οι εθνικιστικές έριδες αναζωπυρώνονταν για μια ακόμη φορά στον χώρο της πρώην ΕΣΣΔ, η Μόσχα ζητούσε από τη διεθνή κοινότητα να καταδικάσει κατηγορηματικά τα "εθνικιστικά και νεοφασιστικά" κηρύγματα στην Ουκρανία κάνοντας παράλληλα λόγο για "εξτρεμιστές που επιβάλλουν τη θέλησή τους» και ανακινούν θρησκευτικές εντάσεις.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ κάλεσε συγκεκριμένα τον ΟΑΣΕ να καταδικάσει τις απόπειρες των εθνικιστών να απαγορεύσουν τη ρωσική γλώσσα στην Ουκρανία, να μετατρέψουν τον ρωσόφωνο πληθυσμό σε "μη-πολίτες" και να περιορίσουν την ελευθερία της έκφρασης. Ο Λαβρόφ είχε προχθές συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΟΑΣΕ Λαμπέρτο Ζανιέρ.
Μετά την ανατροπή του Γιανουκόβιτς, κλιμακώνεται η ανησυχία στη Μόσχα από τις επίμονες προσπάθειες του ουκρανικού κοινοβουλίου να "επιβεβαιώσει" την ανεξαρτησία της χώρας απέναντι στη Ρωσία. Η Μόσχα υποστηρίζει ότι οι κινήσεις για την επαναφορά της ουκρανικής ως επίσημης γλώσσας θα τιμωρούσε τον ρωσόφωνο πληθυσμό στα ανατολικά και τα νότια της χώρας.
Χθες, η ελάχιστα γνωστή Διεθνής Συνέλευση Ρώσων Συμπατριωτών -ένα λόμπι της ρωσικής διασποράς- ανακοίνωσε ότι οι Ουκρανοί ηγέτες που "διαρκώς διακηρύττουν τη δέσμευσή τους προς τις ευρωπαϊκές αξίες παραβιάζουν τους βασικούς κανόνες της νομοθεσίας της Ε.Ε.".
Τόπο στην οργή...
Στο μεταξύ, η Δύση συνεχίζει τις προσπάθειες να κατευνάσει τον θυμό της Μόσχας για την τροπή που πήρε η κρίση στην Ουκρανία και χθες ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τη Διεύρυνση της Ε.Ε. Στέφαν Φίλε κάλεσε τη Ρωσία να διαδραματίσει «εποικοδομητικό» ρόλο και να συμμετάσχει στις διεθνείς προσπάθειες ώστε να σταθεί η Ουκρανία και πάλι στα πόδια της. «Η Ουκρανία χρειάζεται τη Ρωσία και η Ρωσία χρειάζεται την Ουκρανία», σημείωσε ο Φίλε απευθυνόμενος στο Ευρωκοινοβούλιο. «Η Ρωσία μπορεί μόνο να κερδίσει από την επιτυχία της Ουκρανίας και κινδυνεύει να χάσει πολλά αν η Ουκρανία αποτύχει», είπε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Με τη σειρά της, η Γερμανίδα υπουργός Άμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Άμυνας των χωρών - μελών του ΝΑΤΟ, τόνισε πως «χωρίς τη Ρωσία δεν θα υπάρξει λύση» στην Ουκρανία. Η Γερμανίδα υπουργός πρόσθεσε ότι το Βερολίνο παρακολουθεί την κατάσταση στην Ουκρανία με ανησυχία και υπογράμμισε πως "η χώρα δεν πρέπει να αφεθεί να καταρρεύσει".
Μια Ουκρανία "κυρίαρχη, ανεξάρτητη και σταθερή", αλλά και προσανατολισμένη "σταθερά προς τη δημοκρατία", συνιστά "στοιχείο-κλειδί" για την ασφάλεια στην ευρωατλαντική ζώνη, επισημαίνουν σε ανακοίνωσή τους οι υπουργοί Άμυνας του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας πως "συνεχίζουν να στηρίζουν την εθνική κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, την εδαφική ακεραιότητά της, και την αρχή του απαραβίαστου των συνόρων της".
