Ούτε μια μέρα δεν μπορεί να γιορτάσει η Ελλάδα ως προεδρεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λίγες ώρες πριν την οικογενειακή φωτογραφία των επιτρόπων με το ελληνικό υπουργικό συμβούλιο στο Ζάππειο, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία από το Λουξεμβούργο έδινε στη δημοσιότητα τα στοιχεία της ανεργίας για τον Νοέμβριο - και έκοβε τη διάθεση για κάθε φιέστα.
Αν και η ύφεση υποχώρησε στο σύνολο της Ευρωζώνης -κι εκτιμάται ότι το 2014 θα επιμείνει μόνο στη Σλοβενία και την Κύπρο- η ανεργία δεν έχει κάνει ούτε ένα χιλιοστό πίσω. Παραμένει σε ύψη - ρεκόρ, στο 12,1%, ποσοστό που μεταφράζεται σε σχεδόν είκοσι εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες που ψάχνουν και δεν βρίσκουν δουλειά. Μάλιστα, ενώ είχε φανεί τον περασμένο μήνα μια τάση μίνι αναστροφής, οι ειδικοί της Eurostat διόρθωσαν την εκτίμησή τους και αποφάνθηκαν ότι και τον Νοέμβριο η ανεργία αυξήθηκε, όπως κάθε μήνα τα προηγούμενα δυόμισι χρόνια. Στη στρατιά των ανέργων προστέθηκαν τον Νοέμβριο άλλοι 4.000 άνθρωποι, ενώ σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2012 οι επιπλέον άνεργοι έφτασαν τους 452.000.
Για την πρωτιά δεν χρειάζεται να μαντέψετε. Η προεδρεύουσα Ελλάδα διατηρεί τα θλιβερά σκήπτρα, με ποσοστό 27,4%, το οποίο όμως είναι από τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι 1,376 εκατομμύρια Ελληνίδες και Έλληνες έψαχναν μάταια δουλειά, ενώ το μόνο κάπως ελπιδοφόρο στοιχείο έρχεται από το μέτωπο της ανεργίας των νέων, η οποία μειώθηκε από το αστρονομικό 57,7% του Αυγούστου στο τεράστιο 54,8%.
Από κοντά μας ακολουθεί η Ισπανία με 26,7% στο σύνολο του εργατικού δυναμικού και ένα 57,7% στους νέους κάτω των 25. Σίγουρα δεν χαίρεται που μας πήρε την πρωτιά.
Ανεργία - ρεκόρ για την Ιταλία
Πιο ανησυχητική από την εξέλιξη της ανεργίας στην Ελλάδα και την Ισπανία -που είναι πολύ υψηλή, αλλά φαίνεται να σταθεροποιείται- είναι η πορεία της στην Ιταλία, την τρίτη σε μέγεθος οικονομία της Ευρωζώνης, η οποία μέχρι τώρα δεν ζήτησε κανενός είδους συνδρομή από τους εταίρους.
Μπορεί, σε σύγκριση με το ελληνικό ποσοστό, το 12,7% της ανεργίας στην Ιταλία να φαίνεται μικρό, πλην όμως είναι το υψηλότερο από τότε που άρχισε να μετριέται. Σε ύψη - ρεκόρ για τα ιταλικά δεδομένα σκαρφάλωσε και το ποσοστό της νεανικής ανεργίας, φτάνοντας το 41,6%.
Ακόμη πιο μεγάλη ήταν η αύξηση της ανεργίας στην Κύπρο, όπου έφτασε το 17,3%, αλλά το μικρό μέγεθος της οικονομίας της δεν προκαλεί ανάλογες ανησυχίες στο σύνολο της Ευρωζώνης.
Στον αντίποδα, ιστορικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας καταγράφονται στην Αυστρία (4,8%) και στη Γερμανία (5,2%), η οποία μάλιστα πανηγύρισε πριν από μερικές μέρες ρεκόρ απασχόλησης.
Οι γερμανικές εξαγωγές σπάνε το όριο του ενός τρισ.
Η Γερμανία χρωστάει τη ρώμη της πρωτίστως στις εξαγωγές της, οι οποίες για πρώτη φορά έσπασαν το φράγμα του ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ - και μάλιστα μόνο τους πρώτους έντεκα μήνες του 2013. Σύμφωνα με τα στοιχεία της γερμανικής στατιστικής υπηρεσίας, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Νοέμβριο η χώρα εξήγαγε προϊόντα αξίας 1.012 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ και σε σύγκριση με τον περασμένο μήνα ο όγκος των εξαγωγών αυξήθηκε κατά 1%, χάρη στην πρόσθετη ζήτηση από τις χώρες της Ε.Ε. που δεν ανήκουν στην Ευρωζώνη. Καθώς μάλιστα μειώθηκαν, έστω οριακά, οι γερμανικές εισαγωγές στο ίδιο διάστημα, το γερμανικό πλεόνασμα διευρύνθηκε, κάτι που θα προκαλέσει και πάλι την κριτική των εταίρων της Γερμανίας, εντός και εκτός Ευρώπης.
Πάντως, χθες, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιου, που επισκέφθηκε τον Γερμανό ομόλογό του στο Βερολίνο, κράτησε χαμηλούς τους τόνους και απέφυγε να ζητήσει επιτακτικά από τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες, ώστε να κλείσει λίγο το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ πλεονασματικών και ελλειμματικών χωρών. Αντίθετα, ο Λιου δήλωσε ότι «η Γερμανία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση αναφορικά με τη σωστή ισορροπία ανάπτυξης», αλλά βεβαίως πρόσθεσε… ευγενικά ότι «θα ήταν καλό να υπήρχε μεγαλύτερη εσωτερική ζήτηση και επενδύσεις».
Ο Σόιμπλε, από την πλευρά του, εξέφρασε την ανησυχία του για το υψηλό επίπεδο ρευστότητας παγκοσμίως -κυρίως εξαιτίας της πολιτικής της Fed- και υποστήριξε ότι «πρέπει να παρακολουθούμε τα επίπεδα ρευστότητας για να εξασφαλίσουμε ότι δεν δημιουργούνται νέες φούσκες». Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι δεν διανοείται να ανακατευτεί στις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών και με το βλέμμα στους εταίρους του εντός της Ευρώπης υπογράμμισε ότι μόνο οι χώρες, κι όχι οι κεντρικές τράπεζες, μπορούν να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις.
Η Ιρλανδία ρίχνει τα spread του Νότου
Τουλάχιστον το Δουβλίνο προσφέρθηκε να κάνει ένα δώρο στην ελληνική προεδρία - αν και δεν ήταν αυτός ο στόχος του. Η επιτυχής έξοδος της Ιρλανδίας στις αγορές, μερικές εβδομάδες μετά την έξοδό της από το Μνημόνιο, πυροδότησε ένα ράλι για τα ομόλογα του Νότου, ρίχνοντας παντού τα spread (τη διαφορά της απόδοσης από τα γερμανικά ομόλογα). Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας προχώρησε σε δημοπρασία δεκαετών ομολόγων, αξίας 3,75 δισεκατομμυρίων ευρώ - και κατάφερε να τα πουλήσει με απόδοση 3,54%. Η ζήτηση ήταν κάτι παραπάνω από μεγάλη, η τοποθέτηση χαρακτηρίστηκε θρίαμβος - και σκόρπισε αμέσως τη λάμψη της στις υπόλοιπες κλυδωνιζόμενες χώρες, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα και Ιταλία.
Καθώς, μάλιστα, τα ιρλανδικά δεκαετή ομόλογα προσέλκυσαν την «αφρόκρεμα» των επενδυτών της Βόρειας Ευρώπης, όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η κυβέρνηση του Δουβλίνου θα επιχειρήσει και νέο δανεισμό τους επόμενους μήνες προκειμένου να καλύψει ανάγκες και για το πρώτο εξάμηνο του 2015.
Μπορεί το ελληνικό 7,8% -τόσο είναι σήμερα το επιτόκιο του ελληνικού δανεισμού- να είναι πολύ μεγαλύτερο από το 3,54% της Ιρλανδίας, ωστόσο είναι το χαμηλότερο από το 2010 και προκαλεί τα ευνοϊκά σχόλια του χρηματοπιστωτικού κόσμου, ειδικά αυτών που αναζητούν υψηλές αποδόσεις παίρνοντας το ανάλογο ρίσκο. «Οι αναδυόμενοι άγγελοι της ευρωπαϊκής περιφέρειας προκαλούν τεράστιο επενδυτικό ενδιαφέρον», έλεγε στους FT ο Τσάρλυ Μπέρμαν, πρόεδρος του επενδυτικού οίκου Barcleys, επικροτούμενος και από τον υπεύθυνο του χρηματοπιστωτικού τομέα της Citigroup.
Μάλιστα, οι Financial Times προβλέπουν έξοδο της Πορτογαλίας και της Ελλάδας στις αγορές, όπου εκτιμούν ότι θα τύχουν ανάλογης μεταχείρισης με την Ιρλανδία. Αιτία για τη στροφή των επενδυτών προς τα κρατικά ομόλογα των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας θεωρείται η αναμενόμενη παρέμβαση της ΕΚΤ προκειμένου να συγκρατηθεί ο αποπληθωρισμός, που βρίσκεται στο ανησυχητικό για την ανάπτυξη επίπεδο του 0,8% - πολύ κάτω από το όριο του 2% που έχει ορίσει η ΕΚΤ. «Θεωρούμε σίγουρη ακόμα μεγαλύτερη παρέμβαση της ΕΚΤ, με μαζική αγορά κρατικών ομολόγων», εκτιμά ο επικεφαλής της Τράπεζας BNP Paribas.
Η ίδια η ΕΚΤ, πάντως, στη σημερινή της συνεδρίαση, δεν αναμένεται να αναγγείλει μεγαλύτερη παρέμβαση, το πιθανότερο είναι ότι θα συνεχίσει αναλλοίωτη τη μέχρι σήμερα πολιτική της, αφήνοντας τις στρόφιγγες όσο ακριβώς ανοιχτές είναι.
Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
