* Η πανηγυρική εκλογή του Ρέντζι στην ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος φαίνεται ότι ολοκληρώνει τη μεταλλαγή της ιστορικής Αριστεράς και της απορρόφησής της από τον φιλελευθερισμό;
Είχαμε μια ιδιαίτερα μακρόχρονη διαδικασία του τέλους και της αποσύνθεσης της ιταλικής Αριστεράς του 1900 και κυρίως της ιταλικής σοσιαλιστικής και σοσιαλκομμουνιστικής Αριστεράς. Είναι πολύ δύσκολο να πούμε τι αρχίζει τώρα. Το σίγουρο είναι ότι μπορούμε να πούμε τι τελειώνει. Η "βουλγάρικη" πλειοψηφία του Ρέντζι δείχνει ένα και μόνο πράγμα: που ακριβώς κατέληξε ο κόσμος που προέρχεται από το ιταλικό Κ.Κ. Ψηφίσαν τη μορφή που περισσότερο από κάθε άλλο τους πρότεινε να κλείσουν με εκείνη την εμπειρία. Ποια διεργασία ανοίγεται είναι δύσκολο να το πούμε. Γιατί ο Ρέντζι είναι μια άδεια μορφή. Δεν έχει μια πολιτική πρόταση, δεν έχει ένα σχέδιο, δεν έχει ένα πρόγραμμα, αλλά μόνο μια διαφορετική γλώσσα και ένα διαφορετικό στιλ. Είναι το ιδανικό πρόσωπο για την τηλεοπτική δημοκρατία και την υποβάθμιση των σημερινών δημοκρατικών θεσμών.
* Ένας είδος Μπερλουσκόνι από την αντίθεση πλευρά;
Ασφαλώς. Αποτελεί τη συνέχεια του Μπερλουσκόνι, χωρίς όμως να έχει τον κολοσσό της Mediaset και τα μπούνγκα - μπούνγκα...
* Ο Μπερλουσκόνι αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την πολιτική, αλλά έμεινε πίσω του μια ισχυρή κυβέρνηση...
Το ιταλικό πολιτικό σύστημα οδηγείται σε μια φάση μεγάλου κατακερματισμού. Δεν ήθελα να γίνω ακραίος, αλλά μου φαίνεται ότι διαλύεται. Τα δύο κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση των "μεγάλων συμφωνιών" βρίσκονται στην ίδια κατάσταση που βρίσκονταν την περίοδο των εκλογών του Φεβρουαρίου. Ο Λαός της Ελευθερίας δεν υπάρχει πλέον μετά την απομάκρυνση του Μπερλουσκόνι από τη Γερουσία λόγω μιας βαριάς καταδίκης του για φορολογική απάτη. Ο Λαός της Ελευθερίας διασπάστηκε και το μεγαλύτερο τμήμα του που ακολούθησε τον Μπερλουσκόνι ασκεί μια ριζοσπαστική κριτική στη σημερινή κυβέρνηση, η οποία παίρνει και αντισυστημικές μορφές. Την ίδια στιγμή ο Ρέντζι αποτελεί ένα εναλλακτικό στοιχείο εναντίον όλης της ηγεσίας του Δημοκρατικού Κόμματος και του Λέτα, που διαχειρίστηκαν τις τύχες του κόμματος πριν και μετά τις εκλογές. Υπάρχει ένα τεράστιο κενό στην πολιτική. Επιπλέον φθάσαμε στο σημείο το Συνταγματικό Δικαστήριο να κρίνει αντισυνταγματικό τον εκλογικό νόμο που ψήφισε η σημερινή, η προηγούμενη και η προ προηγούμενη Βουλή! Γεγονός που οδήγησε σε μια απονομιμοποίηση του Κοινοβουλίου.
* Η κατάσταση αυτή διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μια ανοικοδόμηση της Αριστεράς;
Ένα μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος ψάχνει τι να ψηφίσει. Δεν ξέρει τι να ψηφίσει και πιθανώς να μην ψηφίσει. Όταν θα ψηφίσει, θα αναζητήσει έναν ψήφο διαμαρτυρίας, όπως το Κίνημα 5 Αστέρων. Τα όρια αυτού του εκλογικού σώματος είναι απείρως πολύ πιο πλατιά από τα σύνορα των διαφορετικών τμημάτων της Αριστεράς που αναδύθηκαν τα τελευταία χρόνια. Ο κόσμος αυτός δεν αναγνωρίζεται στο Δημοκρατικό Κόμμα και ο Ρέντζι θα προσπαθήσει να ψαρέψει δεξιά και αριστερά. Επίσης δεν αναγνωρίζεται στις κατακερματισμένες δυνάμεις της αντιπολιτευτικής Αριστεράς. Είναι απαραίτητη μια αριστερή πρωτοβουλία με ένα ξεκάθαρο σημάδι τομής και ρήξης με το παρελθόν, που να μην αναπαράγει τις παλιές λογικές των μικροταυτοτήτων και τους σεχταρισμούς που χαρακτήρισαν όλη την Αριστερά. Πρέπει να χρησιμοποιηθεί μια πιο νέα γλώσσα, που να βρίσκεται σε συγχορδία με τη σημερινή κατάσταση, των δεινών και του θυμού του κόσμου. Που να ξέρει να κινείται με μια λογική που να μην είναι μόνο εθνική. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι όποιος κλειστεί στα εθνικά του σύνορα δεν θα καταφέρει να επιβιώσει μέσα σε αυτήν την παράδοξη κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Ευρώπη, γιατί αυτή απέδειξε ότι αποτελεί για ορισμένα πράγματα έναν άγριο μηχανισμό. Έχουμε μια σκληρή εναλλακτική λύση, γιατί όποιος μπήκε μέσα δεν μπορεί να βγει χωρίς τεράστιες ζημιές. Η επιστροφή σε μια εθνική οικονομία θα ήταν ισοπεδωτική. Το θέμα είναι ότι, παραμένοντας μέσα, η κατάσταση είναι δύσκολη, αυτή η Ευρώπη αργοπεθαίνει. Αυτό είναι το πεπρωμένο ενός μεγάλου αριθμού ευρωπαϊκών χωρών. Αυτών που δεν συμμετέχουν στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης και ακολουθούν το γερμανικό βαροκεντρικό σύστημα. Οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου είναι αδύνατον να βγουν από την Ευρώπη χωρίς μεγάλες ζημιές και είναι αδύνατον να παραμείνουν σε αυτή την Ευρώπη, γιατί θα πληρώσουν ένα βαρύ τίμημα, ίσως και θανατηφόρο.
* Ποια είναι λοιπόν η εναλλακτική λύση;
Είναι απλή: πρέπει να αλλάξουμε αυτή την Ευρώπη. Κανείς δεν μπορεί να την αλλάξει μόνο με τις δικές του δυνάμεις. Πρέπει να σκεφτούμε να δημιουργήσουμε ένα πολιτικό υποκείμενο που να κινείται σε διεθνικό επίπεδο. Χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή διεθνική Αριστερά, που να είναι ικανή να αντιπαρατεθεί σκληρά με τα δόγματα και τις αξίες που μας κυβερνούν από το Βερολίνο, τη Φρανκφούρτη και τις Βρυξέλλες. Πρέπει να ανατρέψουμε τους συσχετισμούς δυνάμεων.
* Υπάρχει μια τέτοια δύναμη ή οι προϋποθέσεις για να υπάρξει;
Δεν είναι εύκολο. Σε ό,τι αφορά την ιταλική Αριστερά με τις εσωτερικές της μόνο δυνάμεις, το εγχείρημα θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο. Για να κινητοποιήσουμε αυτό το απογοητευμένο, θυμωμένο εκλογικό σώμα, που διαπερνάται από μια ριζοσπαστική κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στην πολιτική και τις πολιτικές δυνάμεις, χρειαζόμαστε ένα ισχυρό μήνυμα. Με τις εσωτερικές μας δυνάμεις δεν μπορούμε να το κάνουμε. Εάν αυτό το μήνυμα ερχόταν από μια σειρά χώρες και ήταν διεθνικό, ίσως τα πράγματα να άλλαζαν.
* Η ελληνική εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να αποτελέσει ένα διεθνικό μοντέλο που θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε;
Εάν είχαμε σε μια σειρά ευρωπαϊκές χώρες ένα σχέδιο που να μας τραβήξει, ίσως να ήμασταν σε θέση να οικοδομήσουμε μια πρόταση που να μπορούσε να κινητοποιήσει το παθητικό, ανασφαλές και εξαγριωμένο αυτό εκλογικό σώμα.
