Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να αποκάλεσε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου «τρελό». Να του φώναξε ότι εξαιτίας του όλος ο κόσμος σήμερα έχει φτάσει στο σημείο να μισεί το Ισραήλ. Να μπλόκαρε σχέδιο βομβαρδισμού της Βηρυτού και να τον προειδοποίησε ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο απειλούν να τινάξουν στον αέρα τις συνομιλίες με το Ιράν.
Η «διαρροή» του Axios έκανε τον γύρο του κόσμου μέσα σε λίγες ώρες. Όχι τόσο εξαιτίας του περιεχομένου της αλλά και επειδή φάνηκε να αποτυπώνει μια σοβαρή κρίση στις σχέσεις Ουάσινγκτον-Τελ Αβίβ. Το πρόβλημα είναι πως η ιστορία μοιάζει πια εξαιρετικά γνώριμη.
Τον Ιανουάριο του 2024, το ίδιο ακριβώς μέσο, το Axios, αποκάλυπτε πως ο Τζο Μπάιντεν «έχανε την υπομονή του» με τον Νετανιάχου λόγω της συνεχιζόμενης γενοκτονίας στη Γάζα. Ακολούθησαν δεκάδες παρόμοια δημοσιεύματα. Κάθε φορά, ανώνυμοι αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούσαν για έντονες διαφωνίες, δύσκολες τηλεφωνικές συνομιλίες, εκνευρισμό στον Λευκό Οίκο και αυξανόμενη δυσφορία απέναντι στις επιλογές της ισραηλινής κυβέρνησης.
Η αμερικανική υπομονή όμως δεν εξαντλήθηκε τελικά ποτέ. Οι μήνες πέρασαν χωρίς ο μόνιμος «εκνευρισμός» του Λευκού Οίκου για τον απείθαρχο σύμμαχο να μεταφραστεί σε αλλαγή πολιτικής ή μια πρακτική αποτύπωση της αποδοκιμασίας. Η στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ συνεχίστηκε κανονικά όπως και τα αμερικανικά βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η υποτιθέμενη οργή έμεινε μόνο στα δημοσιεύματα.
Σήμερα είναι το ίδιο αφήγημα που επιστρέφει με διαφορετικούς πρωταγωνιστές. Και το ερώτημα δεν είναι αν η τεταμένη συνομιλία έγινε πράγματι. Ούτε αν οι δύο σύμμαχοι έχουν σήμερα διαφορετικές προτεραιότητες -σαφώς και έχουν. Ο Τραμπ επιδιώκει μια διπλωματική διέξοδο που θα του επιτρέψει να παρουσιάσει τον πόλεμο στο Ιράν ως επιτυχία. Ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει τον Λίβανο ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αναμέτρησης με την Τεχεράνη και δείχνει αποφασισμένος να ξεκαθαρίσει το συγκεκριμένο μέτωπο με τους όρους της Γάζας.
Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί αυτή η ιστορία να εμφανίζεται με τέτοια συχνότητα χωρίς ποτέ να οδηγεί σε κάποια μικρή έστω αλλαγή της αμερικανικής στάσης; Μήπως τελικά η ελεγχόμενη «οργή» της Ουάσιγκτον απέναντι στον Νετανιάχου εξυπηρετεί διαφορετικούς στόχους;
Ο μόνιμος εκνευρισμός απέναντι στον «ανεξέλεγκτο» Νετανιάχου ίσως να είναι τελικά η βαλβίδα αποσυμπίεσης. Δίνει την εικόνα ενός Αμερικανού προέδρου που μοχθεί, πιέζει και προσπαθεί με κάθε μέσο να συγκρατήσει τις πιο ακραίες εκφάνσεις της ισραηλινής επιθετικότητας.
Επιτρέπει στον Λευκό Οίκο να εμφανίζεται ως τον συνετό εταίρο και εκείνον που πατά το φρένο χωρίς στην πράξη να αμφισβητεί τη στήριξή προς το Ισραήλ. Δεν είναι τυχαίο ότι παρόμοιες διαρροές εμφανίζονται σχεδόν πάντα σε περιόδους αυξημένης διεθνούς πίεσης.
Κατά την διακυβέρνηση Μπάιντεν εμφανίζονταν σχεδόν πάντα όταν κάποιο πολύνεκρο ισραηλινό πλήγμα στη Γάζα αύξανε προσωρινά το επίπεδο της διεθνούς κατακραυγής. Σήμερα, η πίεση που δέχεται ο Τραμπ έχει τη μορφή της αξιοσημείωτης ανθεκτικότητας του Ιράν, αδιέξοδων συνομιλιών και μιας παρατεινόμενης ενεργειακής κρίσης.
Είναι επόμενο όλο και περισσότεροι αναλυτές να αντιμετωπίζουν την ιστορία με δυσπιστία. Όχι επειδή θεωρούν ότι οι εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ είναι ανύπαρκτες, αλλά επειδή παρατηρούν ότι τα αποτελέσματα παραμένουν απαράλλακτα. Ο Νετανιάχου πετυχαίνει άλλωστε τους στόχους του παρά την αμερικανική οργή. Είναι κάτι που συνέβη στη Γάζα και επαναλαμβάνεται σήμερα στον Λίβανο.
Κάθε πόλεμος είναι ταυτόχρονα και πόλεμος προπαγάνδας. Και σε αυτό το πεδίο, η εικόνα ενός οργισμένου Αμερικανού προέδρου μπορεί να αποδειχθεί εξίσου χρήσιμη με μια διπλωματική πρωτοβουλία ή μια στρατιωτική επιχείρηση.
Γι’ αυτό και η ουσία δεν βρίσκεται στις φωνές ή στους χαρακτηρισμούς αλλά στο ότι η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διαρκώς εξοργισμένη με το Ισραήλ χωρίς αυτό να μειώνει την υποστήριξη της. Και η αντίφαση αυτή λέει πολύ περισσότερα από οποιαδήποτε διαρροή.
