«Οι φίλοι σου στέκονται στο πλευρό σου και σ’ αγαπάνε». Θα μπορούσε να είναι απόσπασμα από μια συγκινητική επιστολή συμπαράστασης αν ο παραλήπτης κρατούμενος δεν ήταν ο Τζέφρι Επστάιν, καταδικασμένος εγκέφαλος δικτύου σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων. Και αν ο αποστολέας δεν ήταν ο Πίτερ Μάντελσον, κορυφαίο στέλεχος μέχρι πρότινος της βρετανικής κυβέρνησης με πρόσβαση στην καρδιά του κρατικού μηχανισμού.
Και εκεί βρίσκεται μάλλον η ουσία της υπόθεσης Επστάιν. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι «έπεσε από τα σύννεφα» για τον τελευταίο γύρο αποκαλύψεων για τη δράση και το δίκτυο του καταδικασμένου προαγωγού. Εκλεγμένοι αξιωματούχοι, δισεκατομμυριούχοι επιχειρηματίες, τραπεζίτες, πανεπιστημιακοί και μέλη βασιλικών οικογενειών κινούνταν για χρόνια στην τροχιά του με πλήρη επίγνωση των εγκλημάτων του. Η πολιτική και οικονομική εξουσία συνομιλούσε με τον Επστάιν και ενίοτε «γλεντούσε» στα διαβόητα πάρτι του πιστεύοντας ότι τίποτα δεν μπορούσε ποτέ να την αγγίξει. Είναι αυτή η πεποίθηση που κλονίζεται σήμερα από τις αποκαλύψεις για το πόσο εκτεταμένο ήταν το δίκτυο των επαφών του ανθρώπου που βρέθηκε κρεμασμένος στο κελί του πριν από επτά χρόνια. Και κλονίζεται περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στη Βρετανία του Κιρ Στάρμερ.
Στο επίκεντρο των αποκαλύψεων, με τουλάχιστον 6.000 αναφορές στα έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα, βρίσκεται ο λόρδος Πίτερ Μάντελσον, πρώην υπουργός Βιομηχανίας και άλλοτε «δεξί χέρι» του Τόνι Μπλερ. Πριν από έναν χρόνο ο Στάρμερ τον επανέφερε στο πολιτικό προσκήνιο επιλέγοντάς τον για πρεσβευτή της Βρετανίας στην Ουάσιγκτον, εκθειάζοντάς τον τότε για την εμπειρία και το διεθνές κύρος του. Όμως οι δεσμοί του πολιτικού, που κάποτε διακήρυττε ανοιχτά πως η κυβέρνηση Μπλερ «δεν είχε το παραμικρό πρόβλημα με το να γίνονται κάποιοι προκλητικά πλούσιοι», όχι μόνο ήταν ήδη γνωστοί, αλλά είχαν αποτελέσει και αντικείμενο προειδοποιήσεων από τις μυστικές υπηρεσίες. Παρ’ όλα αυτά, ο διορισμός προχώρησε κανονικά.
Διαπλοκή δεύτερης γενιάς
Τα έγγραφα που βλέπουν τώρα το φως της δημοσιότητας περιγράφουν μια σχέση που υπερβαίνει κατά πολύ το επίπεδο των συνηθισμένων συναναστροφών. Ως μέλος της κυβέρνησης Μπράουν, ο Μάντελσον ενημέρωνε συστηματικά τον Επστάιν για κρίσιμες οικονομικές εξελίξεις, μεταξύ των οποίων επικείμενο πακέτο διάσωσης της Ευρωζώνης ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων. Σε άλλη ανταλλαγή μηνυμάτων τού διαβίβαζε εμπιστευτικό υπόμνημα της Ντάουνινγκ Στριτ για σχέδια εκποίησης περιουσιακών στοιχείων και φορολογικές παρεμβάσεις.
Ο «σκοτεινός πρίγκιπας» των Εργατικών, όπως αποκαλείται από τον βρετανικό Τύπο, δεν ήταν απλώς ακόμα ένας πολιτικός που μεταπήδησε στον κόσμο των επιχειρήσεων μετά την αποχώρησή του από την ενεργό πολιτική ζωή. Εκπροσωπούσε συνειδητά τον κόσμο των επιχειρήσεων και προστάτευε τα συμφέροντά τους την ώρα ακριβώς που ασκούσε τα κυβερνητικά του καθήκοντα.
Όταν η βρετανική κυβέρνηση άρχισε να εξετάζει μέτρα για να φορολογήσει τα «μπόνους» των ανώτατων τραπεζικών στελεχών, ο Μάντελσον ήταν εκεί για να παρέμβει καθοριστικά υπέρ τους. «Το χειρίζομαι» διαβεβαίωνε τον χρηματιστή φίλο του. Και όταν ο Επστάιν ρωτούσε αν θα ήταν χρήσιμη μια παρέμβαση της JP Morgan, η απόκριση ήταν: «Ναι, και να είναι ελαφρώς απειλητική».
Ταυτόχρονα, η ηλεκτρονική αλληλογραφία αποτυπώνει τη συστηματική προσπάθεια υπονόμευσης του τότε πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν. Ο Μάντελσον μιλούσε για κάποιον που έπρεπε να κλειστεί σε «σανατόριο» και που θα χρειαζόταν «χρόνια θεραπείας». Ο Επστάιν επικροτούσε, οραματιζόμενος μια νέα εποχή για τους Εργατικούς με τον Μάντελσον στο επίκεντρο.
Παραιτήσεις και πιέσεις
Ήταν αναπόφευκτο η πολιτική θύελλα για τις αποκαλύψεις να στραφεί πολύ σύντομα κατά του ίδιου του πρωθυπουργού Στάρμερ. Ο προσωπάρχης της Ντάουνινγκ Στριτ Μόργκαν Μακ Σουίνι παραιτήθηκε αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την εισήγηση του διορισμού. Ο Τιμ Άλαν, διευθυντής επικοινωνίας του πρωθυπουργικού γραφείου, υπέβαλε επίσης την παραίτησή του. Μέσα σε αυτή τη δίνη, ο ηγέτης των Εργατικών της Σκωτίας Άντριου Σάρουαρ κάλεσε ευθέως τον Στάρμερ να αναλάβει την ευθύνη για όλα αυτά και να αποχωρήσει. Αν και μέλος του Κοινοβουλίου της Σκωτίας και όχι του Γουεστμίνστερ, οι δηλώσεις ενίσχυσαν την αίσθηση πίεσης.
Παρότι πολλά κεντρικά στελέχη του κόμματος έσπευσαν να υψώσουν τείχος προστασίας γύρω από τον Στάρμερ, η πολιτική επιβίωσή του μοιάζει πλέον να εξαρτάται από το πόσο θα μπορέσει να συγκρατήσει τις αντιδράσεις της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος και να διαχειριστεί την επικοινωνιακή καταιγίδα. Φαίνεται όμως να είναι μια μάχη καταδικασμένη να χαθεί σε βάθος χρόνου.
Η σκιά της βασιλικής οικογένειας
Στο φόντο της αποσταθεροποίησης στη Ντάουνινγκ Στριτ το όνομα του πρίγκιπα Άντριου επανέρχεται ασταμάτητα, υπενθυμίζοντας ότι το δίκτυο επαφών του Επστάιν διαπερνούσε οριζόντια ολόκληρο το βρετανικό κατεστημένο. Ο πρώην δούκας του Γιορκ έχει ήδη χάσει τον τίτλο του εξαιτίας του πρώτου κύματος αποκαλύψεων για τις σχέσεις του με τον καταδικασμένο παιδεραστή εδώ και χρόνια. Ωστόσο, οι νέες φωτογραφίες και τα μηνύματα που αποκαλύφθηκαν τις τελευταίες μέρες δείχνουν ότι η εμπλοκή του με τον Επστάιν συνεχιζόταν τουλάχιστον μέχρι το 2017, ενώ ο πρώην δούκας συνέχιζε να ζητά τις συμβουλές και την καθοδήγηση του καταδικασμένου προαγωγού πολύ μετά την επίσημη διακοπή των μεταξύ τους σχέσεων.
Οι διασυνδέσεις του Μάντελσον με τον Επστάιν και η βαθιά εμπλοκή του αδελφού του βασιλιά Καρόλου δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες για το αν η κυβέρνηση των Εργατικών θα κατορθώσει να ολοκληρώσει την τετραετία. Η Ντάουνινγκ Στριτ θυμίζει πλέον πυριτιδαποθήκη. Και κάθε νέα αποκάλυψη θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα όλο το κυβερνητικό οικοδόμημα.
