Οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ για μια νέα τάξη πραγμάτων από την Κασπία ως τη Μεσόγειο φέρνει στην επιφάνεια την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αξιοποιηθεί κάθε πηγή ενέργειας σε όλη αυτή την περιοχή χωρίς εμπόδια και προσκόμματα. Χωρίς, δηλαδή, το εμπόδιο των ελληνοτουρκικών διαφορών ή του Κυπριακού.
Είναι έτοιμος, λοιπόν, ο Λευκός Οίκος να παρουσιάσει μια λύση-πακέτο για όλα τα παραπάνω, με κοινό παρονομαστή την παραγκώνιση (όχι την επίλυση) των προβλημάτων προκειμένου πρώτα να εξορυχθεί κάθε δυνατή πηγή υποθαλάσσιου πλούτου και στη συνέχεια να αξιοποιηθεί.
Αυτή η εξέλιξη δεν δημιουργεί προβληματισμό μόνο στην Αθήνα και στη Λευκωσία, αλλά και στο... Ισραήλ!
Είναι, μάλιστα, η ισραηλινή ηγεσία που επιδιώκει να φρενάρει τις ιδέες Τραμπ, οι οποίες μπορεί να ευνοήσουν και την Άγκυρα. Να την εντάξουν, δηλαδή, σε ένα γενικότερο πλαίσιο αξιοποίησης ενεργειακών πόρων στην ευρύτερη περιοχή. Κάτι που προσπαθεί να αποτρέψει με πολλούς τρόπους (και επί πολλά χρόνια, είναι αλήθεια) η ισραηλινή ηγεσία, ειδικά οι κυβερνήσεις του Νετανιάχου.
Τι φέρνει μια λύση-πακέτο
Από τις αρχές του 21ου αιώνα οι εκπρόσωποι των αμερικανικών κυβερνήσεων έλεγαν και έγραφαν πολύ ωμά ότι το θέμα της αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων στην περιοχή μας δεν είναι πολύπλοκο. Οι αμερικανικές εταιρείες θα πάρουν το 60% του πλούτου και των κερδών και από 20% θα πάρουν η Τουρκία και η Ελλάδα. Οι Αμερικανοί δεν μπήκαν στον κόπο να ασχοληθούν (όπως έκαναν τον προηγούμενο αιώνα) με την επίλυση ή διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών για θαλάσσιες ζώνες, ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα, χωρικά ύδατα, εναέριο χώρο κ.λπ., κ.λπ. Για την κυβέρνηση Τραμπ, μάλιστα, αυτά είναι αχρείαστες λεπτομέρειες, για τις οποίες δεν αξίζει να καταναλωθεί φαιά ουσία. Ούτε βεβαίως και αυτά τα «αχρείαστα» πράγματα πρέπει να καθυστερούν τις μπίζνες α λα Τραμπ.
Είναι η Τουρκία που δεν μπορεί πρωτίστως να κατανοήσει τι σημαίνει αξιοποίηση πλούτου αν δεν ελέγχει την περιοχή πού υπάρχει ο συγκεκριμένος πλούτος (αέριο, πετρέλαιο). Η Ελλάδα εμφανίζεται πολύ πιο διαλλακτική σε ό,τι αφορά τη διευθέτηση των διαφορών, χωρίς βεβαίως να εγκαταλείπει τις κόκκινες γραμμές, ειδικά σε ό,τι αφορά την κυριαρχία. Αν και φαίνεται πως ακόμα και στο θέμα χωρικά ύδατα (που περικλείουν την έννοια της περιοχής εθνικού ελέγχου και εθνικής ασφάλειας) η Αθήνα θα μπορούσε να κάνει υποχωρήσεις με επέκταση χωρικών υδάτων κατά περίπτωση, από τα 6 προς τα 8 ή 10 ή 12 ν.μ.
Η κυβέρνηση Τραμπ με τη λύση-πακέτο θέλει να ξεπεραστούν όλες οι διαφορές με υποχωρήσεις όλων των πλευρών, εγκαταλείποντας δικαιώματα, ακόμα και δικαιώματα εθνικής ασφάλειας όπως το Διεθνές Δίκαιο ορίζει, προκειμένου να προχωρήσουν οι εξορύξεις ανεξαρτήτως ορισμού ζωνών και περιοχών. Κάτι που προφανώς θα αναγνωρίζει και απαιτήσεις της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδας.
Τα πολλά ερωτήματα προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη
Αν και είναι κάπως πρόωρο να θεωρεί κανείς ότι όλα τα σχέδια Τραμπ θα εφαρμοστούν και μάλιστα στο μεγαλύτερο μέρος τους επιτυχώς, δεν μπορούμε να μην αναρωτηθούμε για τη στάση που θα κρατήσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη στην αφόρητη πίεση των Αμερικανών. Δεν πρέπει επίσης να πάψουμε να παρακολουθούμε βήμα-βήμα τη διαχείριση του όλου θέματος από την κυβέρνηση.
Τα έως τώρα γνωστά γεγονότα έχουν δημιουργήσει και τα πρώτα ερωτήματα.
Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τις συνεργασίες που προκύπτουν σε ό,τι αφορά το αμερικανικό LNG (υγροποιημένο αέριο). Η διέλευση του αμερικανικού LNG από την Αλεξανδρούπολη προς Ουκρανία και Κεντρική Ευρώπη όχι μόνο δεν ενοχλεί, αλλά αποτελεί όντως και πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Ανεξαρτήτως όρων και ποσοστών κέρδους.
Τα ερωτήματα ξεκίνησαν όμως σε ό,τι αφορά τους πανηγυρισμούς για τις εξορύξεις, αλλά και για τις συμφωνίες της κυβέρνησης με τους Αμερικανούς.
Με τι όρους ακριβώς θα γίνουν οι εξορύξεις νοτίως της Κρήτης;
Τα όποια αποτελέσματα ή κέρδη θα εμφανιστούν μετά από πολλά χρόνια. Άρα έχει σημασία με ποιους όρους δεσμεύει τη χώρα η σημερινή κυβέρνηση, η οποία μάλιστα δεν ενημερώνει κανέναν άλλον πολιτικό παράγοντα, και τελικώς τη Βουλή;
Ταυτόχρονα, η διακήρυξη του αρμόδιου υπουργού κ. Παπασταύρου ότι από το 2028 θα χρησιμοποιούμε αμερικανικό LNG και καθόλου, π.χ., ρωσικό, προκαλεί σύγκρυο. Διότι το αμερικανικό LNG είναι σήμερα 3 φορές ακριβότερο από όποια άλλη πηγή ενέργειας.
Με τι υπολογισμούς κάνει αυτές τις ανακοινώσεις-συμφωνίες ο κ. Παπασταύρου;
Και ερχόμαστε στο ενδεχόμενο λύσης-πακέτο από τον Τραμπ.
Στις ελληνοαμερικανικές συνομιλίες του τελευταίου μήνα σε Ελλάδα και ΗΠΑ έχουν γίνει συζητήσεις για αμερικανικές προτάσεις;
Πώς σκέφτεται η κυβέρνηση να διαχειριστεί το τσουβάλιασμα των θεμάτων από την ενέργεια στις εξορύξεις, στον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών και από εκεί στο Κυπριακό;
Μπορεί να συμφωνήσει με μια τέτοια διαδικασία fast track;
Είναι σε κάποια συνεννόηση με τη Λευκωσία για το όλο θέμα;
Τα ερωτήματα είναι ακόμα πολλά, αλλά μπορούμε προς το παρόν να περιοριστούμε στα παραπάνω.
Με την ελπίδα ότι οι συζητήσεις από το παρασκήνιο θα έρθουν στο προσκήνιο, ώστε να υποχρεωθεί η κυβέρνηση να δώσει εξηγήσεις. Κάτι που δεν το συνηθίζει...
