Ανταπόκριση από τη Βόννη
«Ο γείτονάς σου μας ψηφίζει επίσης» έλεγε το προεκλογικό σύνθημα με το οποίο η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέβηκε στις εκλογές της προπερασμένης Κυριακής στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, το μεγαλύτερο σε πληθυσμό κρατίδιο της Γερμανίας, για την ανάδειξη δημάρχων και κοινοταρχών. Αν κρίνει κανείς από το αποτέλεσμα, η επιλογή της φράσης ήταν επιτυχής και τα ερωτήματα πολλών δημοκρατικών ανθρώπων για το τι μπορεί να ψηφίζει ο γείτονάς τους θα πρέπει να τριπλασιάστηκαν, όπως και τα ποσοστά της AfD, που άγγιξε συνολικά το 15%.
Μάλιστα, το κόμμα της Ακροδεξιάς θα διεκδικήσει στον δεύτερο γύρο των εκλογών (28 Σεπτεμβρίου) και κάποιους δήμους, με πιο χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Γκελζενκίρχεν, που θεωρείται και στατιστικά η φτωχότερη πόλη της Γερμανίας μετά το κλείσιμο των γειτονικών ορυχείων και άλλων παραγωγικών μονάδων στην περιοχή. Ο εκεί ακροδεξιός υποψήφιος έλαβε 29,9%, μια ανάσα πίσω από τον σοσιαλδημοκράτη, που έφτασε το 30,4%. Γενικώς τα ποσοστά απέδειξαν για ακόμα μια φορά πόσο έχει αποκοπεί η Σοσιαλδημοκρατία από τα χαμηλότερα, εργαζόμενα στρώματα σε μια βιομηχανική περιοχή της Γερμανίας που άλλοτε θεωρείτο προπύργιό της. Ο υποψήφιος της AfD μπήκε στον δεύτερο γύρο και στο χτυπημένο από την ανεργία Ντούισμπουργκ, αν και εκεί το προβάδισμα του σοσιαλδημοκράτη δημάρχου είναι αρκετά μεγάλο και μοιάζει σχετικά ασφαλές. Κατά τα άλλα, οι Χριστιανοδημοκράτες δηλώνουν ικανοποιημένοι επειδή συγκράτησαν κάπως τα ποσοστά τους, οι Πράσινοι συνέχισαν την κατηφορική πορεία, αφού ακόμα δεν δείχνουν να πιστεύουν στο αξίωμα ότι τα κόμματα υπάρχουν για να υπηρετήσουν τους πολίτες και όχι το αντίστροφο, και η Αριστερά με ένα 5,5% θα ήθελε κάτι καλύτερο, αλλά ελπίζει πως θα μπορέσει να μπει στις επόμενες εκλογές στο Κοινοβούλιο του κρατιδίου.
Ρίχνουν άγκυρα και στη Δύση
Αυτό που αποδείχτηκε την προπερασμένη Κυριακή είναι ότι η AfD δεν αποτελεί ένα πρόβλημα της Ανατολικής Γερμανίας και μόνο, αλλά δείχνει πλέον να ριζώνει σταθερά και στην πρώην Δυτική. Στις εθνικές δημοσκοπήσεις προηγείται συχνά με ποσοστά μεταξύ 25% και 27%, σε μια μάχη στήθος με στήθος με τους κυβερνώντες Χριστιανοδημοκράτες, ενώ οι συγκυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες παραμένουν κολλημένοι κάτω από το 18%, δείχνοντας ότι η κατρακύλα τους δεν ήταν προσωπική αποτυχία τού πρώην καγκελάριου Σολτς.
Πολλοί είναι αυτοί που συγκρίνουν την άνοδο της AfD στη Δύση με εκείνη στην Ανατολή. Το παράδειγμα της Σαξωνίας-Άνχαλτ είναι ενδεικτικό. Από το 16,9% στις δημοτικές εκλογές του 2019, το κόμμα σήμερα έχει φτάσει κοντά στο 40% και πολλοί πιθανολογούν ότι θα κερδίσει με άνεση τις εκλογές σε έναν χρόνο από τώρα, πιθανώς και με μια πλειοψηφία που θα του επιτρέψει να εκλέξει τον πρώτο πρωθυπουργό του σε κρατίδιο της χώρας.
Τα υπόλοιπα συστημικά κόμματα δεν δείχνουν να έχουν αντίδοτο σ’ αυτή την τάση ακριβώς επειδή δεν έχουν πειστικές προτάσεις για να αφοπλίσουν τους εθνολαϊκιστές. Όταν τους παρουσιάζουν ως απειλή, κάνουν κάποιους να τους ψηφίσουν για να τιμωρήσουν τα «παλιά κόμματα» κι όταν υιοθετούν θέματα και προτάσεις τους, απλώς τους δικαιώνουν.
Μερτς με ακροδεξιό λόγο
Η συζήτηση στη Βουλή για την οικονομία την περασμένη εβδομάδα ήταν ένα κραυγαλέο παράδειγμα. Ο καγκελάριος Μερτς για ακόμα μια φορά έβαλε στο στόχαστρο το κοινωνικό κράτος και την ανάγκη να σταματήσει η «εκμετάλλευση» των επιδομάτων από ορισμένους «επιτήδειους». Ουσιαστικά, είναι κάτι που επαναλαμβάνει και η προπαγάνδα της Ακροδεξιάς, με λίγο μεγαλύτερη έμφαση ίσως στους «επιτήδειους αλλοδαπούς». Το ποσό των 5 δισ. που λέει ο Μερτς ότι θέλει να εξοικονομήσει από περιορισμούς στο «εισόδημα του πολίτη» είναι αστείο για τα μεγέθη του γερμανικού προϋπολογισμού. Αυτό που επιδιώκει είναι να εμφυτεύσει λογικές κοινωνικού αυτοματισμού, να τρομοκρατήσει έτσι κι αλλιώς φοβισμένους χαμηλόμισθους και να πείσει ότι το «γενναιόδωρο» κοινωνικό κράτος ευθύνεται για την κακοδαιμονία της γερμανικής οικονομίας. Την ιδέα να συνεχίσει να ενισχύει το κράτος πρόνοιας με μια ήπια φορολόγηση του μεγάλου ή και του χυδαίου πλούτου για ακόμα μια φορά την απέρριψε μετά βδελυγμίας. Στην AfD έχουν κάθε λόγο να τρίβουν τα χέρια τους από τις αστήρικτες κινδυνολογίες του.
