Πόσο «ανταγωνιστικό» αλήθεια μπορεί να είναι ένα απειλούμενο είδος φώκιας ή ένα δάσος; Με την τελευταία πρόταση της για το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ρίχνει και τα τελευταία εμπόδια για την πλήρη επικράτηση μιας πολιτικής απόλυτα προσανατολισμένης στα χρηματιστήρια και την κερδοφορία. Χωρίς να δείχνει τον παραμικρό σεβασμό και έγνοια για μορφές ζωής που το «αόρατο χέρι» της αγοράς εξορισμού αδυνατεί να ρυθμίσει . Την ώρα που ο πλανήτης μας καίγεται, μεταφορικά και κυριολεκτικά.
Κι όμως, η νέα πρόταση της Κομισιόν ενοποιεί σε ένα και μοναδικό «Ταμείο Ανταγωνιστικότητας» όλα τα μέχρι τώρα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα για την προστασία του περιβάλλοντος της ΕΕ. Δεν θα υπάρχουν πια δεδομένα κονδύλια για την προστασία της βιοποικιλότητας. Κάθε πρόγραμμα στο εξής θα πρέπει να μπαίνει στην αρένα της ανταγωνιστικότητας για να αποδεικνύει ότι «αξίζει τα λεφτά του» περισσότερο από ανάλογα περιβαλλοντικά προγράμματα για την κλιματική αλλαγή, την διατήρηση των υδάτινων πόρων ή την ρύπανση.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς σκληροπυρηνικός οικολόγος για να πιστεύει ότι αναπόφευκτα τα κονδύλια θα αρχίσουν από δω και πέρα να ρέουν προς επιχειρηματικά σχέδια που εναρμονίζονται με τη νέα, ανταγωνιστική ατζέντα. «Υπάρχει ένας πραγματικός κίνδυνος ότι η βιοποικιλότητα θα παραμεριστεί προς όφελος βιομηχανικών προτεραιοτήτων που παρουσιάζονται σαν πράσινες επενδύσεις» σχολιάζει η Εστερ Ασίν, από το ευρωπαϊκό WWF.
Με βάση τη νέα πρόταση της Κομισιόν, τα περίπου 5,5 δισ. ευρώ που ήταν διαθέσιμα για το πρόγραμμα LIFE θα συμπεριληφθούν σε ένα ενιαίο ταμείο μαζί με κονδύλια για την ψηφιοποίηση ή την άμυνα. Κονδύλια που μέχρι σήμερα περιορίζονταν για προγράμματα για την διατήρηση της βιοποικιλότητας ρίχνονται τώρα σε ένα τσουβάλι χρημάτων που θα διατεθούν γενικώς και αορίστως για τον στόχο του «περιβάλλοντος και του κλίματος».
Όλα αυτά θυμίζουν αρκετά τη δημιουργική λογιστική που είδαμε πρόσφατα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ. Όταν για να φτάσει τον περίφημο στόχο του 5% για την άμυνα ένα κράτος-μέλος θα μπορεί να κατασκευάζει γέφυρες και αυτοκινητόδρομους βαπτίζοντας τα αμυντικά έργα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, ο χαμένος θα είναι το περιβάλλον αφού μια μικρή εξειδικευμένη ΜΚΟ ή μια τοπική κοινότητα δεν θα έχει τα μέσα να ανταγωνιστεί αναβαπτισμένες «πράσινες επενδύσεις» μεγάλων επιχειρήσεων.
«Νομίζω πως ο προϋπολογισμός αντιμετωπίζει το πρόβλημα με συνολικό τρόπο» δηλώνει στο Politico η επίτροπος Περιβάλλοντος, Τζέσικα Ρόζγουαλ για την πρόταση της Κομισιόν που υποβλήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα. «Διαθέτουμε πολλά περιβαλλοντικά μέτρα που είναι πολύ καλά, όμως τώρα χρειάζεται να δούμε και τα αποτελέσματα. Και ο προϋπολογισμός αντιμετωπίζει αυτό ακριβώς το θέμα» σημειώνει.
Δεν φαίνεται να πείθονται όλοι. «Πρόκειται για ένα σαρωτικό χτύπημα κατά της φύσης και των Ευρωπαίων πολιτών» σημειώνει η Ανούκ Παιμάρτιν, εκπρόσωπος της Birdlife Europe. Όπως σημειώνει, η βιοποικιλότητα «χάνει πια τη θέση της στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς διαθέσιμα κονδύλια για αυτήν ή σαφείς προτεραιότητες». Πόσο ανταγωνιστικό όμως μπορεί να είναι ένα δάσος;
