Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί έχουν μιλήσει τηλεφωνικά αρκετές φορές από τότε που το Ισραήλ ξεκίνησε τις επιθέσεις του στο Ιράν την περασμένη εβδομάδα, σε μια προσπάθεια να βρεθεί ένας διπλωματικός τρόπος για να τερματιστεί η κρίση, δήλωσαν τρεις διπλωμάτες στο Reuters.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ισραήλ – Ιράν / Φόβοι για «τρομερή κλιμάκωση» εάν εμπλακούν οι ΗΠΑ στη σύρραξη
Σύμφωνα με τους διπλωμάτες, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστούν ο Αρακτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν θα επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις εκτός εάν το Ισραήλ σταματήσει τις επιθέσεις, οι οποίες ξεκίνησαν στις 13 Ιουνίου.
Ανέφεραν ότι οι συνομιλίες περιελάμβαναν μια σύντομη συζήτηση για μια πρόταση των ΗΠΑ που δόθηκε στο Ιράν στα τέλη Μαΐου, η οποία στοχεύει στη δημιουργία μιας περιφερειακής κοινοπραξίας που θα εμπλουτίζει ουράνιο εκτός Ιράν, μια προσφορά που η Τεχεράνη έχει μέχρι στιγμής απορρίψει.
Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Οι τηλεφωνικές συνομιλίες αυτής της εβδομάδας ήταν οι πιο ουσιαστικές άμεσες συνομιλίες από τότε που οι δύο άνδρες ξεκίνησαν τις διαπραγματεύσεις τον Απρίλιο. Σε εκείνες τις περιπτώσεις, στο Ομάν και την Ιταλία αντάλλαξαν σύντομες κουβέντες όταν συναντήθηκαν μετά από έμμεσες συνομιλίες.
Ένας περιφερειακός διπλωμάτης προσκείμενος στην Τεχεράνη δήλωσε ότι ο Αράκτσι είχε πει στον Γουίτκοφ ότι η Τεχεράνη «θα μπορούσε να δείξει ευελιξία στο ζήτημα των πυρηνικών» εάν η Ουάσινγκτον πιέσει το Ισραήλ να τερματίσει τον πόλεμο.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε πως «ο Αρακσί είπε στον Γουίτκοφ ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να επιστρέψει στις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά δεν θα μπορούσε να το κάνει αν το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς του».
Εκτός από σύντομες συναντήσεις μετά από πέντε γύρους έμμεσων συνομιλιών από τον Απρίλιο, ο Αράκτσι και ο Γουίτκοφ δεν είχαν προηγουμένως πραγματοποιήσει άμεσες επαφές.
Ένας δεύτερος περιφερειακός διπλωμάτης που μίλησε στο Reuters δήλωσε ότι «η (πρώτη) κλήση έγινε με πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον, η οποία πρότεινε επίσης μια νέα προσφορά» για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο σχετικά με τις συγκρουόμενες κόκκινες γραμμές.
Εμπλουτισμός ουρανίου
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θέλει η Τεχεράνη να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός της, ενώ ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Ααιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχει δηλώσει ότι το δικαίωμα της Τεχεράνης στον εμπλουτισμό είναι αδιαπραγμάτευτο.
Ο Τραμπ κρατάει τα χαρτιά του κλειστά για το αν θα διατάξει τις αμερικανικές δυνάμεις να συμμετάσχουν στην εκστρατεία βομβαρδισμών του Ισραήλ, η οποία, όπως λέει, στοχεύει στην καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος και των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν. Ωστόσο, ο Τραμπ άφησε ένα μικρό παράθυρο ότι η διπλωματία θα μπορούσε να ξαναρχίσει, λέγοντας ότι Ιρανοί αξιωματούχοι ήθελαν να έρθουν στην Ουάσινγκτον για συνάντηση.
Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία και συμβαλλόμενα μέρη στην πυρηνική συμφωνία του 2015 μεταξύ των παγκόσμιων δυνάμεων και του Ιράν, είχαν τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αρακτσί την Κυριακή. Οι τρεις χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να τον συναντήσουν στη Γενεύη την Παρασκευή, δήλωσαν ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, και ένας αξιωματούχος της ΕΕ.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, τόσο ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο όσο και ο Αράκτσι ενημέρωσαν τους Ευρωπαίους σε ξεχωριστές συνομιλίες για μια πιθανή διπλωματική πρωτοβουλία, δήλωσαν τρεις διπλωμάτες.
Ένας ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι αυτό που προέκυψε στη σύνοδο της G7 ήταν ότι ο Τραμπ ήθελε οι επιχειρήσεις να τερματιστούν πολύ γρήγορα και ότι ήθελε οι Ιρανοί να του μιλήσουν, ενώ παράλληλα ξεκαθάρισε ότι έπρεπε να αποδεχτούν τα αιτήματά του αν ήθελαν να τερματιστεί ο πόλεμος.
Δεδομένων των ισραηλινών επιθέσεων και της ρητορικής του Τραμπ, διπλωμάτες δήλωσαν ότι το Ιράν δεν ήταν σε θέση να διεξάγει δημόσιες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, αλλά ότι μια συνάντηση με τους Ευρωπαίους ως σύνδεσμος για την προσπάθεια προώθησης της διπλωματίας θεωρήθηκε πιο ρεαλιστική επιλογή για την Τεχεράνη.
