Οι φυσικοί βιότοποι του καρχαρία βρίσκονται στις πλέον δυσπρόσιτες περιοχές, εκεί που που δεν μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος με τις δικές του φυσικές ικανότητες και δυνάμεις. Είναι οι ανοιχτές θάλασσες, ο ωκεανός, τα βάθη της αβύσσου. Παρ’ όλα αυτά, ο καρχαρίας προκαλεί τρόμο στον άνθρωπο. Του γεννά το φόβο και την απώθηση. Ίσως γιατί του «χαλάει» την, άλλοτε αφελή, άλλοτε συνειδητή, αίσθηση ότι μπορεί να κυριαρχεί και να ελέγχει κάθε οικοσύστημα. Ίσως πάλι γιατί του θυμίζει έντονα το δικό του «οικοσύστημα», βία, ωμότητα, αρπαγή. Μόνο που για τον καρχαρία, τις συνθήκες αυτές υπαγορεύει απλά το ένστικτο της επιβίωσης. Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει έναν κόσμο προκαταλήψεων και συντηρούν μια τεράστια παρεξήγηση για ένα είδος άγριας ζωής που υπάρχει στον πλανήτη εδώ και 450 εκατομμύρια χρόνια (!) ακολουθώντας κι αυτό το νόμο της εξέλιξης.
Αυτή τη μεγάλη παρεξήγηση θέλει να διαλύσει ο 55χρονος βρετανικής καταγωγής Νοτιοαφρικανός κολυμβητής αντοχής Λιούις Πιού που έγινε τη Δευτέρα ο πρώτος άνθρωπος που κολύμπησε επί μέρες γύρω από το νησί Μάρθας Βίνεγιαρντ (στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, στη πολιτεία της Μασαχουσέτης) καλύπτοντας μια απόσταση σχεδόν 100 χλμ προκειμένου να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τις απειλές που αντιμετωπίζει ο καρχαρίας, ως είδος.
Με αφορμή τα 50α «γενέθλια» της εμβληματικής ταινίας του Στίβεν Σπίλμπεργκ «Τα σαγόνια του καρχαρία» ο Πιού θέλει ν’ αλλάξει τις αντιλήψεις του κόσμου για αυτό το θαλάσσιο κήτος και να ενθαρρύνει την προστασία των απειλούμενων ειδών. Θα τα καταφέρει όμως;
Δύσκολη πρόκληση
«Είμαστε σε πόλεμο με τους καρχαρίες εδώ και 50 χρόνια. Τώρα, πρέπει να κάνουμε ειρήνη μαζί τους», είπε ο κολυμβητής αφού ολοκλήρωσε τα τελευταία 2 χλμ του «περίπλου» του νησιού πριν βγει στην στεριά επευφημούμενος από το πλήθος, στον Φάρο του Έντγκαρ Ταουν Χάρμπορ, κοντά στο σημείο όπου γυρίστηκε η ταινία του Σπίλμπεργκ.
Ο Πιού παραδέχθηκε ότι ήταν μια από τις πιο δύσκολες κολυμβητικές προκλήσεις που αντιμετώπισε στη σχεδόν 40χρονη ενασχόλησή του με την κολύμβηση αντοχής, ακόμη κι αν κατά καιρούς έχει κολυμπήσει κοντά σε παγετώνες και ηφαίστεια, ανάμεσα σε ιπποπόταμους, κροκόδειλους και πολικές αρκούδες. Ο Πιού ήταν ο πρώτος αθλητής που διέσχισε κολυμπώντας τον Βόρειο Πόλο και κολύμπησε σε μεγάλες αποστάσεις σε κάθε έναν από τους ωκεανούς του πλανήτη!
Περίμενε ότι η κολύμβηση γύρω από το Μάρθας Βίνεγιαρντ θα ήταν δύσκολη λόγω της χαμηλής θερμοκρασίας του νερού, της απόστασης, και του γεγονότος ότι αυτή την εποχή αρχίζει η μετανάστευση των καρχαριών. Ωστόσο, ο άσχημος καιρός αποδείχθηκε το πιο δύσκολο εμπόδιο απ’ όλα. «Ήταν ένα μακρύ ταξίδι, πραγματικά. Δώδεκα μέρες σε παγωμένα νερά, ασταμάτητο άνεμο, κύματα, και πάντα να σκέφτομαι τι μπορεί να βρίσκεται κάτω από τα πόδια μου. Όταν κολυμπάς για 12 μέρες, νομίζω ότι επιστρέφεις ως διαφορετικό άτομο, έχοντας πλέον μια νέα οπτική για όσα έχεις περάσει», εξομολογήθηκε στο CNN ο 55χρονος βετεράνος κολυμβητής.
Κάποιες μέρες οι καιρικές συνθήκες ήταν τόσο άσχημες, με δυνατό άνεμο, μεγάλα κύματα και ισχυρά ρεύματα, που μόλις και μετά βίας κατόρθωνε να διανύσει ένα χιλιόμετρο απόστασης. Άλλες, έπρεπε να αναπληρώσει την χαμένη απόσταση κολυμπώντας πολύ περισσότερο στη διάρκεια της μέρας.
«Οικοκτονία»
Ο Πιου, που έχει ανακηρυχθεί Προστάτης των Ωκεανών από τα Ηνωμένα Έθνη και συχνά κολυμπάει για να ευαισθητοποιήσει το κοινό για περιβαλλοντικά ζητήματα, είπε ότι κανένα κολύμπι δεν είναι χωρίς κινδύνους και ότι απαιτούνται δραστικά μέτρα για να περάσει το μήνυμά του: Περίπου 274.000 καρχαρίες σκοτώνονται κάθε μέρα σε όλο τον κόσμο, σ’ έναν τρομακτικό συνολικό αριθμό 100 εκατομμυρίων κάθε χρόνο. Η εξόντωση των καρχαριών ισοδυναμεί με «οικοκτονία» είπε χαρακτηριστικά ο κολυμβητής συμπληρώνοντας πως «η προστασία των καρχαριών αποτελεί το πιο σημαντικό μέρος του παζλ της προστασίας των ωκεανών».
Η ταινία Jaws (Τα Σαγόνια του Καρχαρία) που γυρίστηκε στο Έντγκαρ Ταουν του Μάρθας Βίνεγιαρντ εγκαινίασε ουσιαστικά την κουλτούρα των blockbuster του Χόλιγουντ όταν βγήκε στις αίθουσες το καλοκαίρι του 1975, σπάζοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ εισπράξεων και κερδίζοντας τρία βραβεία Όσκαρ. Ήταν μια ταινία-ορόσημο που σε μεγάλο βαθμό δημιούργησε την παραφιλολογία για τα είδη άγριας ζωής των ωκεανών και καλλιέργησε μια λαϊκή κουλτούρα φόβου και απώθησης για αυτά.
Όπως υπενθυμίζει το CNN στο ρεπορτάζ του, τόσο ο ο Σπίλμπεργκ όσο και ο σεναριογράφος του φιλμ Πίτερ Μπέντσλεϊ έχουν εκφράσει τη λύπη τους για το γεγονός ότι η ταινία έκανε τον κόσμο να φοβηθεί τόσο πολύ τους καρχαρίες και αργότερα συνέβαλαν και οι δύο στις προσπάθειες προστασίας και διάσωσης του είδους καθώς οι πληθυσμοί του άρχισαν να μειώνονται κυρίως λόγω της εμπορικής αλιείας.
