ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Η διάλυση του οικονομικού μοντέλου στην Κύπρο συμπαρασύρει και το πολιτικό σύστημα και κυρίως οδηγεί σε ένα υπερσυμπυκνωμένο Μνημόνιο - σοκ, που απειλεί να αλλάξει άμεσα, αλλά και για πολλά χρόνια, προς το χειρότερο τη ζωή στην Κύπρο σε όλες της τις εκφάνσεις. ´Ενα Μνημόνιο με συνοπτικές διαδικασίες και α λα ελληνικά θα πρέπει να παρουσιάσει στις 4 Απριλίου η Κύπρος στη Σύνοδο της Ομάδας Εργασίας του Eurogroup, ώστε να αρχίσει "η διαδικασία της επικύρωσής του από τα κράτη - μέλη".
Ενδεικτικό της δύσκολης κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει η κυπριακή πολιτική ηγεσία -πρακτικά η τρόικα θέλει να ελέγξει πλήρως την πορεία των πραγμάτων- είναι το γεγονός ότι οι Κύπριοι δεν έχουν κατορθώσει να απομακρύνουν τον Π. Δημητριάδη από τη θέση του κεντρικού τραπεζίτη παρά το ότι έχει υπάρξει ανακοινωμένη διακομματική συμφωνία. Την ίδια ώρα, μαίνεται πόλεμος αποκαλύψεων που υποδεικνύουν στενές σχέσεις των τραπεζών με τα κυπριακά κόμματα, μειώνοντας τις αντιστάσεις και των δύο.
Σύμφωνα με έκθεση της Credit Suisse για την κυπριακή οικονομία, τόσο η ύφεση όσο και η ανεργία εκτιμάται πως θα ξεπεράσουν το 20% η καθεμία την επόμενη διετία. Συγκεκριμένα, ο οίκος αναφέρει πως η αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα, το κλείσιμο των τραπεζών για δύο εβδομάδες και η επιβολή περιορισμών στις συναλλαγές -οι οποίες, σημειωτέον, με νέο διάταγμα την Παρασκευή παρατάθηκαν για πέντε ακόμη ημέρες- θα προκαλέσουν σημαντικά προβλήματα ρευστότητας στις κυπριακές επιχειρήσεις. Ούτε ο τομέας των υπηρεσιών θα μείνει ανεπηρέαστος, με την επιβολή κουρέματος στις καταθέσεις και τα δημοσιονομικά μέτρα ύψους 3% του ΑΕΠ να πιέζουν σημαντικά τη ζήτηση. Η Credit Suisse προβλέπει ότι το ΑΕΠ της Κύπρου θα συρρικνωθεί κατά 12% το 2013 και 6% το 2014.
Οι πληροφορίες που υπάρχουν σχετικά με το περιεχόμενο του Μνημονίου, το οποίο θα υπογραφεί στις 4 Απριλίου, δείχνουν ότι το πλήγμα για τους Κύπριους εργαζόμενους, εάν γίνει με τις απαιτήσεις της τρόικας, θα είναι συντριπτικό. Οι εκτιμήσεις μιλούν για μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις της τάξης του 25%, καθώς και για απολύσεις, χωρίς να λείπουν και πληροφορίες για τερατώδεις περικοπές ακόμη και της τάξης του 40%. Είναι δύσκολο να εκτιμήσει κανείς τι από αυτά έχει πραγματική βάση και τι μπορεί να χρησιμοποιείται καθαρά διαπραγματευτικά, αλλά σε κάθε περίπτωση θα πρόκειται για μεγάλο πλήγμα στο -κατά γενική ομολογία- υποδειγματικό μοντέλο λειτουργίας του κυπριακού κράτους πέρα από τον τραπεζικό τομέα.
Ψαλίδι σε μισθούς και συντάξεις
Την Τετάρτη, μετά την υπηρεσιακή σύσκεψη, ο υπουργός Εργασίας Χ. Γεωργιάδης υπονόησε εμμέσως πλην σαφώς πως όχι μόνο η ανεργία, που ήδη βρίσκεται σε επίπεδα - ρεκόρ για τα δεδομένα του νησιού, θα ανέβει, αλλά και πως προγράμματα ανακατάρτισης θα σταματήσουν "λόγω περιορισμένων δυνατοτήτων", επιδόματα ανεργίας θα "τεθούν υπό συζήτηση", με δεδομένο πως το ανώτατο επίδομα ανεργίας φτάνει τα 1.200 ευρώ, ενώ στο τραπέζι θα πέσει και το θέμα "επιβολής περιορισμών στην κάθοδο κοινοτικών εργαζομένων", αν και, όπως σημείωσε, κάτι τέτοιο είναι δύσκολο.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο ιδιωτικοποιήσεων
Μιλώντας σε εκπομπή ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μ. Σαρρής, αφού πρώτα χαρακτήρισε "μεγάλη επιτυχία" την πρώτη απόφαση του Eurogroup, δεν παρέλειψε να πει πως το ζήτημα της ιδιωτικοποίησης ημικρατικών οργανισμών "παραμένει στο τραπέζι".
Ευρώ ή κυπριακή λίρα;
Η γενική διάλυση έχει οδηγήσει τους Κυπρίους να σκέφτονται την κατάσταση από μηδενική βάση. Στις αρχές της εβδομάδας, ο γνωστός νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν συμβούλευε μάλιστα από τη στήλη του στους New York Times τους Κύπριους να φύγουν από το ευρώ.
Για την προετοιμασία ολοκληρωμένης πρότασης ανασυγκρότησης της οικονομίας έκανε λόγο ο γ.γ. του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, υποστηρίζοντας πως πρόκειται για πρόταση δύο σταδίων, "σίγουρα εκτός τρόικας ή και εκτός Ευρωζώνης", η οποία θα τεθεί ενώπιον του κυπριακού λαού, αλλά και ενώπιον κομμάτων ή και της κυβέρνησης.
Ο δεξιός πολιτικός κόσμος -με εξαίρεση το κυβερνών κόμμα, ΔΗΣΥ- και η Εκκλησία προκρίνουν σαφώς την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα.
Πάντως, από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης υποστήριξε πως η χώρα έχει "ευρωπαϊκό προσανατολισμό".
Διπλωματικός πυρετός
Να επισκεφθεί τη Μόσχα κάλεσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ τον Κύπριο ομόλογό του Ιωάννη Κασουλίδη. Η ημερομηνία της επίσκεψης αναμένεται να ανακοινωθεί προσεχώς.
Παράλληλα, επίσκεψη στο Ισραήλ για να συζητηθούν "τα μακροπρόθεσμα σχέδια" για τα ενεργειακά ζητήματα θα πραγματοποιήσει ο Κύπριος Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης.
Στο μεταξύ, την κατάσταση περιπλέκει και η παρέμβαση της Τουρκίας στο θέμα της εκμετάλλευσης των ενεργειακών αποθεμάτων της Κύπρου, καθώς ο Τούρκος ΥΠΕΞ Αχ. Νταβούτογλου επιχειρεί να εκβιάσει τη συμμετοχή της Άγκυρας στη διανομή των υδρογονανθράκων και να ξαναμοιράσει την τράπουλα των ενεργειακών στη Ν.Α. Μεσόγειο προκαλώντας την έντονη και απορριπτική αντίδραση από Αθήνα και Λευκωσία.
"Λίστες" και πιέσεις
Το πολιτικό σύστημα στην Κύπρο βάλλεται πανταχόθεν. Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι εξωκυπριακοί κύκλοι, π.χ. τρόικα, προσπαθούν διοχετεύοντας πληροφορίες να εκθέσουν και να εξουδετερώσουν Κύπριους πολιτικούς παράγοντες, ενώ και στο εσωτερικό του νησιού η διάλυση των δύο μεγάλων τραπεζών οδηγεί στην ανακάλυψη "σκελετών" στις ντουλάπες.
Από τη μία, την Πέμπτη, ο πρόεδρος της Βουλής, Γιαννάκης Ομήρου, και ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών, Δημήτρης Συλλούρης, ζήτησε με επιστολή από τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας τον κατάλογο των φυσικών και νομικών προσώπων που απέσυραν ή μετέφεραν καταθέσεις εκτός Κύπρου, δύο μήνες πριν από την απόφαση του Eurogroup της 15ης Μαρτίου.
Από την άλλη, αποκάλυψη - βόμβα έκανε το Reuters, σύμφωνα με την οποία καταθέτες, μετερχόμενοι διαφόρων μέσων και εκμεταλλευόμενοι κενά στη νομοθεσία και τους κανονισμούς, απέσυραν μεγάλα ποσά στο διάστημα των 15 ημερών που οι τράπεζες παρέμειναν κλειστές. Ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονται απλοί Κύπριοι επιχειρηματίες που θέλησαν να εξαπατήσουν τις αρχές επικαλούμενοι αγορές φαρμάκων ή πωλήσεις φρέσκων ψαριών μέχρι Ρώσοι κροίσοι που μετέφεραν τα χρήματά τους εκτός Κύπρου.
Η πιο επικίνδυνη πολιτικά περίπτωση όμως είναι αυτή της λίστας που αποκάλυψε η ιστοσελίδα 24Η, και δημοσίευσε στην Ελλάδα το "Εθνος", βάσει της οποίας πολιτικά πρόσωπα και εταιρείες που σχετίζονται με αυτά έχαιραν χαριστικών ρυθμίσεων και διαγραφών δανείων από τις κυπριακές τράπεζες την τελευταία εξαετία. H λίστα παραδόθηκε στον γενικό εισαγγελέα και επρόκειτο να παραδοθεί και στην Επιτροπή Θεσμών, με το ΑΚΕΛ και τον Γ. Λιλλήκα να ζητούν τον ορισμό ποινικών ανακριτών και όχι απλή ερευνητική επιτροπή. Σε "σκοπιμότητες" απέδωσε τη δημοσίευση της λίστας ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, Δ. Συλλούρης. Ο πρώην Πρόεδρος της Κύπρου Γ. Βασιλείου, το όνομα του οποίου ενεπλάκη στις χαριστικές ρυθμίσεις, απάντησε ότι έχει καταβάλει το μεγαλύτερο μέρος των εγγυήσεων και αναμένει τον τελικό διακανονισμό για να καταβάλει το εναπομείναν ποσό.
Η κατάσταση στην Κύπρο δύσκολα θα επανέλθει σε κάποια ομαλότητα στο ορατό μέλλον, καθώς οι επιπτώσεις της 25ης Μαρτίου θα ξεδιπλώνονται ταυτόχρονα με κρίση του πολιτικού συστήματος...
