ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Ανεξάρτητα από το πώς έκλεισε η συμφωνία για την Κύπρο, ανεξάρτητα από τη διατήρηση τελικά του «ανέγγιχτου» των 100.000 ευρώ στις κυπριακές τράπεζες, η θυσία της ιερής αγελάδας των καταθέσεων κλόνισε τους αποταμιευτές σε όλη την Ευρώπη. Και τους κλόνισε ακόμη περισσότερο η δήλωση του προέδρου του Eurogroup Γερούν Ντέισελμπλουμ, ότι η μέθοδος «διάσωσης» της Κύπρου έχει πιλοτικό χαρακτήρα, ότι και σε άλλες περιπτώσεις πρώτα θα ζητηθεί από τους καταθέτες, τους ομολογιούχους και τους μετόχους των κλυδωνιζόμενων τραπεζών να βάλουν πλάτη για να σώσουν τις τράπεζες - όσο κι αν έσπευσε να τη μαζέψει. Ήδη πριν σκάσει η «βόμβα» Ντέισελμπλουμ και πριν αρχίσουν οι διαψεύσεις και οι έμμεσες επιβεβαιώσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και από την Κομισιόν, εμφανίστηκε μια δημοσκόπηση που δείχνει ότι και οι καταθέτες στη «σταθερή» Γερμανία έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στην αποταμίευση. Στην τελευταία δημοσκόπηση του ινστιτούτου Forsa, το 54% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τη δέσμευση της καγκελαρίου ότι οι καταθέσεις είναι ασφαλείς, ενώ ένα 67% δηλώνει ότι ανησυχεί για τις αποταμιεύσεις του.
Εάν η δημοσκόπηση γινόταν δύο μέρες αργότερα, το ποσοστό της ανησυχίας θα είχε αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Κι αυτό, διότι εμμέσως βγήκε να επιβεβαιώσει τις δηλώσεις Ντέισελμπλουμ η εκπρόσωπος του επιτρόπου για την Εσωτερική Αγορά, Μισέλ Μπαρνιέ.
Η εκπρόσωπος ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν ετοιμάζει ένα νέο σχέδιο νόμου, το οποίο θα προβλέπει πως είναι δυνατόν να επιβάλλεται στους μεγάλους ανασφάλιστους καταθέτες η συμμετοχή τους σε μελλοντικές διασώσεις τραπεζών. Απο τη συμμετοχή αυτή εξαιρούνται «διά ροπάλου» οι αποταμιευτές με λιγότερα από 100.000 ευρώ. Η διατύπωση που χρησιμοποίησε η εκπρόσωπος του Μπαρνιέ («στην πρόταση της Κομισιόν, η οποία συζητείται, δεν αποκλείεται καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ να μπορούν να γίνονται εργαλεία για να χρησιμοποιούνται σε διασώσεις εκ των ένδον»), αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά και μάλιστα για όλες τις χώρες. Από το 2009 μέχρι και σήμερα έχουν διασωθεί με τεράστιο κόστος από τον κρατικό κορβανά δεκάδες τράπεζες στη Βρετανία, τη Γερμανία, το Βέλγιο - κι όχι μόνο στον κλυδωνιζόμενο Νότο.
Όρκοι στη «μοναδικότητα»
Πάντως, παρά την ανακοίνωση περί νέου σχεδίου νόμου, η Κομισιόν έσπευσε να διαψεύσει τον Ντέισελμπλουμ και τον «πιλοτικό» χαρακτήρα της Κύπρου. «Η περίπτωση της Κύπρου είναι μοναδική, η κατάστασή της ειδική και δεν συνιστά ιδανικό μοντέλο που μπορεί να επαναληφθεί», ήταν το σχόλιο της εκπροσώπου του Μπαρνιέ, η οποία όμως πρόσθεσε ότι «δεν λέμε ότι είναι μοντέλο, διότι δεν πρέπει να ξαναβρεθούμε σε τέτοια κατάσταση στο μέλλον».
Περί της «μοναδικότητας» της Κύπρου μίλησε και το μέλος του διευθυντηρίου της ΕΚΤ, ο Μπενουά Κερέ, εμφανώς εκνευρισμένος από το «φάουλ» του Ντέισελμπλουμ, να απειλήσει ξεκάθαρα ότι ανάλογες ζημίες με τους καταθέτες της Λαϊκής και της Τράπεζας Κύπρου θα έχουν και οι καταθέτες τραπεζών στο Λουξεμβούργο, τη Μάλτα ή τη Σλοβενία - εφόσον βεβαίως βυθιστούν σε κρίση και χρειαστούν διάσωση.
Είπε, λοιπόν, ο Κερέ οτι «δεν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης, επειδή η κατάσταση στην Κύπρο είναι απολύτως μοναδική», κι ότι «δεν εντοπίζονται τα ίδια τραπεζικά προβλήματα σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης».
Ο κεντρικός τραπεζίτης υποστήριξε ότι ο πρόεδρος του Eurogroup έκανε «λάθος» όταν είπε ότι το πρόγραμμα διάσωσης που συμφωνήθηκε τη Δευτέρα για την Κύπρο, αντιπροσωπεύει ένα νέο πρότυπο για την επίλυση τραπεζικών προβλημάτων στην Ευρωζώνη, και άλλες χώρες ίσως χρειαστεί να αναδιαρθρώσουν τους τραπεζικούς τους τομείς. «Ήταν μια λύση σε μια κατάσταση που είχε γίνει απελπιστική. Δεν βλέπω τον λόγο εφαρμογής των ίδιων μεθόδων αλλού», τόνισε ο Κερέ.
Για «ειδική περίπτωση» μίλησε και ο Έβαλντ Νοβότνι, διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας, ενώ κι αυτός υποστήριξε ότι δεν περιμένει διάδοση της κρίσης στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, όπως το Λουξεμβούργο ή την Ιταλία. Για τον Νοβότνι, το ζητούμενο είναι τώρα να διαρκέσει το λιγότερο δυνατόν ο έλεγχος της ροής κεφαλαίων στην Κύπρο - «αυτό το μεταβατικό μέτρο που ήταν απαραίτητο».
Η φινλανδική παρέμβαση
Ο Ντέισελμπλουμ, πάντως, είχε και υποστηρικτές - και αφού ανασκεύασε την αρχική δήλωσή του.
Ο Φινλανδός πρωθυπουργός Γιέρκι Κατάινεν υποστήριξε ότι η τραπεζική ένωση στην οποία οδεύει η Ευρωζώνη «θα πρέπει να περιλαμβάνει τη γενική ιδέα της συμμετοχής του ιδιωτικού κλάδου στο σχέδιο διάσωσης, αν θέλει να ακολουθεί τους κανόνες περί δίκαιης οικονομίας της αγοράς».
Ουσιαστικά υιοθετώντας κι αυτός τη διατύπωση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ότι οι μεγαλοκαταθέτες είναι επενδυτές, υποστήριξε ότι «όλη η Ευρώπη θα πρέπει να επιστρέψει στην κανονική οικονομία της αγοράς, έτσι ώστε οι ιδιοκτήτες και οι επενδυτές να αναλάβουν ζημίες σε περιπτώσεις χρεωκοπίας τραπεζών».
Συνολικά, πάντως, το «λάθος» του Ντέισελμπλουμ άνοιξε μεγάλη πόρτα για τον χειμώνα, αν και στα περισσότερα σχόλια του διεθνούς οικονομικού Τύπου αναλύθηκε διεξοδικά η «απειρία» του Ολλανδού υπουργού Οικονομικών και νέου προέδρου του Eurogroup και αποδόθηκε εν μέρει σ' αυτήν το «λάθος». Από προχθές το μεσημέρι θεωρείται ότι από 'δω και στο εξής θα είναι πάντα στο τραπέζι οι διασώσεις «α λα κυπριακά».
