Το Βερολίνο και οι δορυφόροι του, το Παρίσι, ακόμη και η Μαδρίτη, από τον κλυδωνιζόμενο Νότο-, επιμένουν να τηρηθεί το πνεύμα της αρχικής απόφασης του Eurogroup, αλλά χωρίς να αγγιχτούν οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ στις κυπριακές τράπεζες, καθώς αυτό το κομμάτι της απόφασης ήταν που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στις αγορές και προκάλεσε τον φόβο στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Μεντβέντεφ: η Ρωσία θα επανεξετάσει το μερίδιο που καταλαμβάνει το ευρώ στα ρωσικά αποθέματα, εάν η διευθέτηση που προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη χρηματοπιστωτική κρίση στην Κύπρο ζημιώσει τα ρωσικά συμφέροντα
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στη Γερμανία ήταν έντονες κυρίως επειδή ο Σόιμπλε έκανε την «εγκληματική» υποχώρηση να επιτρέψει να αγγιχτούν οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ στις κυπριακές τράπεζες κι έτσι έσπασε το ταμπού της εγγύησης των αποταμιεύσεων.
Το αν η Κύπρος με την απόφασή της να παρουσιάσει μια αντιπρόταση στο Eurogroup απλά αγόρασε -ελάχιστο- χρόνο ή εάν θα πείσει τους εταίρους της να την αποδεχτούν δεν ήταν ορατό μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Άλλωστε, εκτός απροόπτου, οι διαπραγματεύσεις θα κρατήσουν μέχρι να ξημερώσει η Δευτέρα. Μέχρι τότε η κυπριακή κυβέρνηση και η τρόικα θα πρέπει να καταλήξουν σε ένα «βιώσιμο, εναλλακτικό σχέδιο», όπως απαίτησε η Κομισιόν. Και το σχέδιο αυτό θα πρέπει να «σέβεται τις παραμέτρους που προσδιορίστηκαν νωρίτερα από το προηγούμενο Eurogroup», όπως επισήμαναν στην ανακοίνωσή τους μετά την τηλεδιάσκεψη της Πέμπτης οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Μέχρι τη Δευτέρα
Η πίεση να τελειώσουν όλα μέχρι τη Δευτέρα είναι ασφυκτική και για την Κύπρο και για τους εταίρους της, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει διαμηνύσει ότι μετά τις 25 Μαρτίου θα κλείσει τη στρόφιγγα της χρηματοδότησης στις κυπριακές τράπεζες, εάν μέχρι τότε δεν υπάρξει μια συμφωνία της Λευκωσίας με την τρόικα.
Το τελεσίγραφο είναι τρομακτικό, καθώς, εάν σταματήσει η παροχή ρευστότητας από τον έκτακτο μηχανισμό της ΕΚΤ, μέσα σε λίγες μέρες οι τράπεζες θα καταρρεύσουν. Και δεν τρομάζει μόνο την Κύπρο, αλλά και τους περισσότερους εταίρους της στην Ευρωζώνη, που θεωρούν ότι εκπορεύεται συστημικός κίνδυνος από το νησί. Μια εκτίμηση που τον συμμερίζονται και η ΕΚΤ και η Κομισιόν και το ΔΝΤ.
Αυτή τη φορά οι «αιώνιοι σωτήρες», οι κεντρικοί τραπεζίτες της Φρανκφούρτης, δηλώνουν αποφασισμένοι να μην κουνήσουν το δαχτυλάκι τους εάν δεν βρεθεί μια λύση στο πολιτικό επίπεδο μεταξύ της Λευκωσίας και των άλλων πρωτευουσών της Ευρωζώνης.
Αυτές οι άλλες πρωτεύουσες -το Βερολίνο και οι δορυφόροι του, το Παρίσι, ακόμη και η Μαδρίτη, από τον κλυδωνιζόμενο Νότο- επιμένουν να τηρηθεί το πνεύμα της αρχικής απόφασης του Eurogroup, αλλά χωρίς να αγγιχτούν οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ στις κυπριακές τράπεζες, καθώς αυτό το κομμάτι της απόφασης ήταν που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στις αγορές και προκάλεσε τον φόβο στις ευρωπαϊκές κοινωνίες όλη την προηγούμενη εβδομάδα. Και θα εξετάσουν με περισσή δυσπιστία το «σχέδιο Β» της Κύπρου ψάχνοντας τα ψεγάδια και προσπαθώντας να επαναφέρουν το κούρεμα των καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ.
Προειδοποίηση Μεντβέντεφ
Την πίεση στην Κύπρο, πέρα από το τελεσίγραφο της ΕΚΤ, εντείνει άλλος ένας παράγοντας. Η άρνηση της Ρωσίας να τείνει χείρα βοηθείας στην Κύπρο, με την εξαίρεση -ενδεχομένως- της βελτίωσης των όρων αποπληρωμής του δανείου των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχε δώσει πρόπερσι στη Λευκωσία. Οπότε το ρωσικό σενάριο που κυκλοφορούσε ευρέως τις προηγούμενες μέρες φαίνεται ότι δεν είναι πια στο τραπέζι.
Πάντως, η Μόσχα βρήκε αυτές τις μέρες την ευκαιρία να θυμίσει στους Ευρωπαίους ότι έχει κι αυτή λόγο στη Γηραιά Ήπειρο. Ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μπαρόζο, που βρέθηκε στη ρωσική πρωτεύουσα, άκουσε τον εξάψαλμο από τον Ρώσο πρωθυπουργό, πρωτίστως επειδή η Μόσχα δεν ενημερώθηκε εγκαίρως για το κυπριακό πακέτο, παρά το γεγονός ότι το κούρεμα των καταθέσεων αφορούσε σε μεγάλο βαθμό δικούς της πολίτες.
Κι αν μ' αυτό δεν ίδρωσε το αυτί του, πάντως άκουσε προσεκτικά την απειλή του Μεντβέντεφ ότι η Ρωσία θα επανεξετάσει το μερίδιο που καταλαμβάνει το ευρώ στα ρωσικά αποθέματα, εάν η διευθέτηση που προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη χρηματοπιστωτική κρίση στην Κύπρο ζημιώσει τα ρωσικά συμφέροντα.
Επιμένει το Βερολίνο
«Ή εγκαταλείπετε το οικονομικό μοντέλο σας ή μπορείτε να χρεωκοπήσετε». Μ' αυτή τη φράση θα μπορούσε να συνοψίσει κανείς τη στάση της γερμανικής κυβέρνησης έναντι της Κύπρου εδώ και μήνες. Σχεδόν από την πρώτη στιγμή που η Λευκωσία ζήτησε την ένταξή της στον μηχανισμό στήριξης, μια πληθώρα πολιτικών όχι μόνο του κυβερνητικού συνασπισμού αλλά και της αντιπολίτευσης δήλωναν ότι επιβάλλεται να συμβάλουν με κάποιον τρόπο οι Ρώσοι ολιγάρχες στο κόστος διάσωσης της Κύπρου -κι ότι ο τραπεζικός τομέας της Κύπρου πρέπει να συρρικνωθεί.
Τόνοι μελάνης χύθηκαν στον γερμανικό Τύπο για τον φορολογικό παράδεισο της Κύπρου, πριν ακόμη ξεκινήσει στο Βερολίνο η προεκλογική περίοδος και ανέβουν ακόμη περισσότερο οι τόνοι. Με την έναρξή της, η αντιπολίτευση έθεσε κι αυτή μια σειρά προαπαιτούμενα που ανέβαζαν τον πήχη για το κυπριακό Μνημόνιο, με τους Σοσιαλδημοκράτες, για παράδειγμα, να απαιτούν να δεσμευτεί η Λευκωσία ότι δεν θα αφήνει στο μέλλον περιθώρια για ξέπλυμα χρήματος και να αποδεχτεί την επιβολή φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Στην περίπτωση της Κύπρου τα κόμματα στη Γερμανία διαγκωνίζονταν τους τελευταίους μήνες για το ποιο θα εμφανιστεί πιο αυστηρό.
Όταν έγινε γνωστή η απόφαση του Eurogroup για το πρόγραμμα της Κύπρου -που προέβλεπε ίδια συμμετοχή του νησιού στο πακέτο της τάξης των 5,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσω του κουρέματος των καταθέσεων- οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στη Γερμανία ήταν έντονες κυρίως για ένα λόγο. Επειδή ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έκανε την «εγκληματική» υποχώρηση να επιτρέψει να αγγιχτούν οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ στις κυπριακές τράπεζες κι έτσι έσπασε το ταμπού της εγγύησης των αποταμιεύσεων των απλών ανθρώπων.
Γι' αυτό βγήκαν στα κεραμίδια οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι, ακόμη και οι Φιλελεύθεροι υπουργοί της κυβέρνησης, επειδή ο Σόιμπλε και οι ομόλογοί του επέδειξαν έναν «απίστευτο και τρομακτικό ερασιτεχνισμό που τινάζει στον αέρα την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα».
Επί της ουσίας δεν υπάρχει κόμμα στη Γερμανία που να διαφωνεί με τον Σόιμπλε όταν λέει ότι πρέπει να τελειώσει το οικονομικό μοντέλο της Κύπρου. Οι Πράσινοι επιμένουν ότι πρέπει «να τελειώσει αυτό το ντάμπινγκ της φορολόγησης» και θεωρούν σωστή «μια σημαντική συνεισφορά όλων όσοι επωφελήθηκαν από αυτό το μοντέλο επιχειρηματικότητας», αρκεί να μην αγγιχτούν οι αποταμιεύσεις μέχρι 100.000 ευρώ. Μέχρι και η αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος της Αριστεράς Σάρα Βάγκενκνεχτ υποστηρίζει ότι αυτό που χρειάζεται η Κύπρος είναι «ελεγχόμενη συρρίκνωση και μερική εκκαθάριση του τραπεζικού τομέα».
Χαρακτηριστικές ήταν οι πρώτες αντιδράσεις μετά την αρχική παρουσίαση του «σχεδίου Β» από τη Λευκωσία το βράδυ της Πέμπτης. Αν και ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ευθυγραμμίστηκε με τους ομολόγους του κατά την τηλεδιάσκεψη του Eurogroup και είπε ότι το συζητάει, η καγκελάριος Μέρκελ, στη συζήτηση που είχε με τα στελέχη του κυβερνητικού της συνασπισμού, λέγεται ότι εξέφρασε τις επιφυλάξεις της για την πρόθεση της Λευκωσίας να εντάξει στο επενδυτικό Ταμείο Αλληλεγγύης και τα συνταξιοδοτικά ταμεία της χώρας. Σύμφωνα με το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Μέρκελ είχε ήδη απορρίψει σχετική πρόταση στην τελευταία σύνοδο κορυφής λέγοντας ότι «είναι η πιο σκληρή μορφή απαλλοτρίωσης».
Επιπλέον ο αρμόδιος για θέματα προϋπολογισμού των συγκυβερνώντων Χριστιανοκοινωνιστών, Χανς Μίχελμπαχ, υποστήριξε ότι το κυπριακό «σχέδιο Β» αφήνει ανοιχτά πολλά ερωτήματα και ενδέχεται να οδηγήσει στη διόγκωση του δημοσίου χρέους, σε βαθμό που αυτό να μην είναι βιώσιμο. Υπενθυμίζεται ότι στην αρχική απόφαση του Eurogroup για την Κύπρο το κύριο επιχείρημα για την ίδια συμμετοχή της Λευκωσίας στο «πακέτο» με το ποσό των 5,8 δισεκατομμυρίων ευρώ ήταν ότι η χώρα δεν θα μπορέσει να εξυπηρετήσει ένα δάνειο πάνω από τα 10 δισ. ευρώ, καθώς αυτό θα έκανε το δημόσιο χρέος της μη διαχειρίσιμο.