Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης το τρένο αποκαλείται παραδοσιακά το ασφαλέστερο, ταχύτερο και καθαρότερο βιώσιμο μέσο μεταφοράς. Θεωρείται άλλωστε κομβικής σημασίας σε όλα τα σχέδια της Ε.Ε. για την πράσινη μετάβαση στον τομέα των μεταφορών και στον περιορισμό της εκπομπής ρύπων στην ατμόσφαιρα. Άλλωστε, το 2021 ήταν και επίσημα Ευρωπαϊκό Έτος των Σιδηροδρόμων και γιορτάστηκε με μια σειρά από πρωτοβουλίες και δράσεις με στόχο τόσο την ενίσχυση και επέκταση των δικτύων όσο και την αύξηση της δημοφιλίας των μετακινήσεων σε ράγες, ειδικά στη νεολαία. Στην Ελλάδα πέρασε σχετικά απαρατήρητο. Εξάλλου, πρόσφατα η χώρα μας είχε παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επειδή «δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της Οδηγίας για ενιαίο ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό χώρο».
Δυστυχήματα τέτοιου μεγέθους, και κυρίως μετωπικές συγκρούσεις, θεωρούνται πάντως εξαιρετικά σπάνια, αφού ο τομέας της ασφάλειας έχει εξελιχθεί χάρη και στη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών, παρακολούθησης και πρόληψης.
Ατυχήματα μικρής έκτασης συμβαίνουν βεβαίως κάποιες φορές, αλλά χωρίς να υπάρχουν θύματα. Διαφορετική είναι φυσικά η κατάσταση σε χώρες του αποκαλούμενου «παγκόσμιου Νότου», όπου τα δίκτυα είναι πεπαλαιωμένα και οι συρμοί συχνά προέρχονται από προγράμματα απόσυρσης σε χώρες της Δύσης. Δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι μεγάλες βιομηχανικές δυνάμεις διαγκωνίζονται για να «κερδίσουν» προγράμματα επέκτασης ή εκσυγχρονισμού σιδηροδρομικών δικτύων σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Ενδεικτικό είναι το πρόγραμμα διείσδυσης της Κίνας στην Αφρική, ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων (Κένυα, Ζάμπια, Τανζανία). Εύγλωττο και το παράδειγμα της Siemens, που πολύ πρόσφατα έκλεισε συμφωνία ύψους 53 δισ. για την προμήθεια 1.200 μηχανών έλξης με την κρατική εταιρεία σιδηροδρόμων της Ινδίας.
Στην Ευρώπη, ωστόσο, τα πολύνεκρα δυστυχήματα είναι μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού τα τελευταία 25 χρόνια. Εδώ τα πιο τραγικά του 21ου αιώνα:
Καπρούν, Αυστρία, 11 Νοεμβρίου 2000
Στο κατώφλι του αιώνα η φωτιά σε τούνελ στο Καπρούν, αγαπημένο παραθεριστικό προορισμό στο κρατίδιο του Ζάλτσμπουργκ, που ξέσπασε στο σύστημα εξαερισμού, είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 155 ανθρώπων.
Κρεβαλκόρε, Εμίλια Ρομάνια, Ιταλία, 7 Ιανουαρίου 2005
Αυτή ήταν και η μοναδική μετωπική σύγκρουση δύο αμαξοστοιχιών Interregio, που οφειλόταν σε παράβλεψη απαγορευτικού σήματος, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 17 άνθρωποι, ανάμεσά τους και οι 2 μηχανοδηγοί. Ως αποτέλεσμα επιταχύνθηκε η διαδικασία χρήσης του συστήματος έγκαιρης παρέμβασης SCMT σε ολόκληρο το δίκτυο της Ιταλίας.
Λάτεν, Κάτω Σαξωνία, Γερμανία, 22 Σεπτεμβρίου 2006
Στη γραμμή Transrapid τρένο με 31 επιβάτες συγκρούστηκε με ταχύτητα 160 χιλιομέτρων την ώρα με τεχνικό όχημα που εκτελούσε εργασίες. Εδώ η γραμμή ήταν μονή. Σκοτώθηκαν 23 άνθρωποι.
Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα, Ισπανία, 24 Ιουλίου 2013
Το τρένο που εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη-Φερόλ εκτροχιάστηκε λόγω υπερβολικής ταχύτητας, στέλνοντας στον θάνατο 79 ανθρώπους και τραυματίζοντας άλλους 140.
Τσιτρίνο, Βουλγαρία
Εμπορική αμαξοστοιχία με βυτία εκτροχιάστηκε κοντά σε κατοικημένη περιοχή προκαλώντας μεγάλη πυρκαγιά που κατέστρεψε 20 σπίτια. Ως εκ θαύματος δεν υπήρξαν περισσότερα από 5 θύματα.
Είναι προφανές ότι το δυστύχημα των Τεμπών θα περάσει στην Ιστορία ως ένα από τα πιο φονικά του 21ου αιώνα στην Ευρώπη και αυτό είναι ακόμα ένα ακούσιο «επίτευγμα» του επιτελικού κράτους.
