Χειρότερη είναι η κατάσταση καθώς επιδεινώνεται ταχύτερα η αλλαγή του κλίματος όπως υπογραμμίζει στη νέα έκθεσή της η Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ. Η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη μπορεί να φτάσει το όριο του +1,5 βαθμού Κελσίου γύρω στο 2030, δέκα χρόνια νωρίτερα από τις εκτιμήσεις, απειλώντας με νέες «πρωτοφανείς» καταστροφές την ανθρωπότητα, που ήδη πλήττεται από διαδοχικούς καύσωνες και πλημμύρες.
Κύματα ακραίου καύσωνα, που έπλητταν παλιότερα μία φορά κάθε 50 χρόνια, αναμένεται τώρα να συμβαίνουν μία φορά τη δεκαετία λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας, ενώ οι νεροποντές και οι ξηρασίες έχουν ήδη γίνει συχνότερες.
Ήδη τα επίπεδα των αερίων, που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, είναι αρκετά υψηλά στην ατμόσφαιρα ώστε να θεωρείται σίγουρο πως θα επιφέρουν διαταραχές του κλίματος για δεκαετίες, αν όχι για αιώνες, προειδοποιούν οι επιστήμονες στην έκθεση της Διακυβερνητικής επιτροπής του ΟΗΕ για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC, GIEC) που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
Όπως διευκρινίζεται στην έκθεση, παρότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,1 βαθμούς κελσίου από την περίοδο 1850-1900, η σταθεροποίησή της στους 1,5 βαθμούς είναι ακόμη εφικτή. Το επίπεδο αυτό θερμοκρασίας, παρόλα αυτά, μπορεί να συνεπάγεται περισσότερους ακραίους καύσωνες, εντονότερες καταιγίδες, σοβαρότερα επεισόδια ξηρασίας και χειρότερες πλημμύρες.
Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες αλλάζουν το κλίμα της Γης με τρόπους «πρωτοφανείς» εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, με κάποιες από τις αλλαγές αυτές να είναι πλέον «αναπόδραστες και μη αναστρέψιμες» προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Τι σημαίνουν οι νέες προειδοποιήσεις του ΟΗΕ για την Ευρώπη
Η Ευρώπη σύμφωνα με την έκθεση θα δει περισσότερα κύματα καύσωνα και πλημμύρες, ακόμη και αν ο κόσμος επιτύχει τον στόχο του 1,5 βαθμού που έχει θέσει. Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συνηθίσουν τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές, και τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι πιθανό να αυξηθούν σε συχνότητα και ένταση, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Στην έκθεση της η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) των Ηνωμένων Εθνών τονίζεται ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν θα είναι παντού η ίδια, και χάρη στις προόδους στη μοντελοποίηση του κλίματος, η αξιολόγηση της IPCC περιλαμβάνει λεπτομερείς προβλέψεις για το πώς η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει τις διάφορες περιοχές. Για την Ευρώπη συγκεκριμένα προβλέπει:
Πυρκαγιές και καύσωνες
Οι επιστήμονες αναμένουν ότι οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη θα αυξηθούν ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Σε ολόκληρη την ήπειρο, η συχνότητα και η ένταση των κυμάτων καύσωνα έχει ήδη αυξηθεί και αυτό αναμένεται να συνεχιστεί υπό οποιοδήποτε σενάριο υπερθέρμανσης του πλανήτη. Με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς Κελσίου, η ακραία ζέστη θα υπερβαίνει συχνότερα τα "κρίσιμα όρια" για την ανθρώπινη υγεία, τη γεωργία και τα οικοσυστήματα.
Οι πυρκαγιές όπως αυτές που σημειώνονται στη Νότια Ευρώπη, είναι πιθανό να γίνουν πιο συχνό φαινόμενο. Οι επιστήμονες υπογράμμισαν ότι η τάση της θερμοκρασίας στην Ευρώπη δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς τον ανθρώπινο παράγοντα, με την IPCC να δηλώνει ότι είναι «αδιαμφισβήτητο» ότι ο άνθρωπος οδηγεί την κλιματική αλλαγή.
Οι πόλεις παγκοσμίως θα πληγούν πολύ από τους μελλοντικούς καύσωνες, καθώς οι αστικές περιοχές τείνουν να είναι θερμότερες από τις γύρω αγροτικές περιοχές. «Αναμένονται μεγάλες επιπτώσεις από το συνδυασμό της μελλοντικής αστικής ανάπτυξης και της συχνότερης εμφάνισης ακραίων κλιματικών φαινομένων, όπως οι καύσωνες, με περισσότερες ζεστές ημέρες και θερμές νύχτες που θα επιτείνουν το θερμικό στρες στις πόλεις», σημειώνει η IPCC.
Πλημμύρες και ξηρασία
Καταστροφές όπως οι θανατηφόρες πλημμύρες που σημειώθηκαν στη Γερμανία και το Βέλγιο αυτό το καλοκαίρι θα γίνουν πιο συχνές. Οι ακραίες βροχοπτώσεις και τα συναφή πλημμυρικά φαινόμενα αναμένεται να αυξηθούν ακόμη και στα χαμηλότερα αναμενόμενα επίπεδα υπερθέρμανσης του πλανήτη - οτιδήποτε υπερβαίνει τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για 1,5 βαθμούς Κελσίου - σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές εκτός από τη Μεσόγειο.
Στη Βόρεια Ευρώπη, οι επιστήμονες έχουν ήδη παρατηρήσει αύξηση των πλημμυρών που σχετίζονται με τη βροχή και μπορούν να "αποδοθούν στην ανθρώπινη επιρροή". (Τα ακραία καιρικά φαινόμενα του φετινού καλοκαιριού ήταν πολύ πρόσφατα για να συμπεριληφθούν στην έκθεση). Η Δυτική και η Κεντρική Ευρώπη είναι επίσης πιθανό να βιώσουν περισσότερες ποτάμιες πλημμύρες.
Η Μεσόγειος αναμένεται να δει περισσότερες ξηρασίες σε περίπτωση υπερθέρμανσης του πλανήτη κατά 2 βαθμούς Κελσίου ή περισσότερο, όπως και η Δυτική και Κεντρική Ευρώπη.
«Η πρόσφατα αξιολογημένη επιστήμη είναι σαφής ότι χωρίς ταχείες και διαρκείς περικοπές στις ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, οι ακραίες συνθήκες του κύκλου του νερού θα συνεχίσουν να εντείνονται με τις μελλοντικές αυξήσεις της θερμοκρασίας της παγκόσμιας επιφάνειας, μαζί με πιο σοβαρές συναφείς πλημμύρες και ξηρασίες», δήλωσε ο Richard Allan, επικεφαλής συγγραφέας του κεφαλαίου της έκθεσης για τις αλλαγές στον κύκλο του νερού.
Η έκθεση περιλαμβάνει σειρά μελετών και είναι η πρώτη, μεγάλης έκτασης αξιολόγηση της υφιστάμενης κλιματικής αλλαγής από το 2013. Βγαίνει στη δημοσιότητα λιγότερο από τρεις μήνες από την κομβική Σύνοδο για το κλίμα της Γλασκώβης - γνωστή ως COP26.
«Η έκθεση αυτή αποτελεί κόκκινο συναγερμό για την ανθρωπότητα. Ο κώδων του κινδύνου είναι εκκωφαντικός και τα στοιχεία αδιάψευστα: Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων και η αποδάσωση "πνίγουν" τον πλανήτη μας και θέτουν δισεκατομμύρια ανθρώπους σε άμεσο κίνδυνο» προειδοποίησε ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες.
«Αν ενώσουμε τις δυνάμεις μας τώρα, μπορούμε να αναστρέψουμε τον κλιματικό όλεθρο. Όμως, όπως ξεκαθαρίζει η έκθεση, δεν υπάρχει χρόνος για καθυστέρηση και χώρος για προφάσεις. Βασίζομαι στους ηγέτες των κυβερνήσεων και όλους τους εμπλεκόμενους να διασφαλίσουν την επιτυχία της COP26» πρόσθεσε.
