“Εβραϊκό αίμα ρέει στις φλέβες μου, αλλά η καρδιά μου χτυπάει για την παλαιστινιακή υπόθεση”. Αυτά έλεγε ο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ το 2014, την προηγούμενη φορά που είχε πάρει φωτιά η Παλαιστίνη. Τα ίδια λέει και τώρα. Και υπογραμμίζει ότι “δεν μπορούμε να κάνουμε το Ισραήλ ένα τεράστιο γκέτο. Πρέπει να αποδώσουμε και στους Παλαιστίνιους δικαιοσύνη”.
Ο Μπάρενμποϊμ ξέρει τι λέει. Σχεδόν ογδόντα χρόνια ζει σ’ αυτό τον μάταιο κόσμο, χρόνια γεμάτα μουσική, γεμάτα δημιουργία στις φιλαρμονικές και στα θέατρα του κόσμου και γεμάτα αίμα και δάκρυα στη μακρινή πατρίδα Παλαιστίνη. Ο Μπάρενμποϊμ είναι γεννημένος στο Μπουένος Άιρες το 1942 από γονείς Ρωσοεβραίους και έχει ούτε μία ούτε δύο, αλλά τέσσερις υπηκοότητες: αργεντίνικη, ισπανική, ισραηλινή και παλαιστινιακή. Είναι ένας από τους διασημότερους διευθυντές ορχήστρας του πλανήτη και συνιδρυτής της West - Eastern Divan Orchestra, μιας μεικτής αραβοϊσραηλινής ορχήστρας με έδρα τη Σεβίλλη.
“Το να ελπίζει κανείς στη σημερινή συγκυρία ότι θα επικρατήσει η ειρήνη στην Παλαιστίνη είναι αφελές” δηλώνει ο μαέστρος και απευθυνόμενος στους Ισραηλινούς συμπατριώτες του τονίζει ότι “η κατοχή δεν μπορεί να συνεχιστεί, δεν είναι συνταγή για το μέλλον. Κι αυτό για ηθικούς, πολιτικούς, ανθρώπινους, για όλους τους λόγους”.
Ο Μπάρενμποϊμ προσπάθησε να υπερασπιστεί την ελπίδα για συμφιλίωση σε όλη του τη ζωή. Με την ορχήστρα της Σεβίλλης απέδειξε ήδη από το 1999 ότι η επικοινωνία είναι δυνατή. Μέχρι και σήμερα συγκεντρώνει νέους Άραβες και Ισραηλινούς μουσικούς. «Δεν υπάρχει καλύτερο μοντέλο γι’ αυτό από μια ορχήστρα». Αλλά αυτό που λειτουργεί στη μουσική δεν μπορεί να μεταφερθεί στην πολιτική ή την καθημερινή ζωή, παραδέχεται ο Μπάρενμποϊμ.
Η εκτίμησή του είναι ότι η σύγκρουση στην Παλαιστίνη δεν είναι πολιτική, ότι «είναι κάτι πολύ χειρότερο. Πρόκειται για μια ανθρώπινη σύγκρουση, μια ανθρωπιστική σύγκρουση μεταξύ δύο λαών που είναι πεπεισμένοι ότι έχουν το δικαίωμα να ζουν στην ίδια μικρή γη. Εάν είναι δυνατό, χωρίς τον άλλο».
Με προσοχή
Ο Μπάρενμποϊμ έχει κατηγορηθεί πολλές φορές, κυρίως από τους ορθόδοξους Εβραίους, για αντισημιτισμό. Αλλά επιμένει πάντα να λέει ότι δεν είναι απλώς δικαίωμα, αλλά δημοκρατική του υποχρέωση να ασκεί κριτική στην κυβέρνηση του Ισραήλ. Όμως, καθώς έχει περάσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη Γερμανία -όπου και ανέλαβε τη διεύθυνση της Φιλαρμονικής του Βερολίνου αμέσως μετά τον θάνατο του Χέρμπερτ Φον Κάραγιαν το 1990-, υπογραμμίζει ότι “την κριτική στην ισραηλινή κυβέρνηση δεν να την κάνεις με διαδηλώσεις έξω από συναγωγές”.
Το όραμά του για το μέλλον είναι “ασφάλεια για το Ισραήλ και δικαιοσύνη για τους Παλαιστίνιους. Αυτό ακούγεται πολύ απλό, αλλά είναι πολύ δύσκολο” λέει και στηρίζει τις ελπίδες του για μια μόνιμη εκεχειρία -“όχι μια λύση, απλώς έναν τρόπο που θα μας επιτρέψει να ζήσουμε χωρίς βία στο άμεσο μέλλον”- στον έξω κόσμο. Προχθές το βράδυ η ευχή του έγινε πραγματικότητα με τη μεσολάβηση της Αιγύπτου. Το ερώτημα είναι εάν και πόσο θα κρατήσει...
