Όλοι περίμεναν ότι στην πρώτη τους επίσημη διπλωματική συνάντηση Ουάσιγκτον και Πεκίνο θα έβαζαν προσωρινά κατά μέρος τις πολλές διαφορές τους και θα διερευνούσαν αρχικά ο ένας τις προθέσεις του άλλου. Τελικά εκείνο που παραμερίστηκε ήταν το διπλωματικό πρωτόκολλο με τις δύο πλευρές να ανταλλάσουν βαριές κατηγορίες.
Παρότι ο Τζο Μπάιντεν είχε προειδοποιήσει από τις μέρες ακόμα της διπλωματικής του καμπάνιας ότι ήταν αποφασισμένος να διατηρήσει τη σκληρή γραμμή του προκατόχου του απέναντι στο Πεκίνο, κανείς δεν περίμενε ότι η συνάντηση στο Άνκορατζ της Αλάσκα θα εξελισσόταν με τέτοιον τρόπο.
Στην τοποθέτησή του πριν την έναρξη των συνομιλιών ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν ξεκαθάρισε πως η πλευρά του θα έθετε στο τραπέζι των συνομιλιών ζητήματα που ήταν βέβαιο ότι θα ενοχλούσαν το Πεκίνο.
“Θα συζητήσουμε για τις ενέργειες της Κίνας στη Σιντζιάνγκ”, κινεζική επαρχία όπου η Ουάσιγκτον ισχυρίζεται πως το Πεκίνο διαπράττει «γενοκτονία» των μουσουλμάνων μειονοτικών Ουιγούρων, «το Χονγκ Κονγκ, την Ταϊβάν», αλλά και τις «κυβερνοεπιθέσεις εναντίον των ΗΠΑ», καθώς και τους «οικονομικούς εξαναγκασμούς συμμάχων μας» προειδοποίησε σε ασυνήθιστα ωμό τόνο τους συνομιλητές του.
Η κινεζική απάντηση ήταν εξίσου αιχμηρή. “Η Κίνα εναντιώνεται σθεναρά στην αμερικανική ανάμειξη στις εσωτερικές της υποθέσεις. Έχουμε εκφράσει την ισχυρή αντίθεσή μας σε κάθε τέτοια ανάμειξη και θα λάβουμε αυστηρά μέτρα ως αντίδραση» τόνισε ο Γιανγκ Τζιετσί, το κορυφαίο στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας στο διπλωματικό πεδίο.
Στο πλάι του ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι επέκρινε τις αμερικανικές κυρώσεις που ανακοινώθηκαν την παραμονή της συνάντησης για την καταστολή των δημοκρατικών ελευθεριών στο Χονγκ Κονγκ. «Δεν είναι τρόπος αυτός να υποδέχεσαι προσκεκλημένους» διαμαρτυρήθηκε.
Παρότι στη συνέχεια οι δύο πλευρές προσήλθαν κανονικά στις συνομιλίες, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν και σήμερα, οι εισαγωγικές τοποθετήσεις έδειξε πόσο βαθύ είναι το χάσμα που χωρίζει τις δύο πλευρές.
Ποιες είναι όμως οι βασικές διαφορές τους; Κατά πρώτο λόγο οι εμπορικές σχέσεις. Ο Μπάιντεν κατηγορεί το Πεκίνο, όπως και ο προκάτοχός του Ντόναλντ Τραμπ, για αθέμιτες πρακτικές, όπως οι κρατικές επιδοτήσεις επιχειρήσεων, η κλοπή πνευματικών δικαιωμάτων και η τεχνητή υποτίμηση του κινεζικού νομίσματος.
Από την πλευρά της Κίνα επιθυμεί την απομάκρυνση των δασμών που επέβαλε η διακυβέρνηση Τραμπ και κατηγορεί την Ουάσιγκτον για την άδικη στοχοποίηση επιτυχημένων κινεζικών εταιρειών, όπως η Huawei.
Δεν λείπουν βέβαια τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι ΗΠΑ κατηγορούν την Κίνα για “γενοκτονία” των μουσουλμάνων Ουιγούρων στην επαρχία Σιντζιάνγκ και την καταπάτηση των δημοκρατικών ελευθεριών στο Χονγκ Κονγκ. Η Κίνα ζητάει από τις ΗΠΑ να σταματήσει να αναμειγνύεται στις εσωτερικές της υποθέσεις και θεωρεί επιθετική κίνηση την όλο και πιο έντονη παρουσία του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.
Μπορεί το Πεκίνο να είχε χθες την τιμητική του, ωστόσο και η Μόσχα δεν έμεινε στο απυρόβλητο μια μέρα αφότου ο Μπάιντεν επιτέθηκε στον Ρώσο Πρόεδρο Πούτιν με πρωτοφανείς χαρακτηρισμούς.
Από το Άνκορατζ, ο Μπλίνκεν βρήκε την αφορμή να καλέσει όσες εταιρείες και “οντότητες” δραστηριοποιούνται σήμερα στην κατασκευή του γερμανορωσικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2 να σταματήσουν “αμέσως” κάθε εργασία αν δεν θέλουν να βρεθούν στο στόχαστρο αμερικανικών κυρώσεων.
Ο Μπλίνκεν χαρακτήρισε μάλιστα τον αγωγό “ρωσικό γεωπολιτικό σχέδιο” με στόχο τον διχασμό της Ευρώπης και την υπονόμευση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Οι σκληροί τόνοι της ανακοίνωσης ικανοποίησαν μέχρι και τους Ρεπουμπλικανούς. Ύστερα από αυτήν ο Τεντ Κρουζ, ένας από τους πιο σθεναρούς πολέμιους του αγωγού στην αμερικανική Γερουσία, ήρε τις αντιρρήσεις του για τον διορισμό του Ουίλιαμ Μπερνς στη θέση του διευθυντή της CIA.
