Ένταση και υψηλοί τόνοι πάλι στο Περσικό Κόλπο μετά την απόφαση του Ιράν να αποδεσμευτεί περαιτέρω από την πολυμερή πυρηνική συμφωνία του 2015 και να επαναλάβει την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου κατά 20%. Στο σκηνικό της έντασης προστίθεται και η νέα απόπειρα της Τεχεράνης να επιβάλει de facto έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα στενά του Χορμούζ κατακρατώντας ένα νοτιοκορεατικό τάνκερ, πιέζοντας μ’ αυτόν τον τρόπο τους Αμερικανούς και τον διεθνή παράγοντα να χαλαρώσουν τις κυρώσεις εναντίον της.
Την ανακοίνωση για τον εμπλουτισμό ουρανίου έκανε προχθές από την κρατική τηλεόραση ο εκπρόσωπος του ιρανικού Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας Μπεχρούζ Καμαλβαντί προκαλώντας την οργή της Ουάσιγκτον, που μίλησε για «πυρηνικό εκβιασμό». Η διαδικασία του εμπλουτισμού γίνεται στον υπόγειο πυρηνικό σταθμό του Φορντόβ.
«Η παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο 20%» εξήγησε ο Ιρανός αξιωματούχος. Πρόκειται για μια κίνηση που σηματοδοτεί περαιτέρω αποδέσμευση της Τεχεράνης από τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η οποία υπογράφηκε ύστερα από μακρές και επίπονες διαπραγματεύσεις το 2015 στη Βιέννη ανάμεσα στο Ιράν από τη μία πλευρά και τις ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Γερμανία από την άλλη. Ως γνωστόν, από τη συμφωνία αποχώρησε μονομερώς τον Μάιο του 2018 η κυβέρνηση Τραμπ, επιβάλλοντας εκ νέου κυρώσεις κατά του Ιράν.
Η νέα κίνηση αποδέσμευσης της Τεχεράνης έρχεται σε μια συγκυρία αυξημένων εντάσεων στις ακανθώδεις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, με σημαντικές «παράπλευρες» συνέπειες στο παγκόσμιο σύστημα. Η ιρανική πολιτική τάξη δεν φαίνεται πάντως διατεθειμένη να κάνει πίσω, καθώς στενεύουν τα περιθώρια επιλογών και για την ίδια, επιζητώντας έναν τρόπο να σπάσει τον αμερικανικό κλοιό ενόψει και της ανάληψης της προεδρίας από τον Τζο Μπάιντεν.
Ο Καμαλβαντί εξήγησε ότι ο εκ νέου εμπλουτισμός ουρανίου γίνεται κατ’ εφαρμογή νόμου που ψηφίστηκε πρόσφατα από το ιρανικό Κοινοβούλιο και εξουσιοδοτεί την κυβέρνηση να επαναλάβει αμέσως την παραγωγή ουρανίου εμπλουτισμένου στο 20% με ρυθμό 120 κιλών ετησίως. Το Ιράν παρήγαγε εμπλουτισμένο ουράνιο στο επίπεδο αυτό πριν από την υπογραφή της Συμφωνίας της Βιέννης, με την οποία είχε δεχθεί να περιορίσει τον εμπλουτισμό στο 3,67%. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) επιβεβαίωσε με τη σειρά της ότι άρχισε η τροφοδοσία έξι συσκευών φυγοκέντρησης στον σταθμό του Φορντόβ με σκοπό την παραγωγή ουρανίου με βαθμό εμπλουτισμού έως και 20%.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η ιρανική απόφαση εξόργισε την Ουάσιγκτον, που έκανε λόγο για μια μορφή «πυρηνικού εκβιασμού». «Ο εμπλουτισμός ουρανίου είναι μια σαφής προσπάθεια του Ιράν να εντείνει την εκστρατεία του πυρηνικού εκβιασμού, αλλά είναι μια προσπάθεια που θα συνεχίσει να αποτυγχάνει» δήλωσε χαρακτηριστικά εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που ζήτησε να τηρηθεί η ανωνυμία του.
Πάντως, η επανάληψη της παραγωγής στον σταθμό του Φορντόβ δεν είναι το μοναδικό σημείο τριβής της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη. Στο σκηνικό της έντασης προστίθεται και η υπόθεση της κατακράτησης ενός νοτιοκορεατικού τάνκερ που έπλεε στα στενά του Ορμούζ από τους Φρουρούς της Επανάστασης με την κατηγορία ότι «μόλυνε με τοξικά χημικά τη θάλασσα». Το πλοίο και το εικοσαμελές πλήρωμά του έχουν οδηγηθεί στο ιρανικό λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απαίτησε από το Ιράν να αποδεσμεύσει αμέσως το τάνκερ και να αφήσει ελεύθερο το πλήρωμά του κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι απειλεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας προκειμένου να σπάσει τον κλοιό των οικονομικών κυρώσεων εναντίον της. Οι σχέσεις του Ιράν με τη Νότια Κορέα επιδεινώθηκαν αιφνιδίως μετά το πάγωμα ιρανικών κεφαλαίων σε νοτιοκορεατικές τράπεζες εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων.
