Ήδη από τη συνάντηση του G7 στην Ταορμίνα (Iταλία) διαφάνηκε, κατά κάποιον τρόπο ξεκάθαρα, η διάσταση μεταξύ των Ευρωπαίων και του Τραμπ για το μεγάλο θέμα της εφαρμογής της Συμφωνίας Cop21 του Παρισιού. Έχει σημασία η υπογράμμιση, από τη μεριά του Ιταλού πρωθυπουργού, ότι η συμφωνία του Παρισιού είναι συστατικό στοιχείο του μέλλοντος της Ευρώπης, πράγμα που υπογραμμίστηκε και μετά την οριστική ρήξη από τη μεριά των ηγετών της Ε.Ε. Στη δε συνάντηση της Μπολώνιας των G7 για το περιβάλλον επισημοποιήθηκε ακόμη περισσότερο η απόκλιση των θέσεων. Εκείνο που είναι σημαντικότερο -αφού για πρώτη φορά τέθηκε σ' αυτό το επίπεδο- είναι ότι υπογραμμίστηκε ακόμη περισσότερο η άμεση σχέση μεταξύ των κλιματικών αλλαγών και της μεγέθυνσης τού προσφυγικού κύματος, ιδίως από την Αφρική. Eκτιμάται ότι μέχρι το 2050 θα έχουμε 200 εκατ. πρόσφυγες από περιβαλλοντικά γεγονότα και καταστροφές. Πέρα από την εσωτερική αντίδραση στις ΗΠΑ, είναι πολύ σημαντικό ότι η αντίδραση για την υπεράσπιση του Cop21 είναι έντονη σε πολλές χώρες. Σε επίπεδο Ε.Ε., είδαμε μια συντονισμένη αντίθεση, που μπορεί να είναι σημαδιακή για τη διεκδίκηση ενός ηγετικού ρόλου από τη μεριά της Ε.Ε. Φαίνεται ότι έφτασε η στιγμή αυτός ο ηγετικός πολιτικός ρόλος να εκφρασθεί και στη μεγέθυνση των ευρωπαϊκών στόχων, για την εφαρμογή της Cop21, για το 2030.
Από την άλλη μεριά, η κοινή συνέντευξη Ε.Ε. και Κίνας αποτελεί ένα ιστορικό γεγονός, που υποκαθιστά κατά κάποιον τρόπο τη συμφωνία Κίνας - ΗΠΑ (Ομπάμα), που συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη θετική κατάληξη της συνάντησης του Παρισιού Cop21. Η δεσμευτική συνέπεια της Κίνας φαίνεται και από το γεγονός ότι επενδύσεις της σε Εναλλακτικές Πηγές Ενέργειας, το 2015, ήταν 103 δισ. δολ., έναντι 44 δισ. δολ των ΗΠΑ και 49 δισ. δολ. της Ε.Ε.
Οι τελευταίες εξελίξεις είναι επιστέγασμα της κρίσης μιας συγκεκριμένης παγκοσμιοποίησης, που στην εξέλιξή της δεν έλαβε καθόλου υπ' όψιν τις τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις όσον αφορά την κοινωνική και οικολογική πλευρά. Πράγμα που επιβεβαιώνει, στο βιβλίο - συνέντευξη «Κεκλιμένο Επίπεδο», και ο Ρομάνο Πρόντι. Η κρίση αυτή φέρνει άμεσα στην επιφάνεια μια καινούργια αντίθεση, με έντονο το στοιχείο της διαπάλης μεταξύ μιας εθνικιστικής και απομονωτικής γραμμής -κληρονόμου της μέχρι σήμερα παγκοσμιοποίησης- και εκείνων που παραμένουν στον χώρο ενός «παγκοσμιοποιισμού» που θεωρεί κομβικά του σημεία την κοινωνική και οικολογική διάσταση.
Στον χώρο του «παγκοσμιοποιισμού», η επιλογή που θεωρεί κομβικά σημεία παγκοσμιοποίησης τα κοινωνικά δικαιώματα και την οικολογικη διάσταση -που εμπεριέχει τη διάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης- συγκρούεται με την επικρατούσα νεοφιλελεύθερη, που θεωρεί βασικό της άξονα, πέρα από κάθε άλλο, το εμπόριο: ευρίσκεται όμως σε συντονισμό με τα κοινωνικά κινήματα που κινούνται παράλληλα στην ίδια κατεύθυνση. Κατά συνέπεια, ανοίγονται τεράστια περιθώρια δράσης. Δεν είναι τυχαίο ότι και στις ΗΠΑ, 1.700 θεσμοί, φορείς, κοινωνικές συλλογικότητες δηλ. δήμαρχοι, κυβερνήτες, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις κ.λπ. εναντιώνονται έμπρακτα στην επιλογή του Τραμπ: κι αυτό το κίνημα σχετίζεται, κατά τις εκτιμήσεις, με το ένα τρίτο σχεδόν του πληθυσμού. Κίνημα που επιμένει στην επιδίωξη της μείωσης των εκπομπών του θερμοκηπίου και στην επίτευξη των στόχων του Παρισιού.
Από τη συνάντηση της Ταορμίνας προκύπτει και η εκτίμηση ότι ο Τραμπ «αυτοαπομονώθηκε» σε τέτοιο βαθμό, που είναι ένδειξη απαρχής μιας γεωπολιτικής αναδιάταξης σημαντικών διαστάσεων και επιπτώσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι η «εθνική» και «μονοκυριαρχική» απόσυρση δυό από τις «κινητήριες» δυνάμεις της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης (ΗΠΑ και Μεγάλης Βρετανίας) προκαλούν μια διαδικασία κρίσης της συγκεκριμένης παγκοσμιοποίησης.
Ενώ η επιδίωξη από τη μεριά του Τραμπ μιας «επικυριαρχίας», που διαμορφώνεται στο πλαίσιο διμερών σχέσεων με μονοδιάστατες επιδιώξεις, μπορεί να οδηγήσει «εν δυνάμει» σε συγκρούσεις ανεξέλεγκτες και επικίνδυνες. Ενδεικτικές, από αυτή τη σκοπιά, οι αντιφατικές «πρωτοβουλίες» στη Μέση και Άπω Ανατολή. Μόνον ο πολιτικός αγώνας για μια άλλη παγκοσμιοποίηση, στην οποία τα κοινωνικά δικαιώματα και η οικολογική διάσταση θα αποτελούν βασικές της επιδιώξεις, μπορεί να αλλάξει την πορεία της και να αποφευχθούν επικίνδυνες εξελίξεις.
Η συμφωνία Cop21 είναι κατά κάποιον τρόπο και συμφωνία που κάνει λιγότερο δύσβατο το δύσκολο μονοπάτι της ειρήνης. Δεν είναι από μόνη της ικανή, αλλά αναγκαία, αφού τείνει να δημιουργήσει ένα πλαίσιο διακυβέρνησης πλουτοπαραγωγικών πηγών με στόχους που να συμμερίζεται η διεθνής κοινότητα. Στόχοι που δίνουν νέα ώθηση στην οικονομική συνεργασία καθώς ανοίγουν μια διαδικασία για την αναδιάρθρωση σε νέες και διαφορετικές βάσεις, σε σχέση με το παρελθόν, του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος. Αυτή είναι μια από τις λίγες επιλογές που μπορεί να χρησιμοποιήσουμε σαν «μέσον αγώνα» για να αποτρέψουμε τα αρνητικά· «με τη χρηματιστικοποίηση της οικονομίας, ο καπιταλισμός να μετατρέψει οριστικά σε εμπόρευμα μια φανταστική οντότητα, δηλ. το μέλλον»: το μέλλον των επόμενων γενεών σε ό,τι σχετίζεται με την οικολογική διάσταση και κατά συνέπεια με τη μεγέθυνση των ανισοτήτων.
