Του Wolfgang Munchau
Αυτή ήταν η πρώτη πραγματικά καλή μέρα για την Ευρωζώνη, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης στα τέλη του 2009. Η σαρωτική νίκη του Εμανουέλ Μακρόν δίνει ελπίδα στην Ευρώπη. Η Γαλλία ήρθε αντιμέτωπη με την πιο απόλυτη, αλλά και την πιο έντιμη πολιτική επιλογή από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα εδώ και πολλές δεκαετίες: μεταξύ του να μείνει στην Ευρωζώνη και να κάνει μεταρρυθμίσεις, ή να εγκαταλείψει. Η συνηθισμένη επιλογή του θολώματος δεν ήταν στο τραπέζι. Αυτές οι εκλογές δεν αφορούσαν στο μέλλον της δημοκρατίας. Αφορούσαν το μέλλον της Γαλλίας στην Ευρώπη, αλλά και με το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης. Στους Γάλλους τέθηκε ένα ξεκάθαρο ερώτημα. Έδωσαν μια ξεκάθαρη απάντηση.
Δεν μπορώ να σκεφτώ κανέναν άλλο πολιτικό, σε καμία άλλη χώρα της Ε.Ε., που κατάφερε να κερδίσει μια εκλογική μάχη με σαφή ατζέντα για μεταρρυθμίσεις στην Ευρωζώνη. Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι ο Εμανουέλ Μακρόν θα πετύχει - και είναι πραγματικά πολύ εύκολο να σχεδιάσουμε σενάρια για την αποτυχία του. Αλλά αν επικρατήσει το αισιόδοξο σενάριο για την Ευρωζώνη, ιδού πώς θα έπρεπε να ξεκινήσει: Με έναν ηγέτη από μια μεγάλη χώρα, που κερδίζει την πολιτική εντολή για αλλαγή.
Η χρονική συγκυρία είναι προς όφελός του. Δεν θα είναι σε θέση να πιέσει για μεταρρυθμίσεις στην Ευρωζώνη για ακόμη ένα έτος. Οι Γερμανοί θα κάνουν εκλογές τον Σεπτέμβριο, οι Ιταλοί στις αρχές του 2018. Αυτή η αναγκαστική καθυστέρησή του προσφέρει έναν χρόνο για να δείξει ότι είναι σοβαρός στις προτάσεις του για μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Αποτελεί κοινή εντύπωση, αλλά λανθασμένη, ότι η Γαλλία είναι μια προβληματική οικονομία. Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν καταγράψει σχεδόν πανομοιότυπα επίπεδα παραγωγικότητας τα τελευταία 50 χρόνια. Και οι δύο χώρες έχουν εμφανίσει παρόμοιες οικονομικές επιδόσεις από την εισαγωγή του ευρώ και μετά - με τη Γερμανία να τα πηγαίνει λίγο χειρότερα από τη Γαλλία πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση και λίγο καλύτερα μετά από αυτή. Η Γαλλία δεν είναι σαν την Ιταλία - η οποία δεν έχει καταφέρει να παρουσιάσει μεγάλη ανάπτυξη της παραγωγικότητας μετά από την είσοδό της στην Ευρωζώνη. Γι’ αυτό τον λόγο η επιχειρηματολογία για έξοδο από την Ευρωζώνη, όπως τέθηκε από τη Μαρίν Λεπέν, δεν ήταν τόσο ισχυρή στη Γαλλία, όσο θα είναι στην Ιταλία.
Η Γαλλία, ωστόσο, παραβιάζει το τελευταίο διάστημα τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ε.Ε. Έχει χρέη που αντιστοιχούν στο 100% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, τη στιγμή που η Γερμανία οδεύει προς μείωση της αναλογίας τους χρέους ως προς το ΑΕΠ σε 60% μέχρι τα τέλη αυτής της δεκαετίας - στο επίσημο, αλλά ευρέως παραμελημένο ανώτατο όριο που θέτει η Ευρωζώνη για το χρέος. Προκειμένου να έχει ο κ. Μακρόν έστω μια ελπίδα να πείσει το Βερολίνο για τα οφέλη ενός κοινού προϋπολογισμού στην Ευρωζώνη και ενός κοινού υπουργού Οικονομικών, όπως τα περιέγραψε στο μανιφέστο του, θα χρειαστεί να δείξει σοβαρότητα στην εκπλήρωση των κανόνων που προβλέπουν οι συνθήκες. Ευτυχώς για εκείνον, η χρονική συγκυρία είναι καλή. Η οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται σε ήπια κυκλική ανάκαμψη. Δεν υπάρχει καλύτερη στιγμή για ολοκλήρωση από την παρούσα. Το πρόγραμμά του προτείνει μια μετρίως ισχυρή δημοσιονομική συμπίεση 60 δισ. ευρώ σε διάστημα πέντε ετών. Με ετήσιο μέσο όρο στα 12 δισ. ευρώ αυτό είναι μεταξύ του 0,5% και του 0,6% της οικονομικής παραγωγής του περασμένου χρόνου.
Η Γερμανία είναι ικανοποιημένη που κέρδισε ο Εμανουέλ Μακρόν τις εκλογές, αλλά στην πραγματικότητα ουδείς συζητάει στο Βερολίνο την ιδέα του για έναν κοινό προϋπολογισμό στην Ευρωζώνη και υπουργό Οικονομικών. Οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) είναι πιο ευέλικτοι από τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU), αλλά αντίθετα από τον Εμανουέλ Μακρόν, ούτε αυτοί κάνουν εκστρατεία υπέρ κοινών δημοσιονομικών πολιτικών. Το Βερολίνο θα ανακαλύψει σύντομα ότι ο Εμ. Μακρόν απαιτεί αλλαγές που το γερμανικό πολιτικό κατεστημένο έχει απορρίψει κατηγορηματικά.
Τουλάχιστον η μια πλευρά τελικά θα πάρει πίσω αυτά που έχει πει - και θα το κάνουν και οι δύο αν καταλήξουν σε συμβιβασμό.
Η εκλογική νίκη του Εμανουέλ Μακρόν είναι ένα πρώτο βήμα τεράστιας σημασίας για αλλαγή στη Γαλλία και στην Ευρωζώνη. Αλλά, προς το παρόν, δεν είναι τίποτα παραπάνω από αυτό.
