Της Κάκης Μπαλή
Είναι στριμωγμένη η καγκελάριος Μέρκελ; Θα αναγκαστεί, ως επιτυχημένη τεχνικός της εξουσίας, να ανακρούσει πρύμναν στο μείζον ζήτημα του προσφυγικού; Θα πάρει πίσω το αυτονόητο που είπε ότι "δεν υπάρχει ανώτατο όριο στην παροχή ασύλου" και το αισιόδοξο ότι "θα τα καταφέρουμε"; Ή θα έχει έναν λόγο να περάσει στην Ιστορία ως μια πολιτικός η οποία, έστω μετά από μια δεκαετία "διαχείρισης", με οδηγό τις δημοσκοπήσεις, τελικά υπερασπίζεται μέχρις εσχάτων τις αρχές της;
Η απάντηση είναι δύσκολη. Για την ώρα η Μέρκελ επιδεικνύει απροσδόκητες αντοχές, κάνει μόνο τακτικές υποχωρήσεις και αγνοεί επιδεικτικά την κατακόρυφη πτώση τόσο της προσωπικής της δημοτικότητας -12 μονάδες μέσα σε ένα μήνα- όσο και την υποχώρηση του κόμματός της στις δημοσκοπήσεις και δη μόλις μερικές εβδομάδες πριν από τρεις τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις, αποκλειστικά προς όφελος των ακροδεξιών της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD). Φαίνεται να κλείνει τ' αυτιά της στις όλο και πιο έντονες πιέσεις από το αδελφό κόμμα των Χριστιανοκοινωνιστών της Βαυαρίας, διότι: Πρώτον, έχει συνηθίσει στα παιχνίδια του άσπονδου φίλου της Χορστ Ζέχοφερ. Δεύτερον, διαθέτει μια τεράστια κυβερνητική πλειοψηφία -το 80% των εδρών στην ομοσπονδιακή Βουλή, αλλά και την στήριξη της αντιπολίτευσης, των Πράσινων και της Αριστεράς, στην προσφυγική της πολιτική και δεν την τρομάζουν κάποιες ντουζίνες "ανταρτών". Τρίτον έχει τη στήριξη των επιχειρήσεων που χρειάζονται επειγόντως εργατικά χέρια. Τέταρτον -και σημαντικότερο- πιστεύει ότι έχει ακόμη με το μέρος της την κοινωνία.
Είναι αιθεροβάμων; Ίσως όχι. Η τελευταία δημοσκόπηση που έγινε για λογαριασμό του πρώτου προγράμματος της γερμανικής τηλεόρασης (ARD) δείχνει μια κοινωνία σε σύγχυση. Μια κοινωνία η οποία εκτιμά μεν σε ποσοστό 81% ότι η κυβέρνηση έχει χάσει τον έλεγχο στο προσφυγικό, πλην όμως σε ποσοστό 94% θεωρεί σωστό να υποδέχεται η Γερμανία τους ανθρώπους που τρέχουν να γλιτώσουν από τον πόλεμο και σε ποσοστό 73% αυτούς που χρειάζονται προστασία επειδή διώκονται για τις πολιτικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις τους.
Αυτή η σύγχυση της κοινωνίας αποτυπώνεται και στα γεγονότα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Από τη μια πλευρά αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο οι επιθέσεις εναντίον καταλυμάτων προσφύγων, τα μηνύματα του μίσους πλημμυρίζουν το διαδίκτυο και ακούγονται όλο πιο έντονα και στον δρόμο, στις περιβόητες διαδηλώσεις της Δευτέρας από τους "πατριώτες ενάντια στον εξισλαμισμό της Δύσης" (Pegida) και τους συνοδοιπόρους τους της AfD.
Από την άλλη απέναντι σε κάθε τέτοια διαδήλωση με ρατσιστικά συνθήματα στήνεται μια αντιδιαδήλωση, ενώ ο αριθμός των απλών ανθρώπων που προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους για την περίθαλψη των προσφύγων -από μαγείρεμα μέχρι μαθήματα γερμανικών- παραμένει εντυπωσιακά μεγάλος, παρά το γεγονός ότι αυτή η κατάσταση έκτακτης ανάγκης κρατάει μήνες. Τρόπον τινά, αυτοί οι εθελοντές στην Κολωνία, το Μόναχο και κυρίως στις μικρές επαρχιακές πόλεις μοιάζουν πολύ με τους νησιώτες στη Λέσβο ή τη Λέρο. Με -σημαντική- διαφορά ότι δεν είναι και οι ίδιοι βυθισμένοι στην κρίση.
Ο ρόλος του "ψεύτη - Τύπου"
Ένα δεύτερο κοινό που αποκτά το τελευταίο διάστημα η Γερμανία με την Ελλάδα είναι η άγρια αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του Τύπου. Με εξαίρεση την εφημερίδα "Bild" -και κάποια ανάλογα τοπικά φύλλα- που πάντοτε θεωρούνταν κίτρινη, πλην όμως είχε τεράστια απήχηση και κυκλοφορία, τόσο οι "κανονικές" πολιτικές εφημερίδες όσο και τα δελτία ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης θεωρούνταν λίγο - πολύ αξιόπιστα από τη μεγάλη πλειονότητα των Γερμανών. Μόνο οι διαδηλωτές του Pegida, που έκαναν το φθινόπωρο του 2014 την εμφάνισή τους στη Δρέσδη, φώναζαν εξ αρχής συνθήματα ενάντια στον "ψεύτη Τύπο" κατηγορώντας τον μεταξύ άλλων ότι κρύβει κάτω από το χαλί τα... εγκλήματα που κάνουν οι ξένοι στη Γερμανία.
Στο μεταξύ, και με αφορμή τα μειωμένα ανακλαστικά της γερμανικής τηλεόρασης το βράδυ της πρωτοχρονιάς στην Κολωνία, όταν έγιναν μαζικές σεξουαλικές επιθέσεις ενάντια σε γυναίκες από νεαρούς κυρίως από τη βόρεια Αφρική και άργησαν δυο μέρες να τις μεταδώσουν, το κλίμα αμφισβήτησης έχει πάρει διαστάσεις. Μέχρι και η... Bild, η εφημερίδα με τις γυμνόστηθες -αν και δεν τις βάζει πια στην πρώτη σελίδα- κατηγορείται ότι δεν προβάλλει αρκετά τον σεξισμό των προσφύγων, μεταναστών, ισλαμιστών, ούτε τον κίνδυνο που απορρέει από αυτούς τους ξένους στην... κυρίαρχη κουλτούρα της πατρίδας. Όλο και περισσότεροι Γερμανοί πείθονται ότι τα μέσα ενημέρωσης μεροληπτούν υπέρ των προσφύγων και ότι ο κίνδυνος είναι πανταχού παρών, πλην όμως το κλίμα φόβου δεν μετουσιώθηκε σε αποχή από το καρναβάλι που ξεκίνησε την Πέμπτη. Οι "τρελοί" πλημμύρισαν τους δρόμους της Κολωνίας και των άλλων πόλεων, που ζουν για την "Πέμπτη εποχή", αψηφώντας εντελώς τον... κίνδυνο των ξένων και σχεδόν τον κακό καιρό.