Της Κάκης Μπαλή
Αυτές τις μέρες οι -λίγες- εικόνες που φτάνουν στις οθόνες μας από το Ντιγιάρμπακιρ, το Τσίζρε, τη Σιλόπη κι όλα τα κεφαλοχώρια στην επαρχία του Σιρνάκ στη Νοτιοανατολική Τουρκία μοιάζουν πολύ με τις εικόνες από το Χαλέπι ή τη Δαμασκό. Σπίτια γαζωμένα από τις σφαίρες, χαλάσματα, οδοφράγματα, έρημοι δρόμοι και παντού φαντάροι. Φαντάροι του τουρκικού στρατού που καλούνται να υλοποιήσουν την... υπόσχεση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να "εξαφανίσουν την τρομοκρατία". Κι όταν αυτές τις μέρες ο Τούρκος πρόεδρος μιλά για "τρομοκρατία", εννοεί τους αντάρτες του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν ΡΡΚ, τη νεολαία του YDG-H, αλλά και τους μη οργανωμένους νεαρούς Κούρδους που εξεγείρονται ενάντια στην καταπίεση και τη φτώχεια. Μόνο που οι αντάρτες είναι κυρίως στα βουνά κι όχι μέσα στις πόλεις, που έχουν καταληφθεί επί του εδάφους από τα τεθωρακισμένα, ενώ πάνω από τα σπίτια κάνουν θορυβώδεις γύρους στρατιωτικά ελικόπτερα.
Στις μικρές κουρδικές πόλεις και στο Σουρ, το ιστορικό κέντρο της μεγαλούπολης του Ντιγιάρμπακιρ, οι άνθρωποι έχουν κλειστεί στα σπίτια τους αφενός για να γλιτώσουν από τα διασταυρούμενα πυρά στις συγκρούσεις μεταξύ νεαρών Κούρδων και Τούρκων φαντάρων, αφετέρου -και κυρίως- διότι επί μέρες υπάρχει απαγόρευση εξόδου, με εξαίρεση λίγες ώρες, ώστε να μπορέσουν να αγοράσουν τρόφιμα και νερό. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι -κάποιοι ξένοι ανταποκριτές μιλούν μέχρι και για 250.000- έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους κι έχουν αναζητήσει καταφύγιο σε συγγενείς και φίλους σε γειτονικές πόλεις ή -εν προκειμένω στο Ντιγιάρμπακιρ- σε πιο ασφαλείς γειτονιές.
Οποία ειρωνεία. Η Τουρκία, που χρίστηκε από την Ε.Ε. "ασφαλής χώρα" στο παζάρι για τη συνεργασία στη διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, έχει στις επαρχιακές οδούς της ουρές εσωτερικών προσφύγων.
Κι όμως, μόλις πριν από λίγους μήνες όλα έδειχναν ότι ο πολυετής εμφύλιος μεταξύ των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας και των Κούρδων ανταρτών είχε τελειώσει οριστικά - και χάρη στις κινήσεις του Ερντογάν και του κόμματός του της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Πρακτικά υπήρχε ανοιχτή γραμμή μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και του -έγκλειστου στο Ιμραλί- ιστορικού ηγέτη του ΡΚΚ Αμπντουλά Οσταλάν, ενώ η συμπεφωνημένη εκεχειρία έμοιαζε να μακροημερεύει. Επιπλέον, τα τοπικά στελέχη του -σουνιτικού- ΑΚΡ στο Ντιγιάρμπακιρ, αλλά και στις περισσότερες επαρχίες της Τουρκίας, σε επίπεδο λεκτικό τουλάχιστον, τάσσονταν υπέρ της ανοχής έναντι ομάδων όπως οι χριστιανοί, οι αλεβίτες και οι Κούρδοι η χώρα έμοιαζε να έχει μπει στον δρόμο της... κανονικότητας.
Τώρα, ο στρατός γράφει στους τοίχους της Σουρ απειλητικά συνθήματα: "Έχουμε επιστρέψει" και "Θα γνωρίσετε τη δύναμη του κράτους". Η "δύναμη του κράτους" ξυπνά άγριες μνήμες στις κουρδικές περιοχές, που έρχονται να προστεθούν στον φόβο που προκαλούν αυτές τις μέρες οι σειρήνες που ουρλιάζουν, τα δακρυγόνα που κόβουν την ανάσα, οι ριπές από τα οπλοπολυβόλα. Ο πόλεμος επέστρεψε στην Τουρκία με περισσότερη ορμή από πριν. Τώρα οι συγκρούσεις δεν γίνονται στα βουνά, οι αγριότητες δεν γίνονται στα χωριά - αυτά που δικαίως ή αδίκως ήταν "χαρακτηρισμένα" ως προπύργια του ΡΚΚ. Γίνονται στις μεγάλες πόλεις της Νοτιοανατολικής Τουρκίας, γίνονται στο Ντιγιάρμπακιρ, που τα τελευταία χρόνια γνώρισε μια εκρηκτική ανάπτυξη, καθώς και οι "μαύροι" Τούρκοι είχαν την ευκαιρία τους στην ευημερία στα χρόνια του Ερντογάν.
