ΤΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
Πενήντα πέντε ημέρες μετά τις βουλευτικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου, ο «γύψος» της νεοφιλελεύθερης μνημονιακής κυριαρχίας έσπασε και στην Πορτογαλία, εξαναγκάζοντας τον αυταρχικό δεξιό πρόεδρο της Δημοκρατίας Καβάκο Σίλβα να διορίσει την προοδευτική κυβέρνηση του σοσιαλιστή Αντόνιο Κόστα, που στις 2 Δεκεμβρίου αναμένεται να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή της Λισσαβώνας και από τους βουλευτές του Μπλόκου της Αριστεράς, του Πορτογαλικού Κ.Κ. και των Πράσινων.
Η πορτογαλική Δεξιά και τα μεγάλα χρηματοοικονομικά συμφέροντα έκαναν τα πάντα για να αποτρέψουν τον σχηματισμό αυτής της κυβέρνησης, χρησιμοποιώντας αρχικά την πραξικοπηματική ερμηνεία του Συντάγματος από το Καβάκο Σίλβα, που έσπευσε να διορίσει εκ νέου πρωθυπουργό τον Πάσος Κοέλιο, γνωρίζοντας ότι όχι μόνο δεν διέθετε πλειοψηφία στη Βουλή, αλλά και ότι είχε ήδη σχηματιστεί μια νέα πλειοψηφία που είχε εκλέξει έναν σοσιαλιστή πρόεδρο της Βουλής και ότι αυτή η πλειοψηφία των τεσσάρων προοδευτικών και αριστερών κομμάτων είχε καταλήξει και σε μια κυβερνητική συμφωνία τετραετίας.
Πιέσεις με "πληρεξούσιους"
Οι ευρωπαϊκοί πολιτικοί, οικονομικοί και νομισματικοί θεσμοί και κυρίως η Γερμανία, μετά τον σάλο που προκάλεσε στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια κοινή γνώμη ο τρόπος που μεταχειρίστηκαν τον Ιούλιο την Ελλάδα, άφησαν το μεγαλύτερο μέρος του βρόμικου παιχνιδιού στο πορτογαλικό κατεστημένο, αποφεύγοντας τις άμεσες, ωμές και πιεστικές παρεμβάσεις των Σόιμπλε, Σουλτς, Γιούνκερ, Ντάισελμπλουμ και Μέρκελ. Ο πιο εχθρικός ήταν και είναι ο δεξιός Ραχόι, που φοβάται ότι οι εξελίξεις στην Πορτογαλία θα επηρεάσουν τους Ισπανούς ψηφοφόρους στις βουλευτικές εκλογές της 20ής Δεκεμβρίου, επιτρέποντας να διαμορφωθεί μια άλλη πλειοψηφία στη Βουλή της Μαδρίτης.
Τα μεγάλα πορτογαλικά μέσα ενημέρωσης ανέλαβαν τον ρόλο που έχουν αναλάβει στην Ελλάδα τα συστημικά ΜΜΕ. Για τη δημόσια και ιδιωτική τηλεόραση και τις διαπλεκόμενες εφημερίδες της Λισσαβώνας και του Πόρτο, υπήρχε μόνο ο πρόεδρος της Δημοκρατίας και η δεξιά κυβέρνησή του. Η ψήφος του πορτογαλικού λαού και το Κοινοβούλιο και, ακόμη «χειρότερα» το γεγονός ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα πραγματοποίησε μια μεγάλη στροφή και αποφάσισε να συνεργαστεί με τη ριζοσπαστική Αριστερά του νικηφόρου Μπλόκου της Μαρτίνς, το Κ.Κ. του Σόουσα και τους συμμάχους του Πράσινους, όχι μόνο περνούσε σε δεύτερη μοίρα, αλλά απονομιμοποιούνταν κιόλας μετά την επίσης ακραία ερμηνεία του Συντάγματος από το Καβάκο Σίλβα ότι τα κόμματα της Αριστεράς δεν μπορούν να κυβερνήσουν (!), βάζοντας στην πράξη στον «γύψο» τη ψήφο σχεδόν ενός εκατομμυρίου πολιτών.
Την ημέρα που ο Πάσος Κοέλιο δέχθηκε ένα ηχηρό ράπισμα από την ψήφο μομφής της Βουλής, που ακούστηκε ώς τις Βρυξέλλες, τη Φρανκφούρτη και το Βερολίνο, τα πορτογαλικά μέσα ενημέρωσης αναζητούσαν αποστάτες σοσιαλιστές, ενώ προηγούμενα το σοσιαλιστικό συνδικάτο της UGT είχε ζητήσει τη συνέχιση της μνημονιακής πολιτικής και τη στήριξη της κυβέρνησης του Πάσος Κοέλιο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, θυμίζοντας λίγο τη δική μας ΓΣΕΕ που είχε στηρίξει το «Ναι» στο δημοψήφισμα...
Ο φόβος της "πασοκοποίησης"
Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι σημαντικά στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ακόμη και διαμέσου της «Αυγής», όπως η ευρωβουλευτής Άνα Γκόμες και ο υπουργός, πλέον, Πολιτισμού της νέας κυβέρνησης Ζοάο Σοάρες, που αποτέλεσαν από τους πρωταγωνιστές στην αλλαγή της πολιτικής του Σοσιαλιστικού Κόμματος, χρησιμοποίησαν στο εσωτερικό του ένα σημαντικό επιχείρημα υπέρ της συμμαχίας με την Αριστερά: τον κίνδυνο "πασοκοποίησης" του Σοσιαλιστικού Κόμματος σε περίπτωση ανοχής ή συνεργασίας με την κυβέρνηση του Πάσος Κοέλιο. Τα τέσσερα κόμματα που θα στηρίξουν τη 1η και 2η Δεκεμβρίου στη Βουλή την κυβέρνηση του γραμματέα των σοσιαλιστών Κόστα προχώρησαν σε τρεις επιμέρους συμφωνίες αντί για μια κοινή συμφωνία αρχών και προγραμματικών στόχων ανάμεσα στους ηγέτες των τεσσάρων κομμάτων. Ένα αποτέλεσμα που αντανακλά σε μεγαλύτερο βαθμό τη δογματική προσήλωση ορισμένων στις διαφορές ανάμεσα στα κόμματα της Αριστεράς παρά τις αποστάσεις τους με το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Πάντως, η μεγάλη αλλαγή στην Πορτογαλία οφείλεται στον διπλασιασμό των ψήφων και των βουλευτών του Μπλόκου της Αριστεράς και στη διατήρηση της δύναμης του Πορτογαλικού Κ.Κ., δεδομένου ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές και κατέγραψε ένα από τα χειρότερα αποτέλεσματά του. Η αλλαγή όμως δεν αποτελεί μόνο καρπό των ποσοστών, των ψήφων και του αριθμού των βουλευτών της Αριστεράς. Το Μπλόκο της Αριστεράς και κυρίως το Κ.Κ. και οι Πράσινοι σύμμαχοί του πραγματοποίησαν ένα άλμα ποιότητας, για να μετατραπούν σε χρήσιμες δυνάμεις για τη σωτηρία των πολιτών από την καταστροφική νεοφιλελεύθερη λιτότητα και να αλλάξουν τις πολιτικές ισορροπίες στη χώρα τους.
Τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης και ο πρόεδρος Καβάκο Σίλβα, ακόμη και με τις ανούσιες "έξι προϋποθέσεις" που έθεσε τις τελευταίες ημέρες στον Κόστα για να του δώσει την εντολή και να αποτρέψει τη συμμετοχή αριστερών υπουργών στην κυβέρνηση, προσπάθησαν να διασπάσουν την Αριστερά, στοιχηματίζοντας στην ιδεοληψία και στον σεχταρισμό της προβάλλοντας ως ύψιστα θέματα για την Πορτογαλία τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, την Ε.Ε. και την Ευρωζώνη, στοχεύοντας τουλάχιστον σε αποχωρήσεις από το Κ.Κ.
Απάντηση με ωριμότητα
Με μεγάλη ωριμότητα η ηγεσία και η βάση του Κ.Κ. και του Μπλόκου έδωσαν την απάντηση που περίμεναν όλοι οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι και όσοι έχουν πληγεί από τηΝ κρίση. Μίλησαν με τους σοσιαλιστές και δεσμεύτηκαν για αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, την υπεράσπιση του κοινωνικού κράτους και των δημοσίων υπηρεσιών, το τέλος των ιδιωτικοποιήσεων, την ανάκτηση των εργασιακών, οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων που έχει καταργήσει η μνημονιακή πολιτική, αφήνοντας ανοιΧτό το πεδίο έκφρασης μια πολιτικής εναντίον της λιτότητας, του συμφώνου σταθερότητας και του δημοσίου χρέους μέσα από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Δεσμεύτηκαν για αλλαγές σε βάθος τετραετίας, εξηγώντας ότι δεν μπορούν να γίνουν όλα σε μια μέρα και ζήτησαν από τους πολίτες και τα στελέχη της Αριστεράς να στηρίξουν ουσιαστικά μια κυβέρνηση σοσιαλιστών, αδιαφορώντας εάν ήταν το Σοσιαλιστικό Κόμμα που έφερε στη χώρα τους το μνημόνιο. Κανείς δεν τόλμησε να πει ότι ο γραμματέας του Κ.Κ. Σόουσα είναι "προδότης και πουλημένος". Κανείς δεν τόλμησε να πει ότι η Μαρτίνς πρόδωσε την «αντικαπιταλιστική Αριστερά». Φτάνουν μόνο κάτι μικρές τροτσκιστικές ομάδες με ποσοστά υπεραστικών τηλεφωνικών αριθμών...
Στην Ελλάδα η ριζοσπαστική Αριστερά κατάφερε να διαγράψει από το πολιτικό σκηνικό τους πρωταγωνιστές και συνενόχους της λιτότητας, στέλνοντας στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας το κόμμα που έφερε το Μνημόνιο και στήριξε τη διαφθορά και τη διαπλοκή για δεκαετίες.
Στην Πορτογαλία η ριζοσπαστική και κομμουνιστική Αριστερά κατάφεραν να διασπάσουν το μέτωπο των σοσιαλιστών συνενόχων της λιτότητας, δημιουργώντας ένα προηγούμενο απαγκίστρωσης των σοσιαλιστών από τη νεοφιλελεύθερη πολιτική την οποία υπηρέτησαν με ζήλο τουλάχιστον τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Η νέα κυβέρνηση του Κόστα επισφραγίζει το γεγονός ότι στην Ευρώπη η Αριστερά αποτελεί αναπόσπαστο εάν όχι το πρωτοπόρο τμήμα των δημοκρατικών και κοινωνικών αλλαγών που έχουμε ανάγκη και ότι η Αριστερά αποτελεί την πλέον χρήσιμη δύναμη υπεράσπισης των συμφερόντων των εργαζομένων, των μεσαίων στρωμάτων και όσων έχουν πληγεί από την κρίση εδώ και τώρα, σήμερα, τη στιγμή που έχουν ανάγκη. Ξεσκονίζοντας τις παλιές της θεωρίες και αναπροσαρμόζοντάς τες στη νέα πραγματικότητα, η Αριστερά στην Πορτογαλία, όπως και στην Ελλάδα, φαίνεται ότι βρήκαν τον δρόμο για τη κατάκτηση των δικών τους "χειμερινών ανακτόρων", βάζοντας μπροστά τα επίμαχα διαχρονικά αιτήματα των εργαζομένων: ειρήνη, ψωμί, εργασία.
