ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
"Η Πορτογαλία θα έχει σε λίγο μιαν άλλη κυβέρνηση, που θα πρέπει να δίνει καθημερινές μάχες για να απελευθερώσει τη χώρα από τη λιτότητα παρά τις πιέσεις που θα δέχεται, αν και, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η Μέρκελ δεν μπορεί να κάνει την Πορτογαλία μια δεύτερη Ελλάδα" τονίζει στην «Αυγή» ο Φρανσίσκο Λούσα, καθηγητής Οικονομικών, ιδρυτικό στέλεχος και πρώην ηγέτης του Μπλόκου της Αριστεράς.
* Πώς έχει διαμορφωθεί η κατάσταση στη Βουλή μετά την πτώση της κυβέρνησης του Πάσος Κοέλιο;
Η κατάσταση δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη. Η κυβέρνηση της Δεξιάς έπεσε γιατί αποτελεί τη μειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Ο πρόεδρος της δημοκρατίας, που έχει περισσότερες αρμοδιότητες από τον ομόλογό του στην Ελλάδα επειδή είναι απευθείας εκλεγμένος από τον λαό και έχει σημαντικό συνταγματικό λόγο για τον σχηματισμό των κυβερνήσεων, θα έπρεπε να είχε καλέσει τον γραμματέα του Σοσιαλιστικού Κόμματος Αντόνιο Κόστα και να του αναθέσει τον σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης.
Είναι στην κρίση του να σεβαστεί την ψήφο του Κοινοβουλίου που απέρριψε την κυβέρνηση του Πάσος Κοέλιο. Δεν έχει εναλλακτική λύση. Εάν προσπαθήσει να σχηματίσει μιαν άλλη κυβέρνηση, θα απορριφθεί και αυτή από το Κοινοβούλιο. Σε τελική ανάλυση, το Κοινοβούλιο αποτελεί τον πραγματικό άξονα της Δημοκρατίας. Σε λίγες εβδομάδες ολοκληρώνεται και η θητεία του προέδρου της δημοκρατίας, αφού στις 17 Δεκεμβρίου θα έχουμε προεδρικές εκλογές. Συν τοις άλλοις ο Καβάκο Σίλβα δεν μπορεί να είναι υποψήφιος. Φαίνεται να έχει δημιουργηθεί και μεγάλη πολιτική ένταση...
* Η ένταση όμως συνοδεύεται από ισχυρή ελπίδα...
Η Δεξιά δεν έχει καμία πιθανότητα να παραμείνει στην εξουσία και να σχηματίσει κυβέρνηση. Η μόνη δυνατή κυβερνητική πλειοψηφία είναι αυτή των Σοσιαλιστών, των Κομμουνιστών, των Πρασίνων και του Μπλόκου της Αριστεράς.
Οι τέσσερις αυτές δυνάμεις παρουσίασαν ένα πολύ απαιτητικό πρόγραμμα γιατί συμπεριλαμβάνει ορισμένες σημαντικές νίκες για την Αριστερά, όπως είναι το τέλος των ιδιωτικοποιήσεων, η διασφάλιση των δημοσίων συγκοινωνιών στις μεγάλες πόλεις, όπως η Λισσαβώνα και το Πόρτο -γιατί η κυβέρνηση του Πάσος Κοέλιο διαπραγματευόταν την πώλησή τους σε ιδιώτες-, αυξήσεις μισθών στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, αυξήσεις στις συντάξεις, στήριξη της δημόσιας Υγείας- Παιδείας και των λαϊκών οικογενειών. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι θα δημιουργηθεί μια επιτροπή από την κυβέρνηση και τη Βουλή για να συζητήσει τη βιωσιμότητα του εξωτερικού χρέους. Τα μέτρα αυτά εναντίον της λιτότητας θα διευκολύνουν τη ζωή πολλών ανθρώπων.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα από την πλευρά του εγκατέλειψε πολλές από τις προτάσεις του που έρχονταν σε αντίθεση με τις προτάσεις της Αριστεράς, όπως για την περαιτέρω ελαστικοποίηση της εργασίας και το πάγωμα των συντάξεων. Τώρα πρέπει να περιμένουμε να τελειώσει η πολιτική κρίση και να σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση που θα εφαρμόσει τα νέα μέτρα κατά της λιτότητας.
* Δεχθήκατε πιέσεις εναντίον του σχηματισμού της κυβέρνησης Σοσιαλιστών και Αριστεράς;
Οι διεθνείς πιέσεις, κυρίως από την Ευρώπη, ήταν πολύ ισχυρές, όπως μας έδειξε και η ελληνική εμπειρία. Το σίγουρο είναι ότι η Μέρκελ δεν θέλει μια δεύτερη πολιτική κρίση μετά από αυτό που έκανε στην Ελλάδα. Είναι πολύ νωρίς για να κινηθεί στο βραχυπρόθεσμο διάστημα. Δεν θα κάνει καλό στην εικόνα της. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε μια μεταρρύθμιση για την ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης. Ξέρουμε πολύ καλά τι σημαίνει όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιλάει για "μεταρρυθμίσεις", γιατί είναι συνώνυμες με τη λιτότητα.
* Είστε ένας από τους ιδρυτές του Μπλόκου και για πολλά χρόνια ο ηγέτης που το εκπροσώπησε στη Βουλή και την κοινωνία. Πώς βλέπετε σήμερα αυτό το κοινό σας δημιούργημα να αποτελεί το επίκεντρο των αλλαγών στη χώρα σας;
Είμαστε όλοι μας ικανοποιημένοι και υπερήφανοι. Το Μπλόκο είχε ένα εξαιρετικά καλό αποτέλεσμα κάνοντας μια δυναμική προεκλογική εκστρατεία με ξεκάθαρες θέσεις για την εσωτερική και ευρωπαϊκή του πολιτική και κυρίως σε ό,τι αφορά τις ευρωπαϊκές συμφωνίες. Η μάχη του Μπλόκου εναντίον της λιτότητας συνοδεύτηκε από την προσπάθεια να υπάρξουν ενωτικές συγκλίσεις που θα επέτρεπαν μια πραγματική αλλαγή πολιτικής. Το Μπλόκο είχε μια εξαιρετική ικανότητα επαφής με τον κόσμο, πήρε πρωτοβουλίες και επιβραβεύτηκε από τους ψηφοφόρους.
Τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα και δύσκολη κατάσταση. Η Δεξιά είναι μειοψηφία και οι Σοσιαλιστές και η Αριστερά πλειοψηφία. Όλα όμως εξαρτήθηκαν από την αλλαγή στάσης του Σοσιαλιστικού Κόμματος και την άνοδο του Μπλόκου. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα συμμαχεί με την Αριστερά πρώτη φορά τα τελευταία σαράντα χρόνια! Σε ό,τι αφορά τους προϋπολογισμούς και τα χρηματοοικονομικά θέματα, συμμαχούσε πάντα με τη Δεξιά αποδεχόμενο και τις πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον μονόδρομο της λιτότητας. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα, παρά τις εσωτερικές του αντιθέσεις, πήρε μια εξαιρετική απόφαση. Το γεγονός ότι η πλειοψηφία του λαού ψήφισε κατά της λιτότητας και το αποτέλεσμα του Μπλόκου βοήθησαν στην αλλαγή.
* Γιατί το Μπλόκο κατάφερε να διπλασιάσει ψήφους και έδρες, ενώ η υπόλοιπη Αριστερά έμεινε στο επίπεδο όπου βρισκόταν προηγουμένως;
Το Πορτογαλικό Κ.Κ. πήρε μόνο τέσσερις χιλιάδες ψήφους παραπάνω και εξέλεξε έναν βουλευτή παραπάνω. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα είχε μια μικρή άνοδο, μια τόσο μικρή άνοδο, που το έκανε να καταγράψει ένα από τα χειρότερα αποτελέσματα της ιστορίας του. Ίσως γιατί δεν έκανε μια προεκλογική εκστρατεία σε σύγκρουση με τη λιτότητα. Στο πρόγραμμά του είχε στοιχεία της λιτότητας, κυρίως σε ό,τι αφορούσε ελαστικοποιήσεις και συντάξεις.
Μόνο το Μπλόκο είχε το θάρρος να πει δημοσίως ότι η σύγκλιση είναι δυνατή και ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα έπρεπε να εγκαταλείψει αυτές τις πτυχές της πολιτικής του και να υπερασπιστεί τους μισθούς και τις συντάξεις. Η συντονίστρια του Μπλόκου Καταρίνα Μαρτίνς εξέθεσε αυτή την πολιτική πολύ καλά κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής της αντιπαράθεσης με τον γραμματέα των Σοσιαλιστών Αντόνιο Κόστα. Αυτό είχε μεγάλο αντίκτυπο στην κοινή γνώμη. Το Μπλόκο μπήκε στη φωτιά του προεκλογικού αγώνα καθιστώντας σαφές στον κόσμο ότι μόνο η Αριστερά μπορεί να αντιπολιτευθεί προγραμματικά και να ανατρέψει τη λιτότητα.
* Πως προδιαγράφεται το μέλλον της κυβέρνησης Σοσιαλιστών και Αριστεράς;
Είναι δύσκολο να κάνουμε προβλέψεις. Το πρόγραμμά της είναι πολύ περιορισμένο. Πρέπει να δούμε πώς θα διαμορφωθεί η Επιτροπή για το εξωτερικό χρέος. Ο νέος πρωθυπουργός έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα αλλάξει η παραδοσιακή θέση της χώρας και ότι δεν θα ζητήσει την αναδιάρθρωση του χρέους. Χωρίς όμως την αναδιάρθρωση του χρέους, δεν θα μπορούμε να έχουμε καμιά ανάπτυξη και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας τα επόμενα χρόνια.
Η κυβέρνηση μπορεί να πάρει αποφάσεις για τα πιο επείγοντα θέματα που αφορούν μισθούς, συντάξεις, ιδιωτικοποιήσεις κ.λπ. Δεν έχει όμως τις απαραίτητες αντιστάσεις για να αντιμετωπίσει μια νέα χρηματοοικονομική κρίση τις πιέσεις της Ευρώπης. Η Αριστερά θα αναζητήσει εφικτές λύσεις ημέρα με την ημέρα για τα επόμενα χρόνια.
* Η κατάσταση στην Ελλάδα επηρέασε τις εκλογές στην Πορτογαλία;
Τα δεξιά κόμματα χρησιμοποιούσαν πολύ το παράδειγμα της Ελλάδας με την υπογραφή του Μνημονίου για να υποστηρίξουν ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στη λιτότητα και ότι η Αριστερά, όταν κυβερνάει αποδέχεται τις πολιτικές της Ευρώπης. Απέφευγαν να μιλούν για τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές γιατί δεν τα συνέφερε. Στη συζήτηση του Πάσος Κοέλιο με τον Καταρίνα Μαρτίνς, ο δεξιός πρωθυπουργός προσπάθησε να χρησιμοποιήσει αυτά τα επιχειρήματα, αλλά πήρε τις κατάλληλες απαντήσεις από την ηγέτιδα του Μπλόκου. Η Δεξιά δεν κατάφερε να χρησιμοποιήσει τον εκβιασμό κατά της Ελλάδας για να απομονώσει την Αριστερά. Άλλωστε μια εκλογική νίκη είναι πάντα μια εκλογική νίκη...
Ο Λούσα και το Μπλόκο
Γεννήθηκε το 1955 και από πολύ νέος συμμετείχε στον αγώνα εναντίον της δικτατορίας του Σαλαζάρ. Για τη δράση του συνελήφθη και φυλακίστηκε. Το 1973 προσχώρησε στην τροτσκιστική LCI, που το 1979 μετονομάστηκε σε PSR. Ο Λούσα ήταν συντονιστής του Μπλόκου από το 2005 έως το 2012 προχωρώντας σε διαρκή ανοίγματα προς τα κοινωνικά, περιβαλλοντικά, αντι-ομοφοβικά κινήματα και άλλες μικρότερες πολιτικές ομάδες. Είναι καθηγητής Οικονομικών, έχει εκδώσει βιβλία οικονομικού, πολιτικού και δημοσιογραφικού περιεχομένου και ασχολείται με ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές.
