Περιοδεία δύο εβδομάδων στη Γερμανία, με πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς, για να ενημερώσει για το ζήτημα των γερμανικών οφειλών πραγματοποιεί αυτές τις ημέρες ο Μανώλης Γλέζος. Από τις 27 έως τις 30 Απριλίου βρισκόταν στο Στρασβούργο και επόμενος σταθμός ήταν το Αμβούργο, όπου μεταξύ άλλων απηύθυνε χαιρετισμό στη συγκέντρωση των γερμανικών συνδικάτων για την Εργατική Πρωτομαγιά.
Την Τρίτη θα βρίσκεται στο Βερολίνο για να ενημερώσει για τις οφειλές σε εκδήλωση που διοργανώνεται από την Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων και την Παρασκευή θα μιλήσει σε εκδήλωση που διοργανώνεται από την ευρωκοινοβουλευτική ομάδα του Die Linke προς τιμήν του και της Beate Klarsfeld, με θέμα «70 Χρόνια από την ημέρα της Απελευθέρωσης: Συζητάμε για τη μεταπολεμική Ευρώπη, Διαμορφώνουμε τη σημερινή Ευρώπη» (στις 18.00 στην αίθουσα Babylon - Rosa Luxemburg - Strasse 30, 10178 Berlin).
Το Σάββατο ο Μ. Γλέζος ενώνει τη φωνή του με αυτή των Γερμανών στις επίσημες εκδηλώσεις μνήμης για την αντιφασιστική νίκη και την απελευθέρωση του Βερολίνου από τον ναζισμό, που διοργανώνει το κόμμα Die Linke. Τον ρωτήσαμε, στη μέση της περιοδείας, για το τι γνωρίζουν οι Γερμανοί για την Κατοχή, για τις ενδεχόμενες συμμαχίες, αλλά και για το πώς βλέπει μια προοπτική συμψηφισμού των οφειλών με το χρέος.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
*Μέχρι στιγμής από την περιοδεία σας τι συμπέρασμα έχετε αποκομίσει; Η γερμανική νεολαία και η κοινωνία ευρύτερα γνωρίζουν τι έγινε πριν από 70 χρόνια και γιατί θέτουμε το ζήτημα των οφειλών;
Είναι κάπως πρόωρο να μιλήσουμε με βεβαιότητα για συμπεράσματα, γιατί δεν έχω πάει παρά μόνο στο Χανάου και τη Φραγκφούρτη. Βέβαια η εμπειρία μου από τις δύο αυτές πόλεις ήταν απολύτως θετική, με κυριότερο αποτέλεσμα τον σχηματισμό από Γερμανούς πολίτες Επιτροπής Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών για λογαριασμό της Ελλάδας και στις δύο πόλεις.
Ωστόσο, είναι αλήθεια πως ήταν αναγκαία αυτή η εκστρατεία ενημέρωσης γιατί η γερμανική κοινωνία στο σύνολό της, και όχι μόνο η νεολαία, αγνοεί τα πραγματικά περιστατικά που δικαιολογούν και νομιμοποιούν τις ελληνικές απαιτήσεις. Η αποναζιστικοποίηση, πυλώνας της οποίας θα ήταν η ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών για το τι πραγματικά συνέβη σε ολόκληρη την Ευρώπη στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, έπεσε θύμα του Ψυχρού Πολέμου.
Αναγνωρίζοντας το Ολοκαύτωμα, η μεταπολεμική Γερμανία θεώρησε πως ξεμπέρδευε με το παρελθόν. Αναμφισβήτητα έπρεπε να αναγνωριστεί το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Αλλά δεν ήταν αυτό το μόνο έγκλημα του ναζισμού. Η ανάγκη των ΗΠΑ να εδραιώσουν, μέσω της τότε Δυτικής Γερμανίας, την παρουσία τους στην Ευρώπη ως αντίπαλου δέους στη Σοβιετική Ένωση αποσιώπησε τα άλλα εγκλήματα επιτρέποντας στους Γερμανούς να «γυρίσουν σελίδα» χωρίς να έχουν διαβάσει την προηγούμενη.
Αλλά μην νομίζετε πως δεν συνέβη το ίδιο και στην Ελλάδα. Πέρα από την τιμωρία ελάχιστων δωσίλογων (και ακόμη λιγότερων Γερμανών ναζιστών), οι υπόλοιποι βρέθηκαν στις αγκάλες του κράτους ως διώκτες εκείνων που πραγματικά είχαν αγωνιστεί ενάντια στον ναζισμό για την απελευθέρωση της χώρας.
Τέλος, η συμφωνία του Λονδίνου, το 1953, που μετέθετε σε μια αόριστη στιγμή του μέλλοντος (όταν θα επανενωνόταν η χώρα) την αποπληρωμή των ήδη επιδικασμένων αποζημιώσεων προς τα κράτη και τους λαούς που είχαν πληγεί από το Γ' Ράιχ, βοήθησε στη λήθη και την παραπληροφόρηση. Και όταν έφτασε η ώρα της επανένωσης της Γερμανίας, πρωταγωνίστησαν και πάλι οι ΗΠΑ στην πονηρή συμφωνία «2 + 4» της Μόσχας, όπου δύο ήταν οι Γερμανίες (Δυτική και Ανατολική) και τέσσερις οι εκπρόσωποι των νικητών του πολέμου (ΗΠΑ, Ρωσία, Αγγλία και Γαλλία), με την Ελλάδα να αγνοείται και να αποκλείεται. Κι όμως, ολόκληρη η Ελλάδα ήταν ένα Ολοκαύτωμα. Παραπάνω από χίλια τα καμένα και ξεθεμελιωμένα χωριά, ολοσχερώς κατεστραμμένες οι υποδομές της χώρας (σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, λιμάνια, εμπορική ναυτιλία κ.ά.), δεκάδες χιλιάδες οι εκτελεσμένοι, εκατοντάδες χιλιάδες οι νεκροί από την πείνα... Ατέλειωτος ο κατάλογος! Η Ελλάδα, όταν τελείωσε ο πόλεμος, ήταν η μοναδική απ' όλες τις χώρες που είχαν εμπλακεί σ' αυτόν που είχε λιγότερο πληθυσμό απ' ό,τι όταν άρχισε. Αυτό από μόνο του σημαίνει πολλά...
* Και εσείς και ο Αλέξης Τσίπρας έχετε πει πως δεν είμαστε διατεθειμένοι να συμψηφίσουμε τις γερμανικές οφειλές με το ζήτημα του χρέους. Γιατί;
Γιατί είναι εντελώς διαφορετική τόσο η αφετηρία των δύο οφειλών όσο και ο χαρακτήρας τους. Να μου επιτραπεί να σας διορθώσω. Όχι «δεν είμαστε διατεθειμένοι», αλλά ούτε καν συζητούμε κάτι τέτοιο. Προτάσσουμε το ηθικό χρέος της Γερμανίας να αναγνωρίσει τα όσα, βάσει της συμφωνίας του Παρισιού το 1946, επιδικάστηκαν στην Ελλάδα και στον λαό μας, δηλαδή το αναγκαστικό δάνειο, την επιστροφή των αρχαιολογικών θησαυρών, τις επανορθώσεις για την καταστροφή της εθνικής οικονομίας και τις αποζημιώσεις των απογόνων των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας. Η αφετηρία του σημερινού χρέους της χώρας είναι εντελώς διαφορετική και βαρύνει τις προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις. Πώς, λοιπόν, θα μπορούσαμε να ζητήσουμε ή να επιτρέψουμε τον συμψηφισμό δύο τόσο διαφορετικών πραγμάτων;
* Αν εξαιρέσουμε το Die Linke, οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις πώς προσεγγίζουν το ζήτημα της ελληνικής απαίτησης; Υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ τους; Θα μπορούσαμε να περιμένουμε χείρα βοηθείας από το SPD ή από τους Πράσινους;
Υπάρχουν ευρωβουλευτές στα συγκεκριμένα ευρωπαϊκά κόμματα και σε άλλα που αναγνωρίζουν το δίκαιο των ελληνικών αιτημάτων. Ο ρόλος τους είναι σημαντικός για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη απήχηση των επιχειρημάτων μας. Άλλωστε τις άλλες πολιτικές δυνάμεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν αναλάβει να βολιδοσκοπήσουν οι Έλληνες ευρωβουλευτές που μετέχουν στις αντίστοιχες ομάδες. Όμως περισσότερη σημασία απ' όλα έχουν οι πρωτοβουλίες και οι κινήσεις του ίδιου του γερμανικού λαού, ο οποίος θα δώσει και τη λύση.