Του Μιχάλη ΤΡΙΚΚΑ
Τα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ λοιδορούσαν εδώ και μήνες τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το υπερπολυτελές προεδρικό μέγαρο που κατασκεύασε στα περίχωρα της Άγκυρας. Με επιφάνεια 200.000 τετραγωνικών μέτρων, το "σύγχρονο σαράι", όπως αποκαλείται ειρωνικά, στοίχισε στους φορολογούμενους περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ.
Αυτά σε ό,τι αφορά τον απολυταρχισμό, τη μεγαλομανία και, σε τελική ανάλυση, την κακογουστιά της Ανατολής. Γιατί στη Δύση τα πράγματα έχουν εντελώς διαφορετικά. Εκεί οι ηγεμόνες μπορούν να χτίζουν ολόκληρους πύργους και να χρεώνουν πολύ περισσότερα τους υποτελείς τους χωρίς να ανοίγει ρουθούνι. Αν μάλιστα πρόκειται για τραπεζίτες, τότε κανένα σοβαρό έντυπο δεν θα ασχοληθεί με το θέμα. Ποιος θα τολμούσε να βεβηλώσει άλλωστε την πιο ιερή από όλες τις εξουσίες;
Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακάλυψε ότι δεν χωρούσε πια σε μια ταπεινή πολυκατοικία στα προάστια της Φραγφκούρτης αλλά χρειαζόταν ένα επιβλητικό μνημείο. Και ένα μνημείο πρέπει να είναι επιβλητικό. Ας στοιχίζει και κάτι παραπάνω, ακόμη και σε καιρούς κρίσης όπου "όλοι πρέπει να σφίξουν το ζωνάρι": οι δίδυμοι πύργοι που κατασκεύασε η ΕΚΤ με γυαλί και ατσάλι στοίχισαν 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Βρίσκονται στο κέντρο της πόλης και είναι ορατοί από παντού, μιας και υψώνονται στα 185 μέτρα.
Ο ουρανοξύστης φαίνεται από παντού αλλά, όπως και ο πυργος του Κάφκα, επιτρέπει την είσοδο μόνο σε ελάχιστους εκλεκτούς, οχυρωμένος όπως είναι πίσω από φράχτες και τάφρους. "Η εκφοβιστική αυτή αρχιτεκτονική της εξουσίας συμβολίζει περίφημα την απόσταση που χωρίζει τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ από τους λαούς" σημειώνει το κίνημα Blockupy σε ανακοίνωσή του. Μισό λεπτό, όμως, ποιοι είναι πάλι αυτοί οι τύποι;
Το βέβηλο πλήθος
"Είναι σημαντικό να δείξουμε με την παρουσία μας ότι οι πολιτικές της τρόικας δεν εφαρμόζονται στο όνομά μας. Δεν μπορούμε πάντα να κάνουμε περικοπές σε βάρος των φτωχών και να τους αποκαλούμε τεμπέληδες Έλληνες. Πρέπει να σταθούμε δίπλα τους αλληλέγγυοι". Αν και δεν είχε προσκληθεί στα εγκαίνια του ουρανοξύστη την περασμένη Τετάρτη, η 30χρονη Τζούντιθ ταξίδεψε στη Φραγκφούρτη για να στείλει ένα διαφορετικό μήνυμα μαζί με δεκάδες χιλιάδες άλλους διαδηλωτές που βρέθηκαν εκεί ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του Blockupy.
"Θέλουν καπιταλισμό χωρίς δημοκρατία. Θέλουμε δημοκρατία χωρίς καπιταλισμό" ήταν το κεντρικό σύνθημα της κινητοποίησης που διοργάνωσε ο διεθνής αυτός συνασπισμός πολιτικών οργανώσεων, συνδικάτων και ΜΚΟ με αφορμή τα εγκαίνια. Όπως τόνιζαν χαρακτηριστικά οι διοργανωτές, ήταν μια διαμαρτυρία "εναντίον του εκβιασμού και της αντιδημοκρατικής και νεοφιλελεύθερης πολιτικής της ΕΚΤ" αλλά και μιας Ευρώπης που σήμερα ευνοεί τους πλούσιους σε βάρος των φτωχών, τις τράπεζες σε βάρος των λαών και τους δανειστές σε βάρος των χρεωμένων.
Την αντικαπιταλιστική στάση τους αποτύπωναν και τα περισσότερα συνθήματα των διαδηλωτών: "Οι άνθρωποι πάνω από τις τράπεζες", "Ευρωπαϊκός μονεταριστικός φασισμός" και "Χαβιάρι για όλους". Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποτελούσε τον στόχο της διαμαρτυρίας, όχι μόνο εξαιτίας της πρόκλησης που συνιστά η κατασκευή του εξαιρετικά δαπανηρού πύργου της.
"Η ΕΚΤ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως μέρος της επαίσχυντης τρόικας, η οποία ευθύνεται για τις σκληρές περικοπές, την αυξημένη ανεργία, ακόμη και για τη διάλυση της ιατρικής περίθαλψης στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έχει προωθήσει τη λιτότητα, τις ιδιωτικοποιήσεις και την επισφάλεια. Δεν δίστασαν καθόλου να εκβιάσουν εκλεγμένες κυβερνήσεις για να επιβάλουν μέτρα που καταργούν κοινωνικά δικαιώματα των λαών" τόνιζε το Blockupy.
Δημοκρατία εναντίον ΤΙΝΑ
Το κίνημα προετοίμαζε εδώ και μήνες μια ημέρα δράσης κατά των εγκαινίων του πύργου με βασική επιδίωξη τον αποκλεισμό του κτηρίου. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι πέτυχε τον στόχο του. Διαισθανόμενη την οργή, η διεύθυνση της ΕΚΤ απέφυγε μια μεγαλοπρεπή φιέστα και διοργάνωσε μια χαμηλότονη τελετή με μόλις 20 προσκεκλημένους.
"Οι άνθρωποι ζουν δύσκολες καταστάσεις" τόνισε στην ομιλία του ο Μάριο Ντράγκι χαρακτηρίζοντας άδικες τις επικρίσεις που δέχεται ο θεσμός που εκπροσωπεί. Η ΕΚΤ κατέβαλε έντονες προσπάθειες να "αμβλύνει το σοκ που υπέστησαν οι οικονομίες". Εξέφρασε την κατανόησή του για το γεγονός ότι "οι άνθρωποι ζουν δύσκολες καταστάσεις" αλλά υπενθύμισε ότι ζούμε στον καλύτερο δυνατό κόσμο. "Τα λαϊκιστικά κόμματα που βλέπουμε να εμφανίζονται παντού στην Ευρώπη" δεν προσφέρουν "πραγματικές λύσεις".
Έξω από το κτήριο, την περίφημη ΤΙΝΑ της Μάργκαρετ Θάτσερ (δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική) ανέλαβαν να υπερασπιστούν οι περίπου 10.000 αστυνομικοί που κινητοποίησαν οι γερμανικές αρχές εν όψει των διαδηλώσεων. Εκατοντάδες συλλήψεις -πολλές από αυτές προληπτικές- και εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού χρησιμοποιήθηκαν για τη διάλυση της ενοχλητικής κινητοποίησης.
Και ήταν μια κινητοποίηση πραγματικά ενοχλητική. Οχι μόνο επειδή πραγματοποιήθηκε στην ίδια την καρδιά του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος αλλά κυρίως επειδή με τον πολιτικό χαρακτήρα της ανέδειξε μια από τις πιο βασικές αντιφάσεις του.
"Ο κανόνας της λιτότητας επιθυμεί να μας κάνει να πιστέψουμε ότι όλοι μας -και μαζί η ίδια η δημοκρατία- είμαστε χρεωμένοι στην οικονομία... Ως εκ τούτου το βασικό τρίτο βήμα της ανατροπής είναι η αντικατάσταση της οικονομίας με την πολιτική δράση και τη δημοκρατία", επισημαίνουν στην ανακοίνωσή τους οι διοργανωτές υπογραμμίζοντας ότι "ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια νέα εποχή, μια εποχή που προέκυψε μάλλον ξαφνικά έχοντας τις ρίζες της στην Ελλάδα".
