Της ΚΑΚΗΣ ΜΠΑΛΗ
Ένας χρόνος συμπληρώνεται αύριο από την ημέρα που οι κάτοικοι της Κριμαίας, επαρχίας τότε της Ουκρανίας, ζήτησαν με ένα 93% στο δημοψήφισμα που έγινε την προσάρτηση της χερσονήσου τους στη Ρωσική Ομοσπονδία. Ένας χρόνος, κατά τη διάρκεια του οποίου μαίνεται μια θερμή σύγκρουση στην Ανατολική Ουκρανία κι ένας νέος ψυχρός πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Με την πρώτη να υπερασπίζεται την προσάρτηση της Κριμαίας ως τον τρόπο «για να αποφευχθεί μια ένοπλη σύγκρουση, όπως αυτή που ακολούθησε στην Ανατολική Ουκρανία», όπως δήλωσε προχτές ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, και τη δεύτερη να μιλά για «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και να έχει επιβάλλει μια σειρά από κυρώσεις στη Μόσχα.
Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, που επικαλείται το πρακτορείο Ria Novosti, ξεκίνησαν την Πέμπτη στο έδαφος της Κριμαίας στρατιωτικά γυμνάσια, όπως άλλωστε και στη Νότια Οσσετία και την Αμπχαζία, που έχουν αποσχιστεί από τη Γεωργία. Κι αν η Μόσχα προχωρεί σε επίδειξη δύναμης με αφορμή τον ένα χρόνο της «ρωσικής άνοιξης» στην Κριμαία, όπως την ονομάζει, το ΝΑΤΟ τρίζει επίσης τα δόντια του, διοργανώνοντας το 2015 τα περισσότερα στρατιωτικά γυμνάσια από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Αν και τις τελευταίες μέρες φαίνεται ότι τηρείται η συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός, στην οποία με τα χίλια ζόρια κατέληξαν οι πρόεδροι της Ρωσίας, της Ουκρανίας, της Γαλλίας και η καγκελάριος της Γερμανίας πριν από ένα μήνα στο Μινσκ, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ έδειξε ξεκάθαρα την Τετάρτη ότι δεν εμπιστεύεται την εκεχειρία: «Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι η Ρωσία παραμένει παρούσα στην Ανατολική Ουκρανία» δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στη Μονς, στο πλάι του επικεφαλής των στρατιωτικών δυνάμεων της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, Αμερικανού στρατηγού, Φίλιπ Μπρίντλαβ. Ο Στόλτενμπεργκ κάλεσε και τις δύο πλευρές, τον ουκρανικό στρατό και τους ρωσόφιλους αυτονομιστές, να επιτρέψουν επιτέλους στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) πρόσβαση σε όλες τις περιοχές της Ανατολικής Ουκρανίας, ώστε να ελέγχει την τήρηση της εκεχειρίας και την απόσυρση του βαρέως οπλισμού.
Τα όπλα του φόβου
Ο βασικός λόγος για την κοινή εμφάνιση Στόλτενμπεργκ - Μπρίντλαβ ενώπιον του Τύπου, όμως, δεν ήταν η αγωνία τους για την τήρηση της εκεχειρίας. Ήθελαν να στείλουν το μήνυμα στη Μόσχα ότι το ΝΑΤΟ είναι εδώ, είναι ισχυρό και μπορεί, εάν χρειαστεί, θα συνεχίσει από κει που θα τελειώσει η διπλωματία. Και ήθελαν να στείλουν ένα μήνυμα στα... απρόθυμα μέλη της Συμμαχίας, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ιταλία ή η Ελλάδα, ότι το ΝΑΤΟ πιστεύει πως ο Ρώσος πρόεδρος θα είναι μόνο τότε έτοιμος να συμβιβαστεί, εάν και η Δύση εμφανιστεί αμετακίνητη. Για την ακρίβεια, σ' αυτό επιμένει η ισχυρή χώρα του ΝΑΤΟ, οι Ηνωμένες Πολιτείες, που αφήνουν να αιωρείται η απειλή ότι θα στείλουν όπλα στην Ουκρανία, όσο κι αν εξαγριώνουν μ' αυτόν τον τρόπο την «παλιά» Ευρώπη. Μάλιστα, η Ουάσινγκτον προτάσσει τα... στήθη της για να υπερασπιστεί τις χώρες της «νέας» Ευρώπης, κυρίως την Πολωνία και τις τρεις της Βαλτικής, που εκφράζουν συνεχώς τον φόβο ότι μπορεί μετά την Ουκρανία η επόμενη κίνηση της Μόσχας να γίνει εναντίον τους. Κι ο Νορβηγός Στόλτενμπεργκ πιέζει τα κράτη - μέλη του ΝΑΤΟ να υλοποιήσουν τάχιστα τις τελευταίες αποφάσεις της Συμμαχίας, που προέβλεπαν μια δύναμη εξαιρετικά ταχείας επέμβασης 5.000 ανδρών (VJTF), καθώς και την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη.
Το ΝΑΤΟ έχει προγραμματίσει την πρώτη μεγάλη στρατιωτική άσκηση της VJTF μετά τεθωρακισμένων για τον Ιούνιο στην Πολωνία, ενώ κάποια στιγμή το φθινόπωρο θα γίνει στην Ισπανία και την Πορτογαλία μια σχεδόν γιγαντιαία άσκηση με τη συμμετοχή 25.000 στρατιωτών από σχεδόν όλα τα κράτη - μέλη.
Η γερμανική ακροβασία
Τις μεγαλύτερες... εσωτερικές πιέσεις η Ουάσινγκτον τις ασκεί στη Γερμανία, η οποία, σε αντίθεση με τη στάση της στην ευρωκρίση -και κυρίως στο ελληνικό κομμάτι της-, στο θέμα της ουκρανικής κρίσης ανήκει στο στρατόπεδο των μετριοπαθών. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ προσπάθησε την περασμένη εβδομάδα να πείσει τον Αμερικανό ομόλογό του Τζον Κέρι ότι η οποιαδήποτε αποστολή ακόμη και «αμυντικών» όπλων στην Ουκρανία «θα μας εκτοξεύσει στην επόμενη φάση της κρίσης». Μιλώντας σε εκδήλωση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ο Στάινμαϊερ προειδοποίησε ότι μια τέτοια κίνηση θα πυροδοτήσει αυτόματα την αντίδραση της Μόσχας, που θα στείλει με τη σειρά της νέο εξοπλισμό στους ρωσόφιλους αυτονομιστές και «η κρίση θα κλιμακωθεί». Οπότε καλά θα κάνει η Δύση να διατηρήσει την «πολιτική και οικονομική πίεση» στη Μόσχα και «να παλέψει για μια διπλωματική λύση».
